Bononuz kayboldu ama elinizde belge yok mu, dava yine de kazanılabilir mi?

Elinizdeki bono kaybolduysa ve elinizde bononun fotokopisi ya da net bir görüntüsü yoksa, dava kaybedeceğinizi düşünebilirsiniz. Oysa mahkemenin sizden beklediği şey mutlak bir ispat değil, makul bir kanaat oluşturacak kadar delildir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin verdiği bir karar, bu konuda önemli bir yol gösteriyor.

Olayın Özeti

Davacı, lehtarı ve yetkili hamili olduğunu iddia ettiği, keşidecisi bir şirket olan 250.000 TL bedelli bir bononun kaybolduğunu belirterek mahkemeden ödeme yasağı ve bononun iptalini talep etmiştir.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi, davacıya süre verilmesine rağmen bononun görüntüsüne dair belge sunulmadığını ve davacının yetkili hamil olup olmadığının dosyadan anlaşılamadığını gerekçe göstererek davayı reddetmiştir. Davacı vekili bu karara istinaf etmiş, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, aksini gösteren bir delil bulunmadığını ve Ticaret Sicil Gazetesi’ndeki ilanlara rağmen kimsenin başvurmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Yargıtay’ın/AYM’nin/Danıştay’ın Değerlendirmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davalarının hasımsız açıldığını ve verilecek kararın kesin hüküm niteliği taşımadığını vurgulamıştır. Bu tür davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasının yeterli olduğu belirtilmiştir. Mahkeme, davacının senede ilişkin bilgileri sunduğunu, bundan fazlasının istenmesinin zayi nedeniyle iptal hükümlerinin uygulanmasını fiilen imkansız hale getireceğini ifade etmiştir. Yargıtay 11.

Hukuk Dairesi’nin bir kararına da atıf yapılarak, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda gerçek hak sahipleri ortaya çıkarsa, bunlara karşı istirdat davası açılabileceği ya da hak sahiplerinin kendisinin hasımlı bir dava ile iptal kararının iptalini isteyebileceği hatırlatılmıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, bono görüntüsü sunulmadığı ve yetkili hamillik ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmesi hatalı bulunmuş, karar kaldırılarak dosya yeniden görülmek üzere gönderilmiştir.

Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali, Türk Ticaret Kanunu m.757 hükmünde düzenlenir; TTK m.759 uyarınca iptal talebinde bulunan kişi, senedin elinde iken zayi olduğunu inandırıcı biçimde göstermelidir.

Ticaret Sicil Gazetesi’nde yapılan ilana rağmen senedi elinde bulunduran biri çıkmazsa, mahkeme genellikle bir ay ila üç ay içinde iptal kararı verir. İstirdat davası açma süresi, gerçek hak sahibinin ortaya çıktığı tarihten itibaren on yıldır; ilan süresi ise genellikle bir ay olup bu süre içinde itiraz edilmezse iptal kararı kesinleşir.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Zayi nedeniyle bono iptali davası açacaksanız, elinizde bononun orijinal görüntüsü olmasa bile umutsuzluğa kapılmanıza gerek yok. Mahkemenin sizden beklediği, kesin ve tartışmasız bir ispat değil, sizin lehinize makul bir kanaat oluşturacak kadar bilgi ve belgedir. Dava dilekçenizde senede ilişkin elinizdeki tüm bilgileri, tarih, bedel, keşideci bilgileri gibi detayları eksiksiz sunmanız, mahkemenin olumlu kanaat oluşturması için kritik önemdedir. Ayrıca yapılan ilanlara rağmen kimsenin bonoya sahip çıkmaması da lehinize önemli bir delil teşkil eder.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin, bononun zayi nedeniyle iptali davalarında aranan ispat standardına ve bono görseli bulunmasa dahi yasal ilanların yapılması gerektiğine ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:

İLGİLİ YAZILAR