Sahte Vergi İadesinin Cezasını Şirket Yöneticisi Öder mi?

Şirketiniz sahte faturalarla haksız vergi iadesi aldıysa, yalnızca iade edilen vergiden değil, şirkete kesilen vergi cezasından da kişisel olarak sorumlu tutulabilirsiniz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yönetim kurulu üyeleri ile yeminli mali müşavirin vergi cezasından da müteselsilen sorumlu olduğu yönündeki direnme kararını yerinde buldu.

Olayın Özeti

Bir anonim şirketin yetkilileri ile şirketin işlerini yürüten yeminli mali müşavir, sahte faturalar düzenleyip gerçekte ihraç edilmeyen malları ihraç edilmiş gibi göstererek vergi dairesinden haksız yere vergi iadesi aldı. Yapılan incelemede 24.388 TL haksız iade ve bunun üç katı tutarında 73.166 TL vergi cezası tespit edildi.

Hazine, iade edilen vergi ile vergi cezasının şirket yönetim kurulu üyeleri ve yeminli mali müşavirden tahsili için dava açtı. Yerel mahkeme, bilirkişi raporuna dayanarak Hazine zararının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verdi.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararı kısmen bozdu. Daireye göre vergi cezası şirket hakkında kesildiği için, şirket yetkilileri ve mali müşavir bu cezadan sorumlu tutulamazdı. Yerel mahkeme ise haksız fiilden doğan sorumluluğun cezaları da kapsadığını ve şirket adına işlem yapan gerçek kişilerin de sorumlu olduğunu belirterek vergi cezası yönünden direndi. Vergi aslından sorumluluk ise kesinleşmişti.

Hukuk Genel Kurulu’nun Değerlendirmesi

Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığı yönetim kurulu üyeleri ile yeminli mali müşavirin vergi cezasından sorumlu olup olmadığı sorusuyla sınırladı.

Kurul önce haksız fiilin dört unsurunu hatırlattı: hukuka aykırı bir fiil, fiili işleyenin kusuru, bir zarar ve fiil ile zarar arasında uygun nedensellik bağı. Birden fazla kişi birlikte zarar verdiğinde müteselsilen sorumlu olurlar.

Tüzel kişinin iradesi organları aracılığıyla açıklanır ve organlar, tüzel kişiyi borç altına sokarken kendi kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludur. Bugün Türk Medeni Kanunu m.50’de yer alan bu kural, şirket yöneticilerinin kendi haksız fiilleri için şirketin arkasına saklanamayacağını gösterir.

Kurul çoğunluğu, sahte belgelerle haksız iade alınması sonucunda Hazinenin uğradığı zararın, kesilen vergi cezasını da kapsadığını ve bu haksız fiili birlikte işleyen yönetim kurulu üyeleri ile yeminli mali müşavirin cezadan da sorumlu olduğunu kabul etti. Yerel mahkemenin direnmesi yerinde bulundu ve esasa ilişkin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya 4. Hukuk Dairesine gönderildi. Karar oyçokluğuyla verildi; karşı görüş, önce şirkete başvurulması gerektiği yönündeydi.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Şirket adına imza atan yöneticiler, şirketin sahte belgelerle elde ettiği bir menfaatten doğan zararı yalnızca şirketin borcu olarak göremez. Fiili birlikte işleyen yönetim kurulu üyeleri, zararın tamamından ve bu kararda olduğu gibi vergi cezasından da kişisel olarak sorumlu tutulabilir.

Şirketin işlerini yürüten mali müşavir için de aynı risk geçerlidir. Sahte belgeye dayanan bir iade sürecinde rol alan meslek mensubu, yöneticilerle birlikte müteselsilen sorumlu olabilir.

Kararın günlük hayattaki karşılığı şudur: bir şirkette yönetim kurulu üyesiyseniz, imzaladığınız ya da bilginiz dahilinde yürüyen vergi işlemlerinin gerçek olduğundan emin olmanız gerekir. Şirketin tüzel kişiliği, kendi kusurunuzdan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR