Yargıtay ve Danıştay karar incelemesi görseli

Askeri Zimmette Ağır Ceza Mahkemesinin Görevine Yargıtay Kararı

Giriş ve Olayın Özeti

Hukuk sistemimizde görevli mahkemenin doğru tespiti, adil yargılamanın temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda Yargıtay kararları, emsal niteliği taşıyarak hukuki uygulamalara yön vermektedir. Konu edindiğimiz Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2019/29132 E., 2019/8818 K. sayılı kararı, askeri zimmet suçlarında görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında önemli bir içtihadı ortaya koymaktadır. Olayda, Urla Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesi uyarınca “askeri eşyayı zimmete geçirmek” suçundan bir iddianame düzenlenmiştir. Urla 1. Asliye Ceza Mahkemesi ise bu dosyada görevsizlik kararı vermiştir. Adalet Bakanlığı, bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca “kanun yararına bozma” talebiyle Yargıtay’a başvurmuştur.

Hukuki Değerlendirme ve Karar

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ihbarnamesinde, askeri eşyayı zimmete geçirme suçunun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesinde düzenlenen genel zimmet suçunun özel bir hali olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bu suçun yargılamasının üst dereceli Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu belirtilmiştir. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 03/06/2017 tarihli ve 831 sayılı kararı da, ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren askeri suçlar yönünden 1 numaralı Ağır Ceza Mahkemelerinin görevli olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu çerçevede, İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesinin itirazın reddi yerine kabulüne karar vererek görevsizlik kararının kaldırılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ifade edilmiştir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, söz konusu kanuni düzenlemeler ve ihbarname içeriğini yerinde görerek, İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/10/2018 tarihli ve 2018/1129 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA oy birliğiyle karar vermiştir. Karar gereği, müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesi hükme bağlanmıştır.

Yorum

Yargıtay’ın bu kararı, askeri zimmet suçları gibi özel kanunlarda düzenlenen suçların genel ceza kanunlarındaki karşılıkları ile ilişkisini ve bu tür durumlarda görevli mahkemenin belirlenmesi prensibini bir kez daha netleştirmiştir. Askeri ceza kanunlarında tanımlanan suçların, Türk Ceza Kanunu’ndaki benzer suçların özel bir görünümü olarak kabul edilmesi durumunda, yargılama yetkisinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemelerine ait olduğu kararıyla, hukukun doğru uygulanmasının önemi vurgulanmıştır. Bu karar, yargılamanın eksiksiz ve yetkili mahkemelerce yapılmasının adil yargılanma hakkı açısından vazgeçilmez olduğunu göstermekte, aynı zamanda HSK kararlarıyla belirlenen görev dağılımının yargı mercilerince dikkate alınmasının gerekliliğini hatırlatmaktadır. Özellikle zimmet gibi ciddi suçlarda delillerin takdir ve değerlendirilmesinin, kanunen yetkili kılınmış üst dereceli mahkemelerce yapılması gerektiği prensibi pekiştirilmiştir.

Karar Künyesi

  • Yargıtay: 19. Ceza Dairesi
  • Esas No: 2019/29132
  • Karar No: 2019/8818
  • Karar Tarihi: 22/05/2019

Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin, askeri eşyayı zimmete geçirme suçlarında görevli mahkemenin tespiti, bu suçun TCK’daki genel zimmet suçu ile ilişkisi ve HSK kararları çerçevesinde yargılama mercilerinin belirlenmesine dair verdiği emsal karara dair merak edilenler:

  • Askeri eşyayı zimmete geçirme suçunda görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

    Yargıtay’ın emsal kararına göre, askeri eşyayı zimmete geçirme suçlarında yargılama yapma görevi üst dereceli Ağır Ceza Mahkemelerine aittir. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) 03/06/2017 tarihli ve 831 sayılı kararı uyarınca da ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren askeri suçlarda ilgili bölgenin 1 numaralı Ağır Ceza Mahkemesi görevli kılınmıştır.

  • Askeri Ceza Kanunu’ndaki zimmet suçu ile Türk Ceza Kanunu’ndaki zimmet suçu arasında nasıl bir bağ vardır?

    Yargıtay ve Adalet Bakanlığı ihbarnamesindeki hukuki değerlendirmeye göre; 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 131/1. maddesinde düzenlenen ‘askeri eşyayı zimmete geçirmek’ suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesinde tanımlanan genel zimmet suçunun özel bir görünümü ve hali olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle genel zimmet suçundaki görev kuralları bu suç için de geçerlidir.

  • Emsal davaya konu olan hukuki süreç hangi mahkemelerde yürütülmüştür?

    Dava, Urla Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı iddianame ile Urla 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nde açılmış, mahkeme görevsizlik kararı vermiştir. Bu karara karşı yapılan itirazı inceleyen İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesi görevsizliği kaldırınca, Adalet Bakanlığı ‘kanun yararına bozma’ istemiyle dosyayı Yargıtay’a taşımıştır.

  • Yargıtay 19. Ceza Dairesi yerel ağır ceza mahkemesinin kararını hangi gerekçeyle bozmuştur?

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi, İzmir 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nin asliye ceza mahkemesinin verdiği görevsizlik kararını kaldırmasını hukuka aykırı bulmuştur. Ciddi ceza davalarında delillerin takdirinin üst dereceli mahkemeye ait olması gerektiği ilkesi ve HSK kararları çiğnendiği için, yerel ağır ceza mahkemesinin kararı CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca oy birliğiyle bozulmuştur.

  • Askeri zimmet suçunda görev sınırlarını netleştiren bu kararın künye bilgileri nelerdir?

    Kanun yararına bozma istemini yerinde bulan T.C. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, kararını 22/05/2019 tarihinde vermiştir. Hukuk literatürüne giren bu emsal ilam, 2019/29132 Esas ve 2019/8818 Karar sayılı dosya numaraları ile kayıt altına alınmıştır.

İLGİLİ YAZILAR