Kavgada Arkadaşınızın Yanında Durmak Sizi de Katil Yapar mı?

Bir kavgada arkadaşınız birini bıçaklarken siz de yanında bulunup müdahale etmediyseniz, bu sizi de katil yapar mı? Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Bir bar çıkışında yaşanan tartışma sonrası, iki arkadaş ile bir kişi arasında kavga çıktı. Kavga sırasında arkadaşlardan biri (M.) tek bir bıçak darbesiyle karşı tarafı öldürdü. Diğer arkadaş (D.) da olay sırasında üzerinde taşıdığı bıçakla mağdura saldırdı ve olayın sonuna kadar M.’nin yanında kalarak müdahale etmedi.

Yerel mahkeme D.’yi kasten öldürme suçundan asli fail olarak cezalandırdı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi ise D.’nin eylemini yardım etme olarak değerlendirip kararı bozdu. Yerel mahkeme bu bozmaya direnince dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na geldi.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Ne Dedi

Kurul, D.’nin olaya bir şekilde katıldığını (arkadaşının yaralandığını görünce müdahale etmek yerine kendi bıçağıyla mağdura saldırması, olay boyunca engelleyici bir tavır sergilememesi) kabul etti. Ancak asıl ölümcül darbeyi M.’nin vurduğunu, D. ile M. arasında maktulü öldürme konusunda birlikte suç işleme kararı bulunduğuna dair delil olmadığını, olayın ani gelişen bir kavga olduğunu tespit etti.

TCK 37’deki müşterek faillik için gereken iki şartın (birlikte suç işleme kararı ve fiil üzerinde ortak hâkimiyet) somut olayda bulunmadığını belirledi. Bunun yerine, D.’nin olay boyunca arkadaşının yanında bulunması, kendi bıçağıyla saldırması ve suçun icrasını kolaylaştırıcı davranışlarda bulunmasının, TCK 39/2-c uyarınca yardım etme niteliğinde olduğuna oybirliğiyle karar vererek, D.’nin asıl fail değil yardım eden sayılması gerektiğine hükmetti.

Müşterek faillik, Türk Ceza Kanunu m.37 hükmünde düzenlenir; yardım etme ise TCK m.39 kapsamında ayrı ve daha hafif bir sorumluluk türüdür.

Ceza Genel Kurulu’na taşınan direnme kararları genellikle bir yıl ila iki yıl içinde karara bağlanır. Müşterek faillikte aranan iki şartın (birlikte suç işleme kararı ve ortak hakimiyet) araştırılması bazı dosyalarda bir ay içinde netleşirken, delil toplama süreci altı ay sürebilir.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Bir kavgada bulunduğunuz ve olayı engellemediğiniz, hatta siz de bir şekilde saldırgan davrandığınız için otomatik olarak asıl fail (öldürenle aynı sorumlulukta) sayılmıyorsunuz. Mahkemenin sizi asıl fail sayabilmesi için, öldürme konusunda gerçek anlamda ortak bir plan yaptığınızı ve fiil üzerinde ortak kontrole sahip olduğunuzu göstermesi gerekiyor.

Ani gelişen bir olayda bulunduysanız ve ölümcül darbeyi siz vurmadıysanız, savunmanızda birlikte suç işleme kararı ve ortak hâkimiyet unsurlarının somut olayda bulunmadığını vurgulamanız, cezanızın fail değil yardım eden düzeyinde değerlendirilmesini sağlayabilir.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR