Fazla Mesai Alacağınız Son Ücrete Göre mi Hesaplandı?
İşten ayrılırken fazla mesai, tatil ücreti veya ödenmeyen maaşınızın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını merak ediyorsanız bu karar tam size göre. Yargıtay, bilirkişi raporlarında sık yapılan bir hesaplama hatasını ve mahkemelerin banka kayıtlarını araştırmadan hüküm kurmasının ne kadar sakıncalı olduğunu net biçimde ortaya koyuyor.
Ücretinizin banka hesabınıza yatırıldığına dair bir belge varsa, mahkemenin bunu araştırmadan aleyhinize karar vermesi bozma nedenidir.
Olayın Özeti
Davacı işçi, asıl işverene ait bir şantiyede taşeron ve alt taşeron firmalar bünyesinde çalıştığını belirterek kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti ile ödenmeyen ücret alacaklarının tahsilini istemiştir. Ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürmüştür. Yerel mahkeme, işçinin haklı feshini ve tanık beyanlarıyla ispatlanan fazla çalışmasını kabul ederek, davalı şirketler arasındaki organik bağ nedeniyle dayanışmalı sorumluluğa hükmetmiş ve davayı kısmen kabul etmiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, kararı iki temel noktada bozmuştur. Birincisi, fazla mesai ve UBGT ücretlerinin son ücret üzerinden değil, ait olduğu dönemin ücretine göre hesaplanması gerektiğidir. Davacının banka kayıtlarıyla sabit olan dönemsel ücretleri varken, bilirkişinin son ücreti asgari ücrete oranlayarak hesap yapması hatalı bulunmuştur.
Ayrıca davacının kendisinin son 9-10 ayda fazla çalışma yapmadığını beyan etmesine ve bu dönemde şantiyede işlerin durduğunun tanıklarca doğrulanmasına rağmen, bu sürenin hesaplamadan çıkarılmaması ikinci bozma nedeni olmuştur. İkinci olarak, davalı şirketlerden birinin belirli bir dönem ücretinin banka hesabına yatırıldığına dair belge sunmasına karşın mahkemenin ilgili bankaya yazı yazıp ödemeyi araştırmadan karar vermesi eksik inceleme sayılmıştır.
Ücretin ödenip ödenmediğinin ispatı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesindeki ücretin ödenme şekline ilişkin hükümlerle bağlantılıdır; banka kaydı gibi somut bir ödeme belgesi dosyadaysa, mahkeme bunu araştırmadan işçi aleyhine hesaplama yapamaz. Fazla çalışma ve tatil ücretlerinin ait olduğu dönemin ücretine göre hesaplanması gerekliliği de aynı ilkeden kaynaklanır.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Fazla mesai ve tatil ücreti alacağı hesaplattıracaksanız, bilirkişi raporunun son ücrete göre değil, her dönemin kendi ücretine göre hesaplanıp hesaplanmadığını mutlaka kontrol edin. Kendi beyanınızla çalışmadığınızı belirttiğiniz dönemler varsa bu süreler hesaplamadan çıkarılmalı. İşveren tarafındaysanız, ödeme yaptığınız her dönemi banka dekontlarıyla belgelemeniz, mahkemenin ayrıca araştırma yapmasını istemeniz sizi gereksiz bir sorumluluktan kurtarabilir.
Dönemsel ücret esas alınmalı
Fazla mesai ve UBGT ücreti, son ücrete göre değil ilgili dönemin ücretine göre hesaplanmalıdır.
Çalışılmayan dönemler dışlanmalı
İşçinin kendi beyanı ve tanık anlatımıyla doğrulanan fazla çalışmama dönemleri hesaplamaya dahil edilmemelidir.
Banka kaydı varsa araştırılmalı
Ödemenin banka hesabına yapıldığına dair belge sunulduğunda mahkeme bunu ilgili bankadan teyit etmeden karar veremez.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi | 2012/7665 | 2012/28614 | 18.12.2012 | Fazla mesai, UBGT ve ücret alacağının hesaplanması ile ispatı |
İşçilik Alacaklarınızı Doğru Hesaplatın
Fazla mesai, tatil ücreti veya ödenmeyen maaş alacağınızla ilgili haklarınızı öğrenmek için Türkyılmaz Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi’nin, asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) alacaklarının hesaplanma usulü ile banka ödemelerinin ispat gücüne dair verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Fazla mesai ve UBGT alacakları hesaplanırken hangi dönemin ücreti esas alınmalıdır?
Yargıtay’ın emsal kararına göre, fazla çalışma ve UBGT ücretlerinin işçinin en son aldığı (güncel) ücret üzerinden hesaplanması hatalıdır. Bu alacakların, çalışmanın fiilen gerçekleştirildiği ‘ait olduğu dönem ücreti’ esas alınarak dönemsel olarak hesaplanması yasal bir zorunluluktur.
-
İşçinin fazla mesai yapmadığını beyan ettiği veya şantiyede işin durduğu dönemler hesaba dahil edilir mi?
Hayır, dahil edilemez. İşçi dava sürecinde belirli bir dönem (örneğin son 9-10 ay) fazla çalışma yapmadığını kabul etmişse veya tanık anlatımlarıyla şantiyede o dönem işlerin durduğu sabitlenmişse, bu sürelerin hesaplamadan tamamen dışlanması gerekir. Aksi durum hakkaniyete aykırı fazla ödemeye yol açar.
-
İşverenin ücreti bankaya yatırdığını iddia etmesi halinde mahkeme nasıl bir araştırma yapmalıdır?
İş hukukunda ücretin ödendiğini ispat yükü işverendedir. İşveren banka hesap dökümü ibraz ederek ödemeyi kanıtlamaya çalışıyorsa, mahkeme bu beyanla yetinemez. İlgili banka şubesine resmi müzekkere yazarak, uyuşmazlık konusu ayda işçinin hesabına iddia edilen ödemenin fiilen geçip geçmediğini net olarak araştırmalıdır.
-
Asıl işveren ile alt taşeronlar arasında organik bağ bulunması işçi alacaklarını nasıl etkiler?
Mahkeme tarafından davalı şirketler arasında organik bağ ve taşeronluk ilişkisi saptanırsa, bu durum şirketlerin işçilik alacaklarından dayanışmalı (müteselsil) olarak sorumlu tutulmalarını sağlar. Yani işçi, hak ettiği kıdem tazminatı ve ücret alacaklarını bu şirketlerin tamamından ortaklaşa talep edebilir.
-
Emsal karara konu olan davanın tarafları kimlerdir ve karar künyesi bilgileri nelerdir?
Dava, Enerji Elektrik Üretim Ltd. Şti. (asıl işveren) ve taşeron firmalara karşı bir şantiye işçisi tarafından açılmıştır. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 18.12.2012 tarihinde 2012/7665 Esas ve 2012/28614 Karar sayılı ilamıyla yerel mahkemenin kısmen kabul hükmünü usul ve hesaplama hataları yönünden bozmuştur.
