Asgari ücretle çalışan bir koca, nafakadan tamamen muaf olabilir mi?

Hayır, mutlak bir muafiyet söz konusu değildir. Kanunlar sabit bir formül dayatmaz; mahkeme, tarafların ödeme gücü, ihtiyaçları ve hakkaniyet çerçevesinde karar verir, bu yüzden asgari ücretle çalışan bir eşin de nafaka ödeme yükümlülüğü doğabilir.

Boşanma davalarında hangi temel nafaka türleri vardır?

Türk Medeni Kanunu'na göre üç temel nafaka türü vardır: Dava süresince ödenen Tedbir Nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eş için Yoksulluk Nafakası ve çocukların giderleri için ödenen İştirak Nafakası.

Boşanma davası devam ederken asgari ücretli bir koca tedbir nafakası ödemek zorunda mıdır?

Evet, zorunda kalabilir. Tedbir nafakası, davanın devamı süresince eşin ve çocukların mağdur olmaması için geçici bir önlemdir. Eşin geliri yoksa, mahkeme asgari ücretli kocanın bu nafakayı ödemesine hükmedebilir.

Asgari ücretle çalışan bir kişi boşandıktan sonra yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulur mu?

Evet, mali gücü oranında cüzi bir miktar da olsa yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulabilir. Yoksulluk nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eşin temel yaşam gereksinimlerini karşılamak içindir, eşin asgari ücretli olması ödeme sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.

Asgari ücretle çalışan bir baba, çocuklarına iştirak (çocuk) nafakası ödemek zorunda mıdır?

Kesinlikle evet. İştirak nafakası, çocuğun bakımı ve eğitim giderlerine katılma zorunluluğudur. Velayet kendisinde olmasa bile asgari ücretle çalışan veya işsiz olan bir baba dahi, çocuklarının temel ihtiyaçlarına gücü oranında katkı sağlamak zorundadır.

Mahkeme nafaka miktarını nasıl belirliyor, sabit bir yüzde var mı?

Hayır, "asgari ücretin yüzde 20'si" gibi sabit bir kanun maddesi yoktur. Mahkeme, tarafların ev kirası, faturaları, çocuk sayısı ve ihtiyaçları gibi tüm Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırması sonuçlarını dikkate alarak hakkaniyetli bir karar verir.

Eşlerin ikisi de asgari ücret alıyorsa, yoksulluk nafakası ödenir mi?

Hayır, genellikle ödenmez. Türk hukukunda, her iki tarafın da asgari ücret alması durumunda gelirleri birbirine denk kabul edilir ve yoksulluk nafakası eşleri zenginleştirmek için değil, yoksulluktan kurtarmak için verildiğinden talep edilemez.

Hem anne hem de baba asgari ücret alıyorsa, velayet kendisinde olmayan taraf çocuğa iştirak nafakası ödemek zorunda kalır mı?

Evet, kesinlikle ödemek zorundadır. Her iki taraf asgari ücret alsa bile, velayet hakkı kendisinde olmayan eş, çocukların bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmakla yükümlüdür. Annenin asgari ücret alması, babayı bu sorumluluktan kurtarmaz.

Asgari ücretle çalışan veya çok düşük gelirli bir kadın, geliri yüksek olan eski eşinden yoksulluk nafakası alabilir mi?

Evet, alabilir. Yargıtay kararlarına göre, günümüz ekonomik şartlarında asgari ücret tek başına yoksulluktan kurtarmaya yetmeyebilir. Eğer eski eşin geliri kadınınkinden çok daha yüksekse, kadın yoksulluk nafakası talep edebilir.

Nafaka davasında avukatla çalışmak neden önemli ve haklarımı kaybetmemek için nelere dikkat etmeliyim?

Avukat, ekonomik durumunuzu doğru bir şekilde mahkemeye sunmanızı, iddialarınızı zamanında ve usulüne uygun yapmanızı sağlar. Özellikle yoksulluk nafakası gibi taleplerin boşanma hükmünün kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde yapılması gerekir, aksi takdirde bu hakkınızı kaybedersiniz. Hatalı veya eksik beyanlar da hak kayıplarına yol açabilir.

Asgari Ücretle Çalışan Koca Ne Kadar Nafaka Öder? Nafaka Hesaplama Kriterleri

Eşiniz asgari ücretle çalışıyor diye nafaka alamayacağınızı ya da tam tersi, siz asgari ücretliyseniz nafaka ödemekten kurtulacağınızı düşünüyorsanız, bu doğru değil. Kanun, nafaka miktarını sabit bir formülle değil, tarafların gerçek ödeme gücünü, ihtiyaçlarını ve kusur durumunu birlikte değerlendirerek belirliyor. Asgari ücretli bir eşin ödeyeceği miktar da bu değerlendirmenin sonucuna göre şekilleniyor. Aşağıda bunun nasıl işlediğini anlatıyoruz.

Boşanmada Nafaka Türleri ve Asgari Ücretlinin Hukuki Sorumluluğu

Asgari ücretle çalışan bir kocanın ödeyeceği nafakayı net bir şekilde anlayabilmek için, hukukumuzdaki nafaka türlerinin hangi amaçlarla ve hangi yasal dayanaklarla talep edildiğini bilmek gerekir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) uyarınca boşanma davalarında üç temel nafaka türü karşımıza çıkar: Tedbir Nafakası, Yoksulluk Nafakası ve İştirak Nafakası.

1. Tedbir Nafakası ve Asgari Ücretli Eş (TMK Madde 169)

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen (kendiliğinden) alır. Tedbir nafakası, dava süresince eşin ve çocukların mağdur olmaması için bağlanan geçici bir nafakadır.

Tedbir nafakasında tarafların kusur durumu dikkate alınmaz. Koca asgari ücretle çalışıyor olsa dahi, eğer diğer eşin hiçbir geliri yoksa ve geçime muhtaçsa, mahkeme kocanın asgari ücretinden makul bir miktarı dava sonuna kadar tedbir nafakası olarak ödemesine hükmeder.

2. Yoksulluk Nafakası ve Asgari Ücret Kriteri (TMK Madde 175)

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Yoksulluk nafakası talep edebilmenin en önemli şartı, nafaka isteyen eşin boşanmaya sebep olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmamasıdır. Nafaka yükümlüsünün (örneğin asgari ücretli kocanın) kusuru ise aranmaz.

Yoksulluk nafakasının amacı, boşanma sonucunda yoksulluk içine düşen eşin asgari yaşam gereksinimlerinin karşılanmasıdır. Bu nafaka hiçbir surette nafaka yükümlüsüne yükletilen bir ceza veya tazminat niteliğinde olmamalıdır. Asgari ücret alan bir kişi, ekonomik olarak sınırlı bir güce sahip olsa da, kanun “mali gücü oranında” nafaka ödemesini emrettiği için, diğer eşin yoksulluğa düşmesini engellemek adına kendi bütçesini sarsmayacak cüzi bir miktar da olsa yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulabilir.

3. İştirak Nafakası (Çocuk Nafakası) ve Asgari Ücret (TMK Madde 182 ve 330)

Evliliğin boşanma ile sona ermesi, velayet hakkı kendisine bırakılmamış tarafın (örneğin kocanın), çocuğun ruhsal, düşünsel ve fiziksel gelişimini sağlamak için gereken masrafları gücü oranında karşılama görevini ortadan kaldırmaz. TMK’nın 182. maddesi uyarınca, velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.

İştirak (çocuk) nafakası, ebeveynin en temel yasal ve ahlaki sorumluluğudur. Asgari ücretle çalışan veya hatta işsiz olan bir koca dahi, müşterek çocuklarının barınma, gıda, eğitim ve sağlık gibi en temel asgari ihtiyaçlarına katkı sağlamak zorundadır. TMK’nın 330. maddesine göre nafaka miktarı; çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir.

Nafaka Hesaplama Kriterleri: Mahkeme Neye göre Karar Verir?

Nafaka Hesaplama

Ödenecek nafakanın ne kadar olabileceğini öğrenmek istiyorsanız hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Nafaka hesaplama aracını aç

Hukuk sistemimizde “asgari ücretin %20’si veya %30’u nafakaya kesilir” şeklinde sabit bir kanun maddesi yoktur. Nafaka, tarafların somut durumlarına göre hesaplanır. Hâkim, nafakaya hükmederken kolluk kuvvetleri (polis/jandarma) aracılığıyla tarafların Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırmasını yaptırır. 2026 yılı mahkeme pratiklerinde asgari ücretli bir kocanın ödeyeceği nafaka şu kriterlere göre hesaplanmaktadır:

Nafaka Yükümlüsünün Temel Giderleri	Asgari ücretle çalışan kocanın ödediği ev kirası, elektrik/su/doğalgaz faturaları, ulaşım ve mutfak masrafları tespit edilir. Hâkim, kocanın kendi asgari yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli olan tutarı ona bırakmak zorundadır; kocayı tamamen açlığa mahkûm edecek fahiş bir nafakaya hükmedilemez.
Müşterek Çocuk Sayısı ve İhtiyaçları	1 yaşında bezi ve maması olan bir çocuk ile lise veya üniversiteye giden bir çocuğun masrafları (servis, kırtasiye, okul aidatı) aynı değildir. Çocuk sayısı arttıkça, asgari ücretli babanın ödeyeceği toplam iştirak nafakası miktarı da kendi ödeme gücü sınırlarına dayanana kadar artar.
Velayet Sahibi Annenin Geliri	İştirak nafakası hesaplanırken sadece babanın değil, annenin de gelir durumu dikkate alınır. Çocukların masraflarına ebeveynler “mali güçleri oranında” ortaklaşa katılırlar.
Kadının Çalışıp Çalışmadığı ve Yoksulluk Durumu	Yoksulluk nafakası takdir edilirken kadının işsiz olup olmadığı, gelir getiren bir malvarlığı (tarla, kira geliri vb.) bulunup bulunmadığı araştırılır. Kadının çalışması nafakaya tamamen engel olmasa da, nafaka miktarının belirlenmesinde düşürücü bir etken olarak karşımıza çıkar.

Kendi Dosyanız İçin

Ne yapılabileceğini birlikte konuşalım. Bize yazmanız yeterli.

WhatsApp’tan yazın İletişim sayfası

Her İki Taraf da Asgari Ücret Alıyorsa Nafaka Ödenir mi?

Asgari ücretle çalışan tarafların boşanma sürecinde en çok kafa karışıklığı yaşadıkları nokta burasıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına ve Türk Medeni Kanunu’nun uygulamasına göre bu durumu yoksulluk ve iştirak nafakası açısından ikiye ayırmak gerekir:

1. Eşler İçin Yoksulluk Nafakası Durumu: Türk hukukunda kabul edilen temel kural şudur: Her iki taraf da asgari ücret alıyor ise yoksulluk nafakası söz konusu olmaz. Eğer davacı kadın asgari ücretli bir işte çalışıyorsa ve davalı koca da asgari ücretli bir işte çalışıyorsa, tarafların gelirleri birbirine denk kabul edilir.

Hukuken gelirleri birbirine denk olan eşlerden birinin diğerinden yoksulluk nafakası alması mümkün değildir. Çünkü yoksulluk nafakası, eşi zenginleştirmek için değil, yoksulluktan kurtarmak için verilir; zaten her ikisi de aynı ekonomik standarttadır. İşten kendi isteği ile (keyfi olarak) çıkan kişiye de yoksulluk nafakası verilmez.

2. Çocuklar İçin İştirak Nafakası Durumu: Ancak durum müşterek çocuklar (iştirak nafakası) için tamamen farklıdır. Her iki taraf asgari ücret alıyor olsa bile, velayet hakkı kendisine bırakılmayan eş (örneğin koca), çocukların bakım ve eğitim giderlerine mutlaka gücü oranında katılmak zorundadır. Annenin asgari ücret alması, babayı çocuklarına nafaka ödemekten asla kurtarmaz.

Kadın Asgari Ücretli veya Düşük Gelirli İse Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?

Peki ya koca asgari ücretin çok üzerinde (örneğin yüksek maaşlı bir esnaf veya yönetici) gelire sahipken, kadın asgari ücretle veya daha düşük bir maaşla, örneğin çocuk bakıcılığı yaparak çalışıyorsa ne olur?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin kararlarına göre; asgari ücret ve altı geliri bulunanlar “yoksul” sayılmaktadır. Asgari ücret alan bir eş, eğer karşı tarafın geliri kendisinden çok daha yüksekse, yoksulluk nafakası talep edebilir. Çünkü Yargıtay’ın genel kabulüne göre, günümüz ekonomik koşullarında asgari ücret seviyesindeki bir gelir, kişiyi yoksulluktan tek başına kurtarmaya yetmeyebilir.

Örneğin bir Yargıtay kararında, kadının yemek firmasında asgari ücretli olarak çalıştığı saptanmış, ancak kadının asgari ücret seviyesindeki gelirinin kendisini yoksulluktan kurtaracak düzeyde olmadığı belirtilerek, kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yine geçici olarak çocuk bakıcılığı yapıp aylık cüzi bir gelir (örn. 600 TL) elde eden bir kadının da yoksulluk nafakası talebinin reddedilemeyeceği Yargıtay tarafından açıkça içtihat edilmiştir. Kısacası, kadının cüzi veya asgari ücretli bir işte çalışması onun yoksulluk nafakası alma hakkını tamamen elinden almaz; bu durumda eşler arasındaki gelir dengesizliğine bakılarak hakkaniyete uygun bir nafakaya hükmedilir.

Kanun Ne Diyor: Nafakada Ölçü Mali Güçtür

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi yoksulluk nafakasını, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak isteyebileceği bir alacak olarak düzenler.

Buradaki mali gücü oranında ifadesi belirleyicidir: nafaka, ödeyecek tarafın gelirinden bağımsız sabit bir tutar değildir. Asgari ücretle çalışan bir kişiden, gelirinin tamamını ya da geçimini imkansız kılacak bir bölümünü nafaka olarak ödemesi istenemez.

Çocuk yönünden ise 182. madde uygulanır: velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Hakim, istem halinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen bu giderlerin gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini de karara bağlayabilir.

Nafaka Tutarınızı Hesaplayın

Maaşınıza ve aile durumunuza göre ödemeniz veya alabileceğiniz yaklaşık nafaka tutarını nafaka hesaplama aracımızla birkaç adımda tahmin edebilirsiniz. Hesaplama aracımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Bu yazıda anılan hükümlerin tam metnine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu‘nun resmî yayınından ulaşabilirsiniz.

Avukat Değerlendirmesi ve Hak Kayıplarını Önleme Stratejisi

Asgari ücretle çalışan bir eşin ödeyeceği nafaka miktarı sabit bir formülle değil, ekonomik durumun mahkemeye zamanında ve usulüne uygun sunulmasıyla belirleniyor.

Boşanma davasında talep edilmeyen yoksulluk nafakası veya tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde istenmezse tamamen kaybediliyor; bu süre hak düşürücü olduğu için asgari ücretli olsanız bile bir daha talep edemiyorsunuz. Nafaka talebiniz varsa, bu süreyi kaçırmadan bizimle iletişime geçebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Asgari ücretle çalışan bir koca, nafakadan tamamen muaf olabilir mi?

Hayır, mutlak bir muafiyet söz konusu değildir. Kanunlar sabit bir formül dayatmaz; mahkeme, tarafların ödeme gücü, ihtiyaçları ve hakkaniyet çerçevesinde karar verir, bu yüzden asgari ücretle çalışan bir eşin de nafaka ödeme yükümlülüğü doğabilir.
Boşanma davalarında hangi temel nafaka türleri vardır?

Türk Medeni Kanunu’na göre üç temel nafaka türü vardır: Dava süresince ödenen Tedbir Nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eş için Yoksulluk Nafakası ve çocukların giderleri için ödenen İştirak Nafakası.
Boşanma davası devam ederken asgari ücretli bir koca tedbir nafakası ödemek zorunda mıdır?

Evet, zorunda kalabilir. Tedbir nafakası, davanın devamı süresince eşin ve çocukların mağdur olmaması için geçici bir önlemdir. Eşin geliri yoksa, mahkeme asgari ücretli kocanın bu nafakayı ödemesine hükmedebilir.
Asgari ücretle çalışan bir kişi boşandıktan sonra yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulur mu?

Evet, mali gücü oranında cüzi bir miktar da olsa yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulabilir. Yoksulluk nafakası, boşanma sonrası yoksulluğa düşen eşin temel yaşam gereksinimlerini karşılamak içindir, eşin asgari ücretli olması ödeme sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.
Asgari ücretle çalışan bir baba, çocuklarına iştirak (çocuk) nafakası ödemek zorunda mıdır?

Kesinlikle evet. İştirak nafakası, çocuğun bakımı ve eğitim giderlerine katılma zorunluluğudur. Velayet kendisinde olmasa bile asgari ücretle çalışan veya işsiz olan bir baba dahi, çocuklarının temel ihtiyaçlarına gücü oranında katkı sağlamak zorundadır.
Mahkeme nafaka miktarını nasıl belirliyor, sabit bir yüzde var mı?

Hayır, “asgari ücretin yüzde 20’si” gibi sabit bir kanun maddesi yoktur. Mahkeme, tarafların ev kirası, faturaları, çocuk sayısı ve ihtiyaçları gibi tüm Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırması sonuçlarını dikkate alarak hakkaniyetli bir karar verir.
Eşlerin ikisi de asgari ücret alıyorsa, yoksulluk nafakası ödenir mi?

Hayır, genellikle ödenmez. Türk hukukunda, her iki tarafın da asgari ücret alması durumunda gelirleri birbirine denk kabul edilir ve yoksulluk nafakası eşleri zenginleştirmek için değil, yoksulluktan kurtarmak için verildiğinden talep edilemez.
Hem anne hem de baba asgari ücret alıyorsa, velayet kendisinde olmayan taraf çocuğa iştirak nafakası ödemek zorunda kalır mı?

Evet, kesinlikle ödemek zorundadır. Her iki taraf asgari ücret alsa bile, velayet hakkı kendisinde olmayan eş, çocukların bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmakla yükümlüdür. Annenin asgari ücret alması, babayı bu sorumluluktan kurtarmaz.
Asgari ücretle çalışan veya çok düşük gelirli bir kadın, geliri yüksek olan eski eşinden yoksulluk nafakası alabilir mi?

Evet, alabilir. Yargıtay kararlarına göre, günümüz ekonomik şartlarında asgari ücret tek başına yoksulluktan kurtarmaya yetmeyebilir. Eğer eski eşin geliri kadınınkinden çok daha yüksekse, kadın yoksulluk nafakası talep edebilir.
Nafaka davasında avukatla çalışmak neden önemli ve haklarımı kaybetmemek için nelere dikkat etmeliyim?

Avukat, ekonomik durumunuzu doğru bir şekilde mahkemeye sunmanızı, iddialarınızı zamanında ve usulüne uygun yapmanızı sağlar. Özellikle yoksulluk nafakası gibi taleplerin boşanma hükmünün kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde yapılması gerekir, aksi takdirde bu hakkınızı kaybedersiniz. Hatalı veya eksik beyanlar da hak kayıplarına yol açabilir.