İftira Soruşturmasının Eksik Yürütülemeyeceğine CMK 160 Kararı
Giriş ve Olayın Özeti
Ceza Muhakemesi Hukuku’nda soruşturma evresi, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve adil bir yargılamanın temelini oluşturması açısından hayati bir öneme sahiptir. Cumhuriyet savcısının soruşturmayı eksiksiz ve hukuka uygun bir şekilde yürütme yükümlülüğü, Anayasal hakların korunmasının bir güvencesidir. T.C. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 2025/1956 E., 2025/8071 K. sayılı kararı, bu ilkenin altını çizen önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Söz konusu karara konu olayda, müşteki bir imam hatip hakkında şüphelinin babasının diktiği ağaçları kestiği ve camiye hayır amaçlı alınan ses cihazını demirbaş listesine kaydetmediği iddialarıyla iftira suçundan şikayetçi olunmuştur. Müştekinin talebi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve şüphelinin suçu işlemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına (KYOK) karar verilmiştir. Bu karara karşı şikayetçinin yaptığı itiraz, Manavgat 1. Sulh Ceza Hakimliği tarafından reddedilmiştir.
Ancak Adalet Bakanlığı’nın istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, bu kararın kanun yararına bozulması talebiyle Yargıtay’a başvurmuştur. Bozma isteminin temelinde, soruşturma aşamasında şikayete konu iddialarla ilgili belgelerin eksik toplanması ve soruşturmanın usulüne uygun yürütülmemesi hususu bulunmaktadır.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma isteminde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 160. maddesi uyarınca Cumhuriyet savcısının suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği; yine CMK 172. maddesi gereği yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi durumunda KYOK verilebileceği ancak ortada yasaya uygun bir soruşturma bulunmadığı durumda CMK 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından itirazı inceleyen merciin soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği belirtilmiştir.
Daire incelemesinde, müşteki hakkında yürütülen idari soruşturmaya ilişkin evrakların talep edildiği ancak İlçe Müftülüğünden gelen belgelerin, şikayete konu iddialar yerine müşteki hakkındaki farklı bir idari soruşturmaya ait olduğu tespit edilmiştir. Buna rağmen, kovuşturmaya yer olmadığı kararının bu eksik ve ilgisiz evraklara dayanılarak verildiği anlaşılmıştır. Yargıtay, şikayetçinin iftira iddialarına ilişkin ilgili idari soruşturma evraklarının temin edilerek şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak verilen KYOK’a yönelik itirazın, soruşturmanın genişletilmesi yerine yazılı şekilde reddedilmesinin Kanun’a aykırı olduğu sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemini KABUL ederek, Manavgat 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.10.2022 tarihli ve 2022/1477 değişik iş sayılı kararını CMK’nın 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZMUŞTUR. Böylece, eksik soruşturma nedeniyle usul ve yasaya aykırı verilen karar ortadan kaldırılarak, dosyanın gerekli işlemlerin yapılması için mahkemesine gönderilmesine hükmedilmiştir.
Yorum
Yargıtay’ın bu kararı, ceza muhakemesi hukukunda soruşturmanın titizlikle yürütülmesi ve maddi gerçeğe ulaşma ilkesinin ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne sermektedir. Cumhuriyet savcısının CMK 160. maddesi gereği işin gerçeğini tam olarak araştırma yükümlülüğü, adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biridir. Bir suç iddiasıyla karşılaşıldığında, soruşturmanın ilgili tüm delillerin toplanmasını, olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını ve münhasıran şikayete konu iddialara odaklanmasını gerektirir.
Eksik incelemeye dayalı bir kovuşturmaya yer olmadığı kararının verilmesi, hem şikayetçi tarafın hak arama özgürlüğünü kısıtlamakta hem de adaletin tecellisini engellemektedir. Yargıtay’ın kanun yararına bozma kararı, alt mahkemelerce yapılan usuli hataların giderilmesi ve yargılamanın sağlıklı bir zeminde ilerlemesini temin etmek adına etkili bir denetim mekanizması olduğunu göstermektedir. Hukuka aykırı kararların, kanun yararına bozma yoluyla ortadan kaldırılması, yargı sistemimizin güvenirliği ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu karar, aynı zamanda avukatların soruşturma ve itiraz süreçlerinde eksiklikleri tespit etme ve bu tür hukuka aykırılıkların giderilmesi için etkin hukuki mücadele yürütmelerinin gerekliliğini de pekiştirmektedir.
Karar Künyesi
- Mahkemesi: Sulh Ceza Hâkimliği
- Sayı: 2022/1477 D.İş
- Suç: İftira
- İnceleme Konusu: Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılan itirazın reddi
- Kanun Yararına Bozma Yoluna Başvuran: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- T.C. Yargıtay 8. Ceza Dairesi Esas No: 2025/1956
- T.C. Yargıtay 8. Ceza Dairesi Karar No: 2025/8071
- Karar Tarihi: 27.10.2025
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
SIKÇA SORULAN SORULAR
-
Eksik soruşturma nedeniyle KYOK kararı verilirse ne yapılır?
Cumhuriyet savcısı delilleri eksik topladıysa veya ilgisiz belgelerle kovuşturmaya yer olmadığına (KYOK) karar verdiyse, bu karara karşı ilgili Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir. Yargıtay emsal kararları, eksik inceleme durumunda soruşturmanın genişletilmesi gerektiğini belirtmektedir.
-
Kanun yararına bozma yolu nedir?
Kesinleşmiş ancak hukuka açıkça aykırı olan karar veya hükümlere karşı gidilen olağanüstü bir kanun yoludur. Adalet Bakanlığı’nın istemiyle Yargıtay tarafından incelenir ve hukuki hataların giderilmesini sağlar.
-
Savcıların soruşturma aşamasındaki temel görevi nedir?
CMK 160. maddesi uyarınca Cumhuriyet savcısı, ihbar veya şikayet üzerine maddi gerçeği araştırmak, şüphelinin hem lehine hem de aleyhine olan delilleri toplamak ve adaleti tesis etmekle yükümlüdür.
-
İftira suçu soruşturmasında hangi deliller kritiktir?
Şikayete konu olan olaya dair idari soruşturma dosyaları, tanık beyanları ve maddi deliller tam olarak toplanmalıdır. Yanlış veya başka bir olaya ait belgelerle verilen kararlar Yargıtay tarafından bozulmaktadır.
İftira Soruşturması Eksik Yürütülürse Ne Olur?
CMK 160 uyarınca savcının, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak maddi gerçeği araştırma yükümlülüğü vardır; bu araştırma eksik yürütülürse verilen karar hukuka aykırı sayılabilir ve bozulabilir.
