Bordronuzdaki Fazla Mesai Kaydı Gerçek Ödemeyi Yansıtmıyorsa Ne Olur?
İşten ayrıldıktan sonra fazla mesai, hafta tatili ya da genel tatil alacaklarınızı dava ederken, işvereninizin sunduğu bordrolardaki rakamların gerçek ödemeyi tam yansıtmadığını düşünüyorsanız, bu kararı okumalısınız. Yargıtay, böyle durumlarda mahkemenin bordroları körü körüne esas almasının yeterli olmadığını gösteriyor.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kararı çeşitli hesaplama ve inceleme eksiklikleri nedeniyle bozmuştur. Öncelikle, davalı işverenin sunduğu imza föylerinin mahallinde bilirkişi tarafından incelenip imzaların gerçekten işçiye ait olup olmadığının tespit edilmediği belirtilmiştir. Ayrıca bordrolarda yer alan tatil mesaisi, fazla mesai 2 gibi başlıkların hangi çalışmaya karşılık geldiğinin taraflardan sorularak netleştirilmesi, bu ödemelerin sembolik olup olmadığının, örneğin her ay aynı sabit miktarın yazılması gibi, kontrol edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Son olarak, kıdem ve ihbar tazminatı hesabına esas giydirilmiş ücrete yemek ve yol sosyal yardımlarının eklenmesi doğru bulunurken, fazla mesai ve genel tatil ücreti hesabına esas alınacak ücrete bu sosyal yardımların dahil edilmemesi gerektiği, bilirkişi raporundaki bu hatanın düzeltilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Fazla çalışma ücretine hak kazanma ve bu alacağın hesaplanma esasları 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde düzenlenir. Bordrolarda yer alan ödemelerin gerçek karşılığını yansıtıp yansıtmadığının, imzaların gerçekliğinin ve giydirilmiş ücretin doğru tespiti, bu maddeye dayanan alacağın doğru hesaplanabilmesi için mahkemenin araştırması gereken ön sorulardır.
Giydirilmiş ücret, işçinin çıplak maaşına yol ve yemek gibi düzenli sağlanan sosyal yardımların eklenmesiyle bulunan ücrettir, hangi alacağın hangi ücret esas alınarak hesaplanacağı alacağın türüne göre değişir.
Olayın Özeti
Bir işçi, iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yol ve yemek sosyal yardımı alacaklarının ödenmesini talep etmiştir. İşveren ise işçinin diğer çalışanlara uygunsuz sözler söylediğini belirterek feshin haklı olduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme, feshin haklı değil geçerli fesih sayılabileceğine karar vererek bazı alacak taleplerini kısmen kabul etmiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
İşvereninizin sunduğu bordrolardaki fazla mesai veya tatil mesaisi gibi kayıtlar gerçek çalışmanızı tam yansıtmayabilir. Mahkeme bu kayıtları olduğu gibi kabul etmek yerine, hangi ödemenin neye karşılık geldiğini araştırmak ve sembolik görünen ödemeleri ayrıca değerlendirmek zorundadır. Ayrıca kıdem tazminatı ile fazla mesai alacağının hesaplanmasında kullanılan ücret farklı bileşenlerden oluşabilir.
İmza Föyleri İncelenmeli
Fazla mesai kaydı olarak sunulan imza föylerindeki imzaların gerçekten size ait olup olmadığı bilirkişi tarafından tespit edilmelidir.
Bordro Başlıkları Netleştirilmeli
Bordronuzdaki tatil mesaisi veya fazla mesai gibi başlıkların gerçekte hangi çalışmaya karşılık geldiği araştırılmalı, sembolik ödemeler ayrıca değerlendirilmelidir.
Farklı Alacaklar Farklı Ücret Esas Alır
Kıdem ve ihbar tazminatı hesabına yol ve yemek yardımı eklenirken, fazla mesai ve tatil ücreti hesabına bu yardımlar eklenmemelidir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 9. Hukuk Dairesi | 2012/7610 | 2014/12692 | 15.04.2014 | Fazla mesai, tatil ücreti ve kıdem/ihbar tazminatı hesaplamalarındaki usul ve hesap hataları |
İşçi Alacaklarınızın Doğru Hesaplandığından Emin Olun
Bordro ve hesap pusulalarınızı birlikte inceleyelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin, işçi alacakları davalarında imza föylerinin incelenme usulüne, bordro terimlerinin netleştirilmesine ve giydirilmiş ücret hesaplama kriterlerine ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Fazla mesai hesaplamasında imza föyleri ile şahit beyanları arasında nasıl bir hiyerarşi vardır?
Yargıtay’ın emsal kararına göre öncelik yazılı kayıtlardadır. Haftalık çalışma sürelerinin tespitinde öncelikle işverence sunulan imza föylerinin bilirkişi tarafından incelenmesi ve imza aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir. İmza föylerinin bulunduğu dönemler için bu kayıtlar esas alınmalı; imza föylerinin olmadığı veya geçersiz sayıldığı dönemler için ise şahit (tanık) beyanlarına itibar edilmelidir.
-
Bordrolarda yer alan ‘TATİL MESAİSİ’ veya ‘FAZLA MESAİ 2’ gibi belirsiz başlıklar nasıl değerlendirilir?
Bordrolarda yer alan bu tür teknik veya karmaşık kısaltmaların hangi çalışma türüne (hafta tatili mi, genel tatil mi, fazla çalışma mı) karşılık geldiği taraflardan açıkça sorularak netleştirilmelidir. Bankaya yatırılan ve ihtirazi kayıtsız kabul edilen ödemeler hesaplamada dikkate alınmalı, ancak bu tahakkukların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da denetlenmelidir.
-
Bordrodaki mesai tahakkuklarının ‘sembolik’ olması durumunda mahsup işlemi nasıl yapılır?
Eğer bordrolarda işçinin gerçek çalışmasını yansıtmayan, sürekli aynı miktarlarda gösterilen sembolik tahakkuklar varsa, hesaplanan gerçek alacaktan bu bordro dönemleri tamamen düşülmez. Bu durumda hakkaniyet gereği, sadece bordroda yazılı olan ve fiilen ödenen para cinsinden tahakkuk miktarlarının toplam alacaktan mahsup edilmesiyle yetinilir.
-
Tazminatlara esas giydirilmiş brüt ücretin içine hangi kalemler dahil edilebilir, hangileri edilemez?
Kıdem ve ihbar tazminatına esas giydirilmiş brüt ücret hesaplanırken işçiye sağlanan yemek ve yol gibi düzenli sosyal yardımlar ücrete dahil edilir. Ancak, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti veya genel tatil ücreti gibi süreklilik arz etmeyen ve çalışma performansına bağlı olan işçilik alacakları giydirilmiş brüt ücretin hesabına kesinlikle dahil edilemez.
-
Emsal karara konu olan iş davasının ilk derece mahkemesi bilgileri ve karar künyesi nedir?
Dava, İstanbul Anadolu 4. İş Mahkemesi’nin (Kapatılan Kadıköy 2. İş Mahkemesi) 13/12/2011 tarihli, 2009/691 Esas ve 2011/1083 Karar sayılı hükmüne karşı açılmıştır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15/04/2014 tarihinde 2012/7610 Esas ve 2014/12692 Karar sayılı ilamıyla yerel mahkemenin eksik incelemeye dayalı kararını bozmuştur.
