İşçilik alacağınız takas yoluyla mahsup edilmek isteniyor mu
Elinizde işçilik alacağına dayalı bir icra takibi varken borçlu taraf başka bir alacağını öne sürerek takas talep ediyorsa, bu talebin her zaman kabul edilmeyeceğini bilmelisiniz. İşçilik alacaklarının özel korunan bir niteliği var ve bu durum takas taleplerini büyük ölçüde sınırlıyor. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin verdiği bir karar da bu konuyu açıkça ortaya koyuyor.
İşçilik alacağınızın takas talebiyle karşı karşıya geldiği bir icra sürecindeyseniz, rızanız olmadığını icra dosyasına açıkça bildirmeniz önemlidir.
Olayın Özeti
Bir alacaklı, borçlu şirket aleyhine işçilik alacağına ilişkin bir ilama dayanarak icra takibi başlatmıştır. Borçlu şirket ise dava dışı bir işçiden alacaklı olduğunu öne sürerek, kendisine yönelik bu takibin takas ve mahsup yoluyla sona erdirilmesini talep etmiştir. Yerel mahkeme, borçlunun faize itirazını kısmen kabul etmiş, takas talebini de kısmen kabul ederek takibin bir bölümünün iptaline karar vermiştir. Bu karara karşı alacaklı taraf temyize gitmiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 139. maddesinde düzenlenen takas kurumunu incelemiş, ancak asıl olarak TBK Madde 144’e dikkat çekmiştir. Bu maddeye göre nafaka ve işçi ücreti gibi, borçlunun ve ailesinin bakımı için zorunlu olan ve doğrudan alacaklıya verilmesi gereken alacaklar, alacaklının rızası olmadan takas edilemez.
Somut olayda takas talebine konu alacağın işçilik alacağı olduğu ve bu alacağın dava dışı işçi tarafından üçüncü bir kişiye temlik edildiği tespit edilmiştir. Yargıtay, temlik işleminin alacağın hukuki niteliğini değiştirmediğini, işçilik alacağının imtiyazlı yapısının temlik sonrasında da korunduğunu belirtmiştir. Ne ilam alacaklısı olan işçinin ne de temlik alacaklısının borçlunun takas talebine rıza gösterdiği tespit edilememiştir. Bu nedenle yerel mahkemenin takas talebini kısmen kabul eden kararı isabetsiz bulunmuş ve karar bozulmuştur.
İcra takibine itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür; borçlu bu süre içinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve takas iddiasını ileri sürme fırsatını kaybedebilir. İtirazın kaldırılması talebiyle icra mahkemesine başvuru da altı ay içinde yapılmalıdır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 144. maddesindeki takas yasağı, nafaka ve işçi ücreti gibi alacaklarda geçerlidir; işçilik alacaklarına ilişkin zamanaşımı süresi İş Kanunu uyarınca beş yıldır. İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
İşçilik alacakları, işçinin ve ailesinin geçim kaynağı olması nedeniyle kanunla özel korumaya alınmıştır. Bir işveren veya borçlu, karşı taraftan başka bir alacağı olsa dahi, işçilik alacağını alacaklının rızası olmadan tek taraflı olarak takas edemez. Bu koruma, alacağın üçüncü bir kişiye temlik edilmiş olması durumunda da geçerliliğini sürdürür. Eğer işçilik alacağınıza ilişkin bir icra takibinde karşı taraf takas talebinde bulunuyorsa, bu talebin rızanız olmadan kabul edilemeyeceğini bilerek itirazlarınızı buna göre şekillendirebilirsiniz.
Rıza şartı aranır
İşçilik alacakları, alacaklının açık rızası olmadan takas yoluyla mahsup edilemez, bu TBK Madde 144’te güvence altına alınmıştır.
Temlik alacağın niteliğini değiştirmez
İşçilik alacağı üçüncü bir kişiye devredilse dahi imtiyazlı ve korunan yapısını kaybetmez.
Borçlu tek taraflı işlem yapamaz
Borçlu, karşı taraftan başka bir alacağı olsa bile bunu işçilik alacağıyla kendiliğinden mahsup edemez.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 12. Hukuk Dairesi | 2018/12921 | 2018/10014 | 17.10.2018 | İşçilik alacağının takas yoluyla mahsup edilip edilemeyeceği |
İşçilik alacağınızla ilgili takas itirazında destek alın
İcra takibinizde takas talebiyle karşılaştıysanız haklarınızı korumak için bizimle iletişime geçin.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
İşveren, işçiye olan borcunu işçiden olan alacağı ile doğrudan takas edebilir mi?
Hayır, edemez. Türk Borçlar Kanunu’nun 144. maddesi uyarınca, işçi ücretleri ve işçilik alacakları borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu alacaklar olduğundan, alacaklının açık rızası bulunmadığı sürece işveren tarafından tek taraflı olarak takas ve mahsup edilemez.
-
Kısmen veya tamamen temlik edilen (devredilen) işçilik alacaklarında takas kuralı değişir mi?
Hayır, değişmez. İşçilik alacağının bir üçüncü kişiye temlik edilmiş olması, o alacağın hukuki niteliğini ve kanuni imtiyazını ortadan kaldırmaz. Bu durumda da hem işçinin hem de alacağı devralan yeni alacaklının takas işlemine açık rızasının bulunması yasal zorunluluktur.
-
Hangi alacak türleri alacaklının rızası olmadan kesinlikle takas edilemez?
Türk Borçlar Kanunu kapsamında; nafaka alacakları, işçi ücretleri, borçlunun ve ailesinin bakımı için zorunlu olan ve özel niteliği gereği doğrudan alacaklıya ödenmesi gereken imtiyazlı alacaklar, hak sahibinin onayı olmadan hiçbir şekilde takasa konu edilemez.
-
İcra takibinde borçlu şirketin takas talebi alacaklı reddederse ne olur?
İcra takibine konu alacak bir işçilik alacağı ise ve alacaklı taraf bu takas işlemine rıza göstermiyorsa, borçlu şirketin takas ve mahsup talebi icra hukuk mahkemesince reddedilmelidir. Mahkemenin rıza olmaksızın takası kabul etmesi Yargıtay nezdinde bozma nedenidir.
-
İş hukukunda işçi alacaklarının takas edilmesini engelleyen temel felsefe nedir?
İşçi ücretlerinin işçinin ve ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için yegane geçim kaynağı olmasıdır. Kanun koyucu, zayıf konumda olan işçiyi işverenin tek taraflı mahsup hamlelerine karşı korumak ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla bu mutlak rıza şartını getirmiştir.

