Bir Kanun İptal Edilirse Eski Kural Otomatik Olarak Geri Gelir Mi?
Faaliyetinizi düzenleyen bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiyse, bu iptalin, o kanunun yürürlükten kaldırdığı eski düzenlemeyi otomatik olarak geri getirip getirmediğini merak edebilirsiniz. Danıştay’ın bu kararı, bunun sanıldığı gibi işlemediğini gösteriyor.
Olayın Özeti
Bir eğitim kurumu, dershane statüsüne dönüştürülme talebinin Valilik tarafından reddedilmesi üzerine dava açmıştır. Ret işlemi, dershanelerin özel öğretim kurumları arasından çıkarılmasını öngören bir kanuna dayanmaktaydı. İdare Mahkemesi, bu kanun hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından daha önce iptal edildiğini belirterek Valilik işlemini iptal etmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay 8. Dairesi, Anayasa’nın Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceğini düzenleyen hükmünü hatırlatmıştır. Bir kanun hükmünün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinin, o hükmün yürürlükten kaldırdığı veya değiştirdiği önceki düzenlemeleri kendiliğinden ve yeniden yürürlüğe sokmayacağını vurgulamıştır. Bu durum hukuki bir boşluk yaratır ve bu boşluğu doldurmak yasama organının görevidir.
Somut olayda, dershanelerin kapatılmasına ilişkin kanun hükmünün iptal edilmesi, otomatik olarak dershanelerin eski usulde faaliyet göstermesine izin veren düzenlemeleri geri getirmemiştir. Bu nedenle, dönüşüm sürecini henüz tamamlamamış olan kurumun talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğuna, İdare Mahkemesi’nin aksi yöndeki kararının hatalı olduğuna karar verilmiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Faaliyetinizi kısıtlayan bir kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiyse, bu tek başına eski, daha lehinize olan düzenlemenin kendiliğinden yeniden yürürlüğe gireceği anlamına gelmez. İptal kararı sonrası oluşan boşluğu doldurma görevi yasama organına aittir, yeni bir düzenleme yapılana kadar idari makamlar mevcut hukuki çerçeveye göre işlem yapmaya devam eder.
İptal Kararı Geriye Yürümez
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren etkili olur, geçmişe dönük sonuç doğurmaz.
Eski Düzenleme Otomatik Geri Gelmez
İptal edilen bir kanunun yürürlükten kaldırdığı önceki hüküm, iptal kararıyla kendiliğinden yeniden yürürlüğe girmez.
Boşluğu Doldurmak Yasama Organının Görevidir
Ortaya çıkan hukuki boşluk, ancak yeni bir kanuni düzenlemeyle giderilebilir, idari makamlar bu boşluğu kendi başlarına dolduramaz.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Danıştay Sekizinci Daire | 2016/5917 | 2021/1583 | 16.03.2021 | Anayasa Mahkemesi iptal kararının geriye yürümezliği ve eski düzenlemenin kendiliğinden yürürlüğe girmemesi |
Bir Kanun İptali Sizin Faaliyetinizi Nasıl Etkiliyor?
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Anayasa Mahkemesi iptal kararları dershaneleri otomatik olarak açar mı?
Hayır, bir kanunun iptal edilmesi, o kanunla yürürlükten kaldırılan eski düzenlemelerin kendiliğinden geri gelmesini sağlamaz. Bu durum hukuki bir boşluk yaratır ve yeni yasal düzenleme gerektirir.
-
AYM kararlarının geriye yürümezliği ilkesi nedir?
Anayasamızın 153. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer ve kural olarak geçmişe yönelik etkiler doğurmaz.
-
Etüt merkezlerinin dershaneye dönüşüm talepleri neden reddediliyor?
Danıştay kararına göre, dershanelere ilişkin eski düzenlemeler otomatik olarak yürürlüğe girmediği için dönüşüm taleplerinin yasal bir zemini bulunmamaktadır.

