SGK İş Kazası Gelirinizi Kusur Diyerek Yarıya İndirebilir mi?

İş kazası nedeniyle bağlanan geliriniz, SGK tarafından bağışlanmaz kusurunuz olduğu söylenerek kesildiyse, bu kararın dayandığı kusur raporu sorgulanabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, trafik kaza tespit tutanağına ve başka bir davadaki rapora dayanan indirimi yeterli bulmadı; iş güvenliği uzmanı bilirkişilerden yeni rapor alınması gerektiğine hükmetti.

Olayın Özeti

Davacı işçi 2001 yılında trafikte gerçekleşen bir iş kazası geçirdi ve kendisine sürekli iş göremezlik geliri bağlandı. Kurum, iş müfettişi raporuna ve kendi inceleme raporlarına dayanarak işçinin kazada bağışlanmaz kusuru bulunduğunu kabul etti ve geliri, o dönem yürürlükte olan 506 sayılı Kanun’un 111. maddesine göre yüzde 50 oranında indirdi.

Müfettiş raporu, tüm kusurun işçide olduğunu gösteren trafik kaza tespit tutanağının dikkate alınması gerektiğini söylüyordu. Öte yandan işçinin işverene karşı açtığı tazminat davasında kusurun yüzde 50 işverende, yüzde 50 işçide olduğu tespit edilmiş ve bu karar kesinleşmişti.

İşçi, gelirindeki indirimin iptali ve eksik ödenen gelirin faiziyle ödenmesi için dava açtı. İlk derece mahkemesi davayı kabul etti. Bölge adliye mahkemesi bu kararı kaldırıp davayı reddetti. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi bölge adliye mahkemesinin kararını bozdu, ama bölge adliye mahkemesi önceki kararında direndi ve dosya Hukuk Genel Kurulu’na geldi.

Hukuk Genel Kurulu’nun Değerlendirmesi

Kurul, 506 sayılı Kanun’un 111. maddesini hatırlattı: bağışlanmaz kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan sigortalının geliri, kusurun derecesine göre Kurumca yarısına kadar eksiltilebilir. Tehlikeli olduğu bilinen bir işi yapmak, yetkililerin emirlerine aykırı davranmak ya da yapılması gereken bir hareketi savsaklamak bağışlanmaz kusurun ölçütleridir.

Kurul’a göre kusur raporları, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak, işverenin hangi önlemleri alması gerektiği ve işçinin hangi önleme uymadığı ayrıntılı biçimde incelenerek hazırlanmalıydı. İşveren yalnızca mevzuattaki önlemlerle değil, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerektirdiği önlemlerle de yükümlüydü.

İşçi ile işveren arasındaki tazminat davasında belirlenen kusur oranları, o davanın tarafları için kesin delildi. Ancak SGK o davada taraf olmadığı için bu rapor Kurum yönünden bağlayıcı değildi, yalnızca güçlü bir delil niteliğindeydi.

Trafik kaza tespit tutanağı da gelir indirimi bakımından işçiyi bağlamıyordu. Kurul, müfettiş raporları, kaza tutanağı ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirilerek trafik ve iş güvenliği alanında uzman bir bilirkişi heyetinden, işveren ve işçinin kusur oranlarını belirleyen yeni bir rapor alınması gerektiğine karar verdi. Bağışlanmaz kusur değerlendirmesi ancak bu rapordan sonra yapılabilirdi.

Bu gerekçelerle direnme kararı oybirliğiyle bozuldu.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

SGK’nın iş kazası gelirinizden kusurunuz var diyerek indirim yapması, kendiliğinden doğru kabul edilmez. İndirimin dayandığı kusur raporu, iş güvenliği mevzuatına göre ve işverenin aldığı ya da almadığı önlemler incelenerek hazırlanmalıdır.

Trafik kazası niteliğindeki iş kazalarında yalnızca trafik kaza tespit tutanağına dayanmak yeterli değildir. Tutanak trafik kurallarına göre kusuru gösterir; iş kazasında ise işverenin araç, rota, çalışma süresi ve eğitim gibi konulardaki sorumluluğu da ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu karar, 2008 öncesi kazalara uygulanan 506 sayılı Kanun dönemine aittir. Gelirinizde kusur gerekçesiyle bir indirim yapıldıysa, kaza tarihini ve hangi kanunun uygulandığını kontrol ederek kurum işleminin iptalini isteyebilirsiniz.

Karar Künyesi

Sıkça Sorulan Sorular

İLGİLİ YAZILAR