Eşinizin Şirketi Kişisel Malsa Kar Paylarından Alacağınız Var mı?
Boşanma sürecinde eşinize ait bir şirket varsa ve bu şirket evlenmeden önce kurulmuşsa, o şirketin kendisinden pay isteyemeyeceğinizi düşünebilirsiniz. Ancak evlilik süresince şirketin dağıttığı ya da şirkette biriken kar paylarının durumu tamamen farklıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin verdiği bir karar, bu konuda mahkemelerin nasıl bir inceleme yapması gerektiğini net biçimde ortaya koyuyor.
Yerel mahkemenin sadece öz sermaye artışına bakan, dağıtılmayan kar paylarını dikkate almayan bilirkişi raporu Yargıtay tarafından yetersiz bulunmuştur. Raporların kapsamlı olup olmadığını mutlaka kontrol ettirin.
Olayın Özeti
Taraflar 2006 yılında evlenmiş, 2013 yılında açılan boşanma davası 2015’te kesinleşmiştir. Mal rejimi, davanın açıldığı tarihte sona ermiştir. Davalı erkeğin evlenmeden önce ortağı olduğu bir iplikçilik ve tekstil şirketi bulunmaktadır, dolayısıyla bu şirket kişisel mal niteliğindedir. Kadın, katılma alacağı davasında bu şirket ve faiz yönünden kararı temyiz etmiştir. Yerel mahkeme şirket geliri yönünden bir miktar alacağa hükmetmiş, ancak kadın bu hesaplamayı yetersiz bulmuştur.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay, Türk Medeni Kanunu’nun 220/2 maddesi gereğince mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan mal varlığının o eşin kişisel malı sayıldığını hatırlatmıştır. Ancak 219/4 ve 221/2 maddeleri uyarınca, kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayılır. Buna göre şirketin kendisi kişisel mal kalsa da, şirketin evlilik süresince elde ettiği kar payları edinilmiş mal niteliğindedir ve tasfiyeye konu olabilir.
Yargıtay, mahkemenin şu adımları araştırması gerektiğini belirtmiştir: şirketin evlilik boyunca kar edip etmediği, kar edilmişse davalı eşe kar payı ödenip ödenmediği, ödenen kar paylarının hâlâ mevcut olup olmadığı ya da bir yatırıma dönüşüp dönüşmediği, ödeme yapılmamışsa karın şirkette yatırım olarak kullanılıp kullanılmadığı.
Bulunan tutarların, mal rejiminin sona erdiği tarihteki reel değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Eğer kar payı harcanmışsa, ailenin yaşam standardına göre makul bir aile gideri düşülüp kalan miktar tasfiyede dikkate alınmalıdır. Bu hesaplamalar için mali müşavir ve bilirkişi desteği alınması gerektiği vurgulanmıştır.
Somut olayda bilirkişi raporunun sadece öz sermaye artışına baktığı, dağıtılmayan kar paylarını ve bunların reel değerini hesaba katmadığı görülmüş, bu nedenle karar bozulmuştur.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Eşinize ait, evlenmeden önce kurulmuş bir şirket olsa bile, evlilik süresince o şirketten elde edilen kar paylarından pay isteme hakkınız olabilir. Böyle bir davada şirketin bilançolarının, kar dağıtım kayıtlarının ve nakit akışının uzman bilirkişilerce detaylı incelenmesini talep etmeniz önemlidir. Eksik ya da yüzeysel bir bilirkişi raporu, hak kaybına yol açabilir; bu yüzden mal rejimi tasfiyesi davalarında şirket geliri söz konusuysa mutlaka uzman hukuki destek almanız gerekir.
Şirket kişisel mal, kar payı edinilmiş mal
Evlenmeden önce kurulan şirketin kendisi kişisel maldır ama evlilik süresince elde edilen kar payları edinilmiş mal sayılır.
Reel değer hesaplanmalı
Kar payları sadece nominal tutarla değil, mal rejiminin sona erdiği tarihteki gerçek değeriyle hesaba katılmalıdır.
Bilirkişi incelemesi kritik
Şirketin kar edip etmediği, kar payı ödenip ödenmediği ve bu tutarların akıbeti mali uzmanlarca araştırılmalıdır.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi | 2021/5618 | 2021/7414 | 20.10.2021 | Katılma Alacağı |
Mal Rejimi Tasfiyesinde Haklarınızı Koruyun
Eşinize ait şirketin kar paylarından doğan alacağınızı doğru hesaplatmak için hukuki destek alın.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Evlilik öncesinde ortak olunan bir şirketin kendisi boşanmada paylaşılır mı?
Hayır, paylaşılmaz. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 220/2. maddesi uyarınca, evlilik öncesinde eşlerden birine ait olan şirket hisseleri o eşin ‘kişisel malı’ sayılır. Bu nedenle diğer eşin şirketin asıl hisseleri veya mülkiyeti üzerinde doğrudan bir katılma alacağı hakkı bulunmaz.
-
Kişisel mal niteliğindeki şirketin evlilik süresince elde ettiği kâr paylarının hukuki statüsü nedir?
Aksi bir mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırılmadıkça, TMK’nın 219/4. maddesi gereğince kişisel malların gelirleri ‘edinilmiş mal’ olarak kabul edilir. Dolayısıyla, evlilik öncesi kurulan şirketin evlilik süresince elde ettiği kâr payları (temettü/kazanç) edinilmiş mal niteliği taşır ve tasfiyeye tabidir.
-
Şirket kâr paylarının boşanma tarihindeki değeri nasıl hesaplanmalıdır?
Yargıtay emsal kararına göre, şirket kâr payları veya şirket içinde yatırım olarak kullanılan kâr miktarları hesaplanırken sadece nominal (kağıt üzerindeki) değerler değil, mal rejiminin sona erdiği tarih itibarıyla ulaştığı ‘reel değer’ (enflasyon ve güncel piyasa koşullarına göre güncellenmiş değer) belirlenerek tasfiyede gözetilmelidir.
-
Evlilik birliği içinde ödenen kâr payı boşanma tarihinde harcanmışsa süreç nasıl işler?
Eğer ödenen kâr payı mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut değilse; ailenin ekonomik ve sosyal statüsü, yaşam standardı ve hayatın olağan akışına göre aile harcamalarında kullanılan makul miktar hesaplanarak toplamdan düşülür. Bu harcamadan sonra geriye kalan net bir miktar mevcutsa tasfiye hesabına dahil edilir.
-
Mali bilirkişi raporunda sadece şirketin öz sermaye artışının dikkate alınması neden bozma sebebidir?
Şirketlerin mal rejimi tasfiyesinde sadece öz sermaye artışına odaklanılması eksik incelemedir. Şirketin dağıtılmayan kâr paylarının, kâr payı ödemelerinin yapılıp yapılmadığının ve bu değerlerin reel karşılıklarının ayrı ayrı hesaplanması gerekir. Bu tespiti yapmayan yüzeysel bilirkişi raporlarına dayanan yerel mahkeme kararları Yargıtay tarafından bozulur.
