Kiracı Kaçak Elektrik Kullanırsa Ne Olur, Faturayı Ev Sahibi mi Öder?

Kiracınız evden çıkmış, dağıtım şirketi de adınıza kaçak elektrik tutanağı ve yüksek bir fatura göndermiş olabilir. İlk sorunuz büyük ihtimalle şu: kullanmadığım elektriğin faturasını ben mi öderim? Kısa cevap şudur: abonelik sizin adınızaysa dağıtım şirketine karşı siz de sorumlu tutulabilirsiniz, ama ödediğinizi kiracınızdan geri isteyebilirsiniz ve faturanın hesabını denetleme hakkınız vardır.

Aşağıda sorumluluğun hukuki dayanağını, kaçak bedelinin nasıl hesaplandığını, itiraz süresini ve rücu yolunu anlatıyoruz.

Abone Olarak Sorumluluğunuz Nereden Geliyor?

Dağıtım şirketiyle abonelik sözleşmesini siz imzalamışsanız, sözleşme sona erinceye kadar tahakkuk eden tüketim bedelinden sorumlusunuz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 08.03.2022 tarihli 2021/3518 E., 2022/1959 K. sayılı kararında bunu açıkça yazdı. Aynı kararda kullanımın normal ya da kaçak olmasının sonuca etkisi bulunmadığı da belirtildi.

Daire ayrıca abonenin fiili kullanıcıya karşı rücu hakkı bulunduğunu, fiili kullanıcının müteselsil sorumluluğunun ise kullandığı miktarla sınırlı olduğunu söyledi. Müteselsil borçta alacaklı, Türk Borçlar Kanununun 163 üncü maddesi uyarınca borcun tamamının ya da bir kısmının ifasını dilediği borçludan isteyebilir.

Bu yaklaşımın kökü Hukuk Genel Kuruluna uzanıyor. Genel Kurul 27.04.2011 tarihli 2011/19-104 E., 2011/239 K. sayılı kararında bir apart otelini satıp elektrik aboneliğini iptal ettirmeyen kişiyi, yeni malikin kaçak kullanımından müteselsil sorumlu buldu. Karar oy çokluğuyla alındı ve karşı oy yazıldı; yani konu tamamen tartışmasız değildir.

Pratik sonuç şudur: şirket sizden talep eder ve ödemeniz beklenir. Haksız olduğunu düşündüğünüz bir hesap varsa, itirazınızı süresinde yapmanız gerekir.

Kaçak Elektrik Nedir ve Tutanak Ne Anlama Gelir?

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 nci maddesi kaçak kullanımı dört halde sayar: abonelik sözleşmesi olmadan dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik tüketmek, sözleşme varken ayrı bir hat çekerek sayaçtan geçirmeden tüketmek, sayaca ya da ölçü sistemine müdahale ederek tüketimin doğru ölçülmesini engellemek ve dağıtım şirketinin kestiği elektriği mücbir sebep olmaksızın açmak.

Şirket görevlileri tespit yaptığında kaçak elektrik tespit tutanağı düzenler. Sayaca müdahale şüphesinde sayaç sökülüp incelemeye alınır ve laboratuvar raporu çıkarsa tutanak düzenlenir. Bu belgeler faturanın dayanağıdır.

Sayaç müdahalesi şüphesinde yönetmeliğin 43 üncü maddesi şu adımları sıralar: sayaç sökülüp yerine uygun bir sayaç takılır, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bir örneği kullanım yerine bırakılır. İnceleme sonucunda sayaca müdahale edildiği laboratuvar raporuyla saptanırsa kaçak tespit tutanağı düzenlenir. Laboratuvar raporu, tutanak ve ödeme bildirimi birlikte tüketiciye bildirilir, aynı süre içinde kesme bildirimi yapılarak elektrik kesilir.

Tutanak her şeyi çözmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 18.11.2025 tarihli 2025/363 E., 2025/5413 K. sayılı kararında şirket çalışanlarınca düzenlenen kaçak tespit tutanağının HMK m.204/2 anlamında aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge olmadığını belirtti. Menfi tespit davasında ispat yükünün kural olarak dağıtım şirketinde olduğunu ve tespitin doğru bulgu ve belgelere dayanması gerektiğini de yazdı.

Aynı dosyada yeni işyerini devralan kişi, devir tarihi ile tutanak tarihi arasındaki dokuz günlük fiili kullanımla sınırlı sorumlu tutulabilecekken tam süreden sorumlu tutulmuştu. Daire kararı bozdu.

Hangi Durumda Ne Olur?

Aşağıdaki tablo, ev sahibinin en sık karşılaştığı altı durumu özetliyor. Her dosyada tespitin türü, tarihler ve belgeler sonucu etkiler; tablo yol gösterir, hüküm yerine geçmez.

Kaçak Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Yönetmeliğin 44 üncü maddesi hesabı belirli bir sıraya bağlar. Önce tüketimi doğru kaydetmiş sayaç değerine bakılır. Yoksa ihtilafsız aynı dönemki tüketim esas alınır. Kaçak tespitinden geriye dönük inceleme sonucunda tüketimin düşmeye başladığı tarih saptanabiliyorsa bu tarihten önceki aynı dönem ihtilafsız sayılır.

Doğru tespit edilmiş bir tüketim değeri hiç yoksa kurulu güç üzerinden hesap yapılır: projede ya da tespitte görülen kurulu güç, kullanma faktörü olan 0,60 ile çarpılır, bulunan değer 5 kW’ın altında olmamak üzere günlük çalışma saatiyle tüketim miktarına çevrilir. Meskenlerde günlük çalışma saati 5 saat alınır.

Sonra süre sınırı gelir. 45 inci madde, kaçak türüne göre bir üst sınır koyar. Örneğin sayaç müdahalesinde ihtilafsız dönemle yapılan hesapta 240 gün, güç üzerinden yapılan hesapta 60 gün; ayrı hat çekilmesinde 270 gün sınırı vardır.

Bulunan miktar tarifeyle çarpılır. 46 ncı madde uyarınca bedel, ilgili tarifenin 2 katı üzerinden hesaplanır. Aynı kişinin geçmiş 3 yıl içinde kaçak kullandığı tespit edilmişse 2,5 kat uygulanır.

Bu sıra itirazın omurgasıdır. Elinizde ihtilafsız döneme ait normal faturalar varken doğrudan kurulu güç üzerinden hesap yapılmışsa, süre sınırı aşılmışsa ya da kullanma faktörü yanlış uygulanmışsa fatura yönetmeliğe aykırıdır.

Faturaya Nasıl İtiraz Edilir?

Yönetmeliğin 47 nci maddesi itiraz yolunu düzenler. Kaçak elektrik faturası tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içinde gönderilir ve ödeme için en az 10 gün süre verilir.

Fatura iadeli taahhütlü postayla gönderilir ve bu postanın masrafı faturaya eklenerek tüketiciye yansıtılır. Faturayla birlikte tüketici, hesaplama ayrıntıları, uygulanan işlemin gerekçeleri ile itiraz süresi ve koşulları konusunda yazılı olarak bilgilendirilmelidir. Son bir yıl içinde tüketici adına kaçak tespiti yapılmışsa bu bilgilendirme zorunluluğu uygulanmaz.

Tüketici, kaçak elektrik tüketmediği, hesaba esas miktar ve sürenin 44 ve 45 inci maddeler dışında olduğu ya da uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık bulunduğu yönündeki itirazlarını, kanıt ve belgeleriyle birlikte ödeme bildiriminin tarihinden itibaren 6 ay içinde yapabilir. Şirket itirazı en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırır. Haklı bulunan ve tutarı ödemiş olan tüketiciye gecikme zammıyla iade yapılır.

Burada iki uyarı var. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; elektriğin tekrar bağlanması için itiraza esas tutarın teminata bağlanması gerekir. Ayrıca şirket yasal takip başlatmadan önce borcun 15 gün içinde ödenmesi gerektiğini yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmadan takip başlatılırsa yapılan işlemler sonlandırılır ve masraflar tüketiciden istenemez.

Ödemezseniz veya Haksız Buluyorsanız Ne Yapabilirsiniz?

Fatura ödenmezse şirket yasal takip başlatabilir, ama bunun için önce 15 günlük yazılı bildirimi yapmış olması gerekir. Fatura gecikme zammı da ekleyebilir; yönetmelik bunun oranını aşamayacağı bir üst sınırla belirler.

Hesabın hatalı olduğuna inanıyorsanız itirazın yanında dava yolu da açıktır. Yukarıda anılan 2025 tarihli Yargıtay kararı, kaçak elektrik tahakkukuna dayalı bir menfi tespit ve istirdat davasıydı. Yani borçlu olmadığınızın tespiti ve ödediğiniz tutarın geri alınması dava konusu yapılabiliyor. Mahkemede dayanak olarak şirketin tespit yöntemini, süre sınırlarını ve hesaplamada kullanılan verileri gösteren belgeleri bilirkişi incelemesine sunmanız gerekir.

Ödediğiniz Tutarı Kiracıdan Nasıl Geri Alırsınız?

Dağıtım şirketine ödeme yaptıysanız kiracıya rücu hakkınız vardır. TBK m.167 uyarınca kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan müteselsil borçlu, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteyebilir. Ancak maddenin başında borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden başka bir sonuç çıkıyorsa eşit paylaşım uygulanmaz. Kaçak kullanımı bizzat kiracı yapmışsa iç ilişkide ödenen tutarın tamamının onun yükünde olması beklenir.

Bu talebi ispat edebilmek için kira sözleşmesi, kiracının tahliye tarihi, teslim tutanağı, sayaç endeks fotoğrafları ve kira ödemelerinin banka kayıtları önemlidir. Önce noterden ihtarname göndermek, ardından icra takibi ya da dava yolunu denemek mümkündür.

Ceza Davası Ev Sahibine Açılır mı?

Fatura ile ceza sorumluluğu ayrı konulardır. TCK m.20 uyarınca ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden dolayı sorumlu tutulamaz. TCK m.163/3, abonelik esasına göre yararlanılabilen elektriğin sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesini bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır.

Yani sayaca müdahale eden kiracı hakkında ceza davası açılabilir. Ev sahibi olarak yalnızca aboneliğin sizin adınızda olması sizi bu suçun faili yapmaz. Kiracının sayaca müdahale ettiğini öğrenirseniz durumu dağıtım şirketine yazılı bildirmeniz ve bildirimin tarihini belgelemeniz, ileride bilgi sahibi olmadığınızı göstermek bakımından yararlı olur.

Benden Önceki Kiracı Kaçak Kullanmışsa Ne Olur?

Taşındığınız eve girmeden önce yapılan bir müdahalenin bedelini ödemek istemezsiniz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin yukarıdaki 2025 tarihli kararı bu konuda yol gösterir: sorumluluk devraldığınız tarihten tutanağın düzenlendiği tarihe kadarki fiili kullanımla sınırlıdır ve önceki aboneyle aranızda hukuki ve fiili bağ olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bu nedenle devralma tarihinizi gösteren kira sözleşmesi, vergi levhası ya da abonelik başvurunuz ve şahit anlatımları önemlidir. Şirketten tutanak tarihindeki abonelik dosyasının istenmesi de işe yarar.

Kiracı Çıkarken Ne Yapmalısınız?

En güvenli yol aboneliği kapatmak ya da yeni kiracı adına devrettirmektir. Böylece sonraki dönemde çıkabilecek tahakkuklardan sorumluluğunuz sona erer.

Teslim sırasında sayaç endeksinin fotoğrafını çekin, son faturanın ödendiğini gösteren dekontu saklayın ve kiracıyla imzalı teslim tutanağı yapın. Kira sözleşmesine abonelik ve tüketim bedellerinin kiracıya ait olduğunu açıkça yazmak, sonradan çıkacak bir rücu davasını kolaylaştırır.

Elinizde bir kaçak tutanağı, fatura ya da icra takibi varsa iletişim sayfamızdan ulaşıp belgelerinizi birlikte inceleyebiliriz. Abonelik sizin üzerinizdeyken çıkan fatura borcuna itiraz konusunu ayrı bir yazıda anlattık. Kaçak faturalarına itiraz süreci için kaçak elektrik cezasına itiraz yazısına bakabilirsiniz. Diğer yazılarımıza Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklı Davalar kategorisinde ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR