Dava Değerini Eksik Yazdıysanız Davanız Reddedilir mi?
Dava açarken dava değerini eksik yazdıysanız ve harcı tamamlamazsanız, davanız durur mu? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.
Olayın Özeti
Bir işçilik alacağı davasında, yerel mahkeme, Harçlar Kanunu’ndaki, dava dilekçesinde belirtilen değerin yargılama sırasında tespit edilen gerçek değerden az olduğu anlaşıldığında, eksik harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmemesini öngören kuralın mahkemeye erişim hakkını kısıtladığı gerekçesiyle bu kuralın iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Anayasa Mahkemesi Ne Dedi
AYM, bu kuralın mahkemeye erişim hakkına bir sınırlama getirdiğini kabul etmekle birlikte, bu sınırlamanın kanunla açıkça düzenlendiğini ve adalet hizmetinin sağlıklı işlemesini, temelsiz davaların önlenmesini sağlamak gibi meşru bir amaç taşıdığını belirledi. Ölçülülük değerlendirmesinde, eksik harcın tahsilinin yargılama sonuna ertelenmesinin daha hafif bir müdahale olacağını kabul etmekle birlikte, kanun koyucunun bunun yerine mevcut daha sıkı kuralı tercih etmesinin takdir yetkisi kapsamında olduğunu belirtti.
Nispi harcın sadece dörtte birinin peşin alındığını, ödeme gücü zayıf kişiler için adli yardım sisteminin var olduğunu, harcın tamamlanması için makul süre tanındığını ve dava sonucuna göre ödenen harcın geri alınabildiğini, dosyanın işlemden kaldırılması halinde bile belirli bir süre içinde harç ödenerek davanın yenilenebileceğini tespit ederek, kuralın mahkemeye erişim hakkına orantısız bir müdahale oluşturmadığına oybirliğiyle karar verdi.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Bir dava açarken, dava değerini gerçekte olması gerekenden düşük gösterirseniz ve yargılama sırasında gerçek değer ortaya çıkarsa, eksik harcı tamamlamanız için size süre verilir; bu süre içinde tamamlamazsanız davanıza devam edilmez. Ancak bu, davanızın tamamen kaybedildiği anlamına gelmiyor: mali durumunuz yetersizse adli yardım talep edebilir, dosyanız işlemden kaldırılsa bile belirli bir süre içinde harcı ödeyip davanızı yenileyebilirsiniz. Dava değerini baştan doğru ve gerçekçi belirlemeniz, bu tür gecikmeleri önlemenin en etkili yolu.
Eksik Harç Davayı Durdurabiliyor
Dava değeri sonradan yükselirse, eksik harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilmiyor.
Adli Yardım İmkânı Var
Ödeme gücü yetersiz olanlar için harç yükümlülüğünü hafifleten adli yardım sistemi mevcut.
Dava Yenileme Hakkı Korunuyor
Harç eksikliği nedeniyle dosya işlemden kalksa bile, süresi içinde harç ödenerek dava yenilenebiliyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2025/246 | 2026/108 | 13.05.2026 | Dava değeri üzerinden alınan eksik harcın tamamlanması şartının mahkemeye erişim hakkına orantısız müdahale oluşturmaması |
Dava Değerinizi ve Harç Yükümlülüğünüzü Doğru Planlayın
Dava değerinin doğru belirlenmesi, sürecin gecikmeden ilerlemesi için kritik önem taşır. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Dava değeri sonradan artarsa ne olur?
Yargılama sırasında dava değerinin dilekçede belirtilenden fazla olduğu anlaşılırsa, eksik harcın tamamlanması gerekir; aksi hâlde davaya bir sonraki celseye kadar devam edilemez.
-
AYM bu kuralın mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine mi karar vermiştir?
Hayır, AYM kuralın kanunilik ve meşru amaç şartlarını taşıdığını, harç yükümlülüğünün ölçüsüz bir sınırlama oluşturmadığını değerlendirmiştir.
-
Bu düzenlemenin amacı nedir?
Düzenleme, yargı hizmetinin maliyetine adil katkı sağlanmasını ve dava değerinin gerçeğe uygun bildirilmesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

