Fazla Mesai Alacağınızdan Ne Kadar Hakkaniyet İndirimi Yapılabilir?
Fazla mesai, hafta tatili ya da bayram tatili alacağınızı tanık beyanlarına dayanarak talep ediyorsanız, mahkemenin hesaplanan tutardan bir hakkaniyet indirimi yapacağını bilmelisiniz. Ancak bu indirimin de bir sınırı var, Yargıtay’ın bu kararı sınırın nerede olduğunu gösteriyor.
Hakkaniyet indirimi, işçinin her gün aynı yoğunlukta çalışmamış olabileceği ve tanık beyanlarının kesin bir ölçüm olmadığı varsayımıyla, hesaplanan alacaktan yapılan bir düşüştür.
Olayın Özeti
Bir işçi, kötüniyet tazminatıyla birlikte fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının ödenmesini talep etmiştir. Yerel mahkeme, kötüniyet tazminatını reddederken diğer alacakları kısmen kabul etmiş, ancak bilirkişi raporuyla hesaplanan miktarlara yüzde 50 oranında hakkaniyet indirimi uygulamıştır. Bu indirime itiraz eden davacı işçi, kararı temyiz etmiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay, fazla çalışma alacağının tanık anlatımlarına dayandığı durumlarda hakkaniyet indirimi yapılmasını istikrarlı bir uygulama olarak kabul ettiğini, ancak bu indirimin işçinin çalışma şekline ve hesaplanan miktara göre takdir edilmesi, hakkın özünü ortadan kaldıracak orana ulaşmaması gerektiğini vurgulamıştır.
Somut olayda, aynı işverene karşı açılan benzer dosyalardaki çalışma düzeni tespitleri de dikkate alınarak, yüzde 50’lik indirimin hakkın özünü etkileyecek kadar yüksek olduğuna, dosya kapsamına daha uygun oranın yüzde 30 olması gerektiğine karar verilmiştir. Bu nedenle mahkemenin fazla oranda indirim uygulaması hatalı bulunarak hüküm bozulmuştur.
Fazla çalışma ücretine hak kazanma şartları 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde düzenlenir. Hakkaniyet indirimi bu maddede yer almaz; yazılı belgeye değil tanık beyanına dayanan hesaplamalardaki belirsizliği dengelemek için Yargıtay içtihadıyla geliştirilmiş bir uygulamadır, bu nedenle sınırının da yine içtihatla çizilmesi gerekir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Fazla mesai alacağınızı tanık beyanlarıyla ispatlıyorsanız, mahkeme hesaplanan tutardan bir miktar indirim yapabilir, ancak bu indirim yüzde 50 gibi hakkınızın büyük kısmını yok edecek bir orana ulaşamaz. Yazılı belgeleriniz, puantaj kaydı veya imzalı çizelge gibi, varsa bu indirim hiç uygulanmaz.
İndirim Sadece Tanıklı Alacaklarda Uygulanır
Fazla mesai alacağınız yazılı belgelere değil tanık beyanlarına dayanıyorsa, mahkeme hesaplanan tutardan bir indirim yapabilir.
Yüzde 50 Çoğu Zaman Fazla Kabul Edilir
Yargıtay, hakkın özünü ortadan kaldıracak kadar yüksek indirimleri, bu davadaki gibi yüzde 50, hatalı bulmaktadır.
Yazılı Belge İndirimi Ortadan Kaldırır
Fazla mesainiz puantaj kaydı veya imzalı çalışma çizelgesi gibi yazılı belgelerle ispatlanıyorsa, hakkaniyet indirimi uygulanmaz.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 7. Hukuk Dairesi | 2013/24722 | 2014/4798 | 27.02.2014 | Tanık beyanına dayalı fazla mesai alacağında hakkaniyet indiriminin sınırı |
Fazla Mesai Alacağınızı Doğru Hesaplatın
Alacağınızın ne kadarının kesileceğini birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin, tanık beyanlarına dayalı olarak hesaplanan fazla çalışma ve tatil alacaklarında uygulanacak hakkaniyet indirimi oranının sınırlarına ilişkin verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
İşçi alacakları davalarında ‘hakkaniyet indirimi’ hangi durumlarda uygulanır?
İş hukukunda fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının hesaplanmasında hakkaniyet indirimi istikrarlı bir uygulama olarak benimsenmiştir. Ancak bu indirim, alacakların puantaj kayıtları gibi yazılı belgelere değil, münhasıran tanık anlatımlarına dayanarak hesaplanması halinde söz konusu olur. Yazılı belgelere dayanan hesaplamalarda indirim yapılamaz.
-
Mahkemeler hakkaniyet indirimi yaparken hangi üst sınıra ve kurallara uymak zorundadır?
Hakim, indirim oranını belirlerken işçinin çalışma şeklini, işin düzenlenmesini ve alacağın miktarını takdir eder; ancak hakkın özünü ortadan kaldıracak veya etkileyecek oranda fahiş kısıtlamalara gidemez. Yargıtay yerleşik içtihatlarında, somut dosya kapsamı aksini gerektirmedikçe makul indirim oranının %30 olması gerektiğini kabul etmektedir.
-
Mersin 3. İş Mahkemesi’nin verdiği %50 oranındaki indirim kararı Yargıtay tarafından neden bozulmuştur?
Yerel mahkeme, davacı tanıklarının işverene karşı husumeti (davası) bulunmasını ve başka yazılı delil olmamasını gerekçe göstererek %50 indirim uygulamıştır. Yargıtay ise aynı işverene karşı açılan diğer emsal dosyaları incelemiş, çalışma düzeninin makul olduğunu saptamış ve %50’lik kesintiyi hakkın özünü zedeleyecek kadar yüksek bularak kararı bozmuştur.
-
İşçi alacaklarında hakkaniyet indiriminden kaçınmak için işveren ve işçiler neye dikkat etmelidir?
Uyuşmazlıkların önüne geçilmesi için fazla çalışma ve tatil mesailerinin puantaj kayıtları, parmak izi okuyucu verileri veya imzalı çalışma çizelgeleri gibi yazılı dökümanlarla kayıt altına alınması şarttır. Bu tür yazılı belgelere dayanan alacak davalarında mahkemeler hakkaniyet indirimi uygulayamadığı için taraflar hak kaybına uğramaz.
-
Emsal karara konu olan iş davasının mahkeme dosya bilgileri ve künyesi nedir?
Mersin 3. İş Mahkemesi’nin 16/07/2013 tarihli ve 2012/557 Esas, 2013/325 Karar sayılı hükmüne karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 27/02/2014 tarihinde 2013/24722 Esas ve 2014/4798 Karar sayılı ilamı ile nihai bozma kararını vermiştir.
