Elinizdeki bonoda iki farklı vade tarihi mi var

Elinizdeki bono veya senette birden fazla vade tarihi görüyorsanız ya da böyle bir senede dayanarak icra takibi başlatmayı düşünüyorsanız dikkatli olun. Yargıtay, çift vadeli düzenlenen bonoların kambiyo vasfını tamamen kaybettiğine ve bu senetlere dayalı icra takiplerinin iptal edilmesi gerektiğine hükmetti. Bu karar hem alacaklılar hem borçlular için ciddi sonuçlar doğuruyor.

Olayın Özeti

Alacaklı, elindeki bir bonoya dayanarak borçlu hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatmış. Borçlu vekili ise senette çift vade bulunduğunu, bu yüzden senedin kambiyo vasfı taşımadığını öne sürerek takibin iptalini istemiş.

Senet incelendiğinde ilginç bir durum ortaya çıkmış: Keşide tarihi 08.01.2018 olarak yazılmış, ödeme günü kısmında 08.07.2017 tarihi bulunuyor, ama senet metninde vadenin 8 Temmuz 2018’de ödeneceği belirtiliyor. Yani senette birbiriyle çelişen tarih ifadeleri var.

İlk derece mahkemesi ve ardından Bölge Adliye Mahkemesi, bu çelişkiyi sehven yapılmış bir yazım hatası olarak yorumlamış ve senedin aslında çift vade taşımadığı sonucuna vararak borçlunun itirazını reddetmiş. Borçlu vekili bu kararı temyiz etmiş.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, alt derece mahkemelerinin bu yorumunu isabetsiz bulmuş. Kararın gerekçesi şöyle:

İcra ve İflas Kanunu’nun 170/a maddesine göre, bir senedin kambiyo vasfına sahip olup olmadığı, itiraz veya şikayet üzerine mahkemece kendiliğinden incelenmesi gereken bir konudur.

Türk Ticaret Kanunu’nun 778/1-b maddesi üzerinden bonolara da uygulanan 703/2. madde, çift vadeli düzenlenen senetlerin bono sayılamayacağını açıkça söylüyor.

Yargıtay’a göre, Türk Borçlar Kanunu’ndaki genel sözleşme yorumu ilkelerinin aksine, kambiyo senetlerinde kanunun aradığı şekil şartları çok katıdır. Bunun nedeni senetlerin elden ele dolaşabilmesi, yani tedavül güvenliğinin sağlanması gerekliliğidir. Bu yüzden senette bir şekil eksikliği ya da çelişki varsa, bu eksiklik tarafların gerçek iradesi araştırılarak ya da yorum yapılarak giderilemez.

Somut olayda senette iki farklı vade tarihi bulunduğu açıkça görüldüğünden, mahkemenin bunu yazım hatası sayıp yorum yoluyla düzeltmesi hatalı bulunmuş. Yargıtay, böyle bir durumda mahkemenin kendiliğinden takibin iptaline karar vermesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, kambiyo senetlerinde şekil şartlarına uymanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gösteriyor. Senedin üzerinde çelişkili ya da eksik bir bilgi varsa, bu sonradan sözlü açıklama veya yorumla düzeltilemiyor.

Alacaklı iseniz, elinize geçen ya da düzenlediğiniz her bono ve kambiyo senedinin tarih, vade ve diğer zorunlu unsurlar açısından hatasız olduğundan emin olmalısınız. Aksi halde haklı bir alacağınız olsa bile, sadece senedin şeklen bozuk olması yüzünden icra takibiniz iptal edilebilir.

Borçlu iseniz ve elinizdeki senette benzer bir çelişki, örneğin iki farklı vade tarihi varsa, bu durum takibin iptali için güçlü bir hukuki dayanak oluşturabilir. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önemlidir.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin, bonolarda çift vade bulunmasının hukuki sonuçlarına ve kambiyo senetlerinde katı şekil şartlarının yorum yoluyla aşılamayacağına ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:

İLGİLİ YAZILAR