Bankada kızınıza sadece para çekme yetkisi verdiniz de hesabınız mı boşaldı?
Banka hesabınıza sınırlı yetki verdiğiniz bir yakınınız, bu yetkinin dışına çıkıp sizi zarara uğratırsa ne olur, merak ediyorsanız doğru yerdesiniz. Böyle bir durumda bankanın da kusurlu sayılabileceğini, ancak hesabınızı takip etmemenizin de size kusur olarak yansıyabileceğini gösteren bir Yargıtay kararını sizin için özetledik.
Müterafik kusur indirimi bir hakkaniyet indirimi değildir, vekalet ücreti hesabında kabul ve red edilen miktarlar ayrı ayrı dikkate alınmalıdır.
Olayın Özeti
Davacı, bankada açtırdığı vadesiz mevduat hesabında kızına sadece para çekme ve yatırma konusunda yetki vermiştir. Ancak hesabında izinsiz menkul kıymet alım satım işlemleri yapılmış, 219.065,00 TL bulunması gereken hesap borçlu duruma düşürülmüştür. Davacı, kızına borsada işlem yapma yetkisi vermediğini belirterek zararının bankadan tazminini talep etmiştir. Banka ise işlemlerin kızının talimatıyla yapıldığını ve kızının bunu müfettişe verdiği yazılı beyanla kabul ettiğini savunmuştur.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yerel mahkeme, davacı adına sahte imza ile yatırım hesabı açılıp borsada işlem yapıldığını banka kayıtları ve bilirkişi raporuyla tespit etmiştir. Davacının kızına yalnızca para yatırma çekme talimatı verdiği, hisse senedi alım satımı konusunda yetkisi olmadığı ortaya konmuştur. Mahkeme, bankaların basiretli bir tacir gibi davranarak hesap sahibinin talimatları doğrultusunda işlem yapmakla yükümlü olduğunu vurgulamış ve sahte imzayla yapılan işlemlerden bankayı sorumlu tutmuştur.
Ancak davacının uzun süre hesabını kontrol etmemesi nedeniyle yüzde 20 oranında müterafik kusurlu sayılmış ve alacak buna göre indirilmiştir. Yargıtay, asıl alacak ve sorumluluk konusundaki itirazları yerinde bulmamış, ancak vekalet ücretinin indirimsiz alacak üzerinden değil, kabul ve red edilen miktarlar üzerinden hesaplanması gerektiğini belirterek bu hatayı düzeltmiş ve kararı düzelterek onamıştır.
Bankaların hesap sahibinin talimatları dışında işlem yapmama yükümlülüğü, Türk Ticaret Kanunu’nun 18. maddesinin ikinci fıkrasındaki basiretli iş adamı gibi davranma ilkesine dayanır. Bu ilke, bankanın sahte imza veya yetki sınırını aşan talimatlarla yapılan işlemlerden kural olarak sorumlu tutulmasının temelini oluşturur; hesap sahibinin kendi denetimsizliği ise ayrıca müterafik kusur olarak değerlendirilir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Bankalar, müşterinin açık ve yazılı talimatı dışında yapılan işlemlerden sorumlu tutulabiliyor. Sahte imzayla veya yetki sınırları dışında gerçekleştirilen işlemler hukuki sonuç doğurmuyor. Ancak bu, hesap sahibinin sorumluluktan tamamen kurtulduğu anlamına gelmiyor. Hesabınızı uzun süre kontrol etmemeniz, zararın bir kısmından sizin de sorumlu tutulmanıza yol açabilir. Bu yüzden vekalet verirken yetkinin sınırlarını net biçimde belirlemeniz, hesap ekstrelerinizi düzenli incelemeniz ve şüpheli bir işlem gördüğünüzde derhal bankayla iletişime geçmeniz büyük önem taşıyor.
Yetki sınırını netleştirin
Vekalet verirken sadece para çekme yatırma mı yoksa yatırım işlemleri de dahil mi olduğunu açıkça belirtin, aksi halde yetki dışı işlemler hukuken geçersiz sayılır.
Banka sorumludur ama sınırsız değil
Sahte imza veya yetki dışı işlemlerden banka sorumlu tutulsa da, hesap sahibinin ihmali müterafik kusur olarak zarardan indirim sebebi sayılabilir.
Hesabınızı düzenli takip edin
Uzun süre hesap ekstrelerinizi kontrol etmemeniz, zararın bir kısmının size yüklenmesine neden olabilir, bu yüzden düzenli takip şart.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 11. Hukuk Dairesi | 2023/4134 | 2024/2655 | 02.04.2024 | Vekalet yetkisi dışı banka işlemlerinde bankanın sorumluluğu ve müterafik kusur |
Banka İşlemlerinden Kaynaklanan Zararınız mı Var?
Yetkisiz işlemler nedeniyle mağdur olduysanız haklarınızı öğrenmek için bizimle iletişime geçin.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin, banka hesabından yetki sınırları aşılarak ve sahte imza ile yapılan yatırım işlemleri sonucunda doğan zarardan bankanın sorumluluğuna ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Hesaptan sadece para çekme yetkisi olan bir kişi adına sahte imza ile yatırım hesabı açılırsa banka sorumlu olur mu?
Evet, sorumlu olur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin emsal kararına göre bankalar, güvenilirlik esasına göre çalışan kuruluşlar olup basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlüdür. Hesap sahibinin kızına sadece para çekme/yatırma yetkisi vermiş olmasına rağmen, bankanın sahte imza ile yatırım hesabı açılmasına ve borsada usulsüz işlemler yapılmasına göz yumması, bankanın ağır özen yükümlülüğü ihlalidir ve doğan zararı tazmin etmesini gerektirir.
-
Banka müşterisinin hesabını uzun süre kontrol etmemesi hukuken nasıl değerlendirilir?
Hesap sahibinin bankadaki varlıklarını ve hesap hareketlerini uzun süre boyunca kontrol etmemesi, şüpheli durumlarda bankayla zamanında iletişime geçmemesi ceza veya tazminat hukukunda ‘müterafik (ortak) kusur’ olarak kabul edilir. Bu durumda, zarar gören kişinin de ihmali bulunduğu gerekçesiyle yerel mahkeme tarafından tazminat miktarından (somut olayda %20 oranında) hukuka uygun bir indirim yapılır.
-
Müterafik kusur indirimi yapıldığında avukatlık vekalet ücreti nasıl hesaplanmalıdır?
Yargıtay’ın bu kararla netleştirdiği üzere, müterafik kusur indirimi bir hakkaniyet indirimi değildir. Bu nedenle vekalet ücreti, davanın ilk indirimsiz miktarı üzerinden değil; müterafik kusur indirimi uygulandıktan sonra netleşen, davanın kısmen kabul ve kısmen reddedilen son miktarları üzerinden hesaplanmalıdır.
-
Davalı bankanın ‘işlemlerden hesap sahibinin de haberdar olduğu’ yönündeki savunması neden reddedilmiştir?
Banka, işlemlerin hesap sahibinin kızının talimatıyla yapıldığını ve bu durumun hayatın doğal akışına uygun olduğunu savunmuştur. Ancak bilirkişi raporları ve banka kayıtları, hesap sahibinin hisse senedi alım satımı için hiçbir vekalet veya açık talimat vermediğini, yatırım hesabının doğrudan sahte imza ile açıldığını somut olarak kanıtladığı için bankanın bu soyut savunmasına itibar edilmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi yerel mahkemenin kararını tamamen bozmuş mudur, süreç nasıl sonuçlanmıştır?
Hayır, tamamen bozmamıştır. Yargıtay, yerel mahkemenin bankayı sorumlu tutma ve müterafik kusur indirimi uygulama yönündeki delil takdirini tamamen hukuka uygun bulmuştur. Yalnızca vekalet ücretinin hatalı hesaplanması nedeniyle kararı ‘düzelterek onama’ yoluna gitmiş; yeniden yargılama yapılmaksızın tarafların avukatlık ücretlerini kabul-ret oranına göre yeniden düzenleyerek davayı kesin karara bağlamıştır.
