Kısmi Dava Açma Hakkınız Anayasa Mahkemesi Kararıyla Güvence Altına Alındı
Alacağınızın tam tutarını bilmiyorsanız ya da yüksek yargılama giderinden çekiniyorsanız, davanızı önce küçük bir kısmı için açıp sonradan tamamlamak mümkün. Bu imkânın anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla açılan bir dava, Anayasa Mahkemesi’nin önüne geldi ve sonuç, kısmi dava açan herkesi ilgilendiriyor.
Alacağınızın tamamı yerine, bölünebilir olan talebin sadece bir kısmı için açtığınız davadır. Kalan kısım için daha sonra ayrı bir dava açma veya mevcut davada talebinizi artırma hakkınız saklı kalır.
Olayın Özeti
Ankara’daki bir iş mahkemesi, işçilik alacaklarının tahsili için açılan bir davada, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun kısmi davaya ilişkin 109. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına vardı ve iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Mahkemeye göre kısmi dava, davacıyı belirsiz alacak davasına göre dezavantajlı konuma sokuyor, mahkemeye erişimi zorlaştırıyor ve yargılamaları uzatıyordu.
Anayasa Mahkemesi Ne Dedi
Anayasa Mahkemesi itirazı reddetti ve kısmi davanın davacılar lehine önemli avantajlar sunduğuna dikkat çekti. Özellikle nispi harca tabi davalarda, davanın tamamı için değil sadece bilinen kısmı için peşin harç ödenmesi, kişilerin mahkemeye erişimini kolaylaştırıyor. Mahkeme ayrıca kısmi davanın zamanaşımı ve faiz gibi bazı risklerinin bulunduğunu, bu yüzden zaten herkesin bu yolu seçmeyeceğini, dolayısıyla yargı sistemini gereksiz yere yormayacağını belirtti.
Alacağın kötü niyetle küçük parçalara bölünerek çok sayıda davaya konu edilmesi durumunda ise mahkemelerin bu davaları hukuki yarar yokluğundan reddedebileceği hatırlatıldı. Sonuç olarak Kurul, kısmi dava düzenlemesinin hukuk devleti ilkesine, hak arama özgürlüğüne ve adil yargılanma hakkına aykırı olmadığına oybirliğiyle karar verdi.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Alacağınızın gerçek tutarını net olarak bilemiyorsanız veya yüksek bir harç ödemeden dava sürecini başlatmak istiyorsanız, kısmi dava hâlâ elinizdeki güvenli bir yol. Anayasa Mahkemesi bu imkânı açıkça onayladığı için, işçilik alacağı, tazminat veya benzer bir alacak davasında öncelikle küçük bir tutar için dava açıp, bilirkişi incelemesi sonrası talebinizi artırma stratejisi hukuken sağlam bir zemine oturuyor. Yalnızca dava açarken kalan kısımdan açıkça feragat etmediğinizi belirtmeniz, ileride ek dava hakkınızı korumanız açısından önemli.
Kısmi Dava Anayasaya Uygun Bulundu
AYM, itirazı oybirliğiyle reddetti ve düzenlemenin geçerliliğini onayladı.
Harç Yükü Azalıyor
Sadece bilinen kısım için harç ödenmesi mahkemeye erişimi kolaylaştırıyor.
Kötüye Kullanım Ayrı Değerlendiriliyor
Alacağın kasıtlı olarak parçalara bölünmesi, hukuki yarar yokluğundan reddedilebiliyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2025/231 E. | 2026/82 K. | 16.04.2026 | HMK 109 kısmi dava düzenlemesinin Anayasa’ya uygunluğu |
Alacak Davanızı Doğru Stratejiyle Açın
Kısmi dava mı belirsiz alacak davası mı açmanız gerektiği, alacağınızın niteliğine göre değişir. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak doğru stratejiyi birlikte belirliyoruz.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Anayasa Mahkemesi’nin kısmi dava hakkındaki son kararı nedir?
AYM, HMK 109. maddesinde yer alan kısmi dava açma imkanının Anayasa’ya aykırı olmadığına ve bu düzenlemenin hak arama özgürlüğünü desteklediğine karar vermiştir.
-
Kısmi dava açmak davacıya ne gibi avantajlar sağlar?
Kısmi dava, özellikle yüksek yargılama giderlerinden kaçınma imkanı sunar ve nispi harca tabi davalarda peşin harç yükünü azaltarak mahkemeye erişimi kolaylaştırır.
-
Kısmi dava açmak yargılama süresini uzatır mı?
AYM’ye göre, kısmi davanın zamanaşımı ve faiz gibi dezavantajları bulunduğu için her durumda bu yola başvurulmaz; ayrıca dürüstlük kuralına aykırı başvurular reddedilebileceği için yargılama gereksiz uzamaz.
-
HMK 109. madde başlığı neden iptal edilmedi?
Mahkeme, madde başlıklarının tek başına bir yargı ifadesi taşımadığını ve insan davranışını yönlendiren bir norm niteliğinde olmadığını belirterek bu konuda karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.
