Üst Kat Komşu Gürültüsü: Polis mi, Mahkeme mi, Nasıl İspatlanır?

Gece yarısı tavandan gelen ayak sesleri, sürüklenen sandalyeler, saatlerce çalan müzik. Üst kat komşu gürültüsü, apartmanda en sık yaşanan ve en çok sinir bozan sorunlardan biridir. Kanunda bunun için iki ayrı yol vardır ve ikisi birbirini tamamlar.

Kısa cevap şudur: gürültü o an devam ediyorsa polisi ya da zabıtayı çağırırsınız; bu hem gürültüyü durdurur hem de tutanakla delil oluşturur. Gürültü sürekliyse kalıcı çözüm, önce arabulucuya, anlaşma olmazsa sulh hukuk mahkemesine giderek hâkimin müdahalesini istemektir. Komşu mahkeme kararına da uymazsa para cezası, en ağır durumda dairesinin elinden alınması gündeme gelir.

Kanun Komşuya Ne Yükler?

Kat Mülkiyeti Kanunu m.18’e göre kat malikleri, bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek ve birbirinin haklarını çiğnememekle yükümlüdür.

Bu yükümlülük yalnızca ev sahiplerine değil, kiracılara, oturma hakkı sahiplerine ve daireden sürekli yararlanan herkese uygulanır. Kiracı ve ev sahibi bu konuda birlikte, yani müteselsilen sorumludur. Yani gürültü yapan kiracıysa, hem ona hem de ev sahibine karşı yol açıktır.

Her ses gürültü değildir. Gündüz çalışan bir elektrikli süpürge, çocuğun koşturması ya da kapı sesi gibi olağan yaşam sesleri, birlikte yaşamanın gereği olarak katlanılması gereken seslerdir. Hukuken önemli olan, sesin tahammül sınırını aşıp aşmadığı, ne sıklıkta ve hangi saatlerde olduğudur.

Önce Konuşmak ve Yöneticiye Başvurmak

Hukuki yollara başvurmadan önce komşunuzla sakin bir dille konuşmak çoğu zaman en hızlı çözümdür. Birçok kişi, sesinin alt kata ne kadar yüksek gittiğini bilmez. Konuşma işe yaramazsa, aynı şikâyeti yazılı olarak, tarih atarak iletin; kapıya bırakılan bir not ya da mesaj bile ileride ne zamandan beri uyardığınızı gösterir.

Apartmanınızda yönetici varsa, şikâyetinizi ona da yazılı bildirin. Yönetici, kat maliklerinin yükümlülüklerine uyulmasını gözetmekle görevlidir ve komşuyu uyarabilir. Kat malikleri kurulu toplantısında konu gündeme getirilip karar defterine yazılabilir; bu kayıt da sonraki davada delil olarak kullanılır.

Bu adımlar zaman kaybı değildir. Arabuluculukta ve mahkemede, sorunu çözmek için makul adımları attığınızı ve karşı tarafın uyarılara rağmen devam ettiğini göstermek, davanızı güçlendirir.

Gürültü Anında Polis mi, Zabıta mı Aranır?

Gürültü o an devam ediyorsa 112’yi arayabilirsiniz; çağrı polise ya da jandarmaya yönlendirilir. Belediye zabıtası da bu konuda yetkilidir.

Kabahatler Kanunu m.36’ya göre başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye idari para cezası verilir. Kanunda yazan tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Bu ceza mahkeme kararı gerektirmez, polis ya da zabıta yerinde keser.

Polis çağırmanın iki faydası vardır: gürültü çoğu zaman o an durur ve olay tutanağa geçer. Ama polis kalıcı bir çözüm getirmez; komşunun evine girip eşyasını alamaz, onu evden çıkaramaz. Bu yüzden her çağrıda tutanak tutulmasını isteyin ve tutanakların örneklerini saklayın; bunlar sonraki davanın en güçlü delilleri arasında olur.

Apartmanda Gürültü Saatleri Var mı?

Kanunda bütün apartmanlar için geçerli genel bir “sessizlik saati” yoktur. Kabahatler Kanunu m.36 gündüz de olsa başkalarının huzurunu bozan gürültüyü yasaklar. Gece saatlerinde ise aynı ses daha kolay tahammül sınırını aşmış sayılır.

Apartmanınızın yönetim planında sessizlik saatleri, tadilat saatleri ya da evcil hayvanlarla ilgili kurallar olabilir. KMK m.18 kat maliklerini yönetim planına uymakla da yükümlü tutar. Yönetim planınızı yöneticiden ya da tapu müdürlüğünden isteyerek bu kuralları öğrenebilirsiniz.

İnşaat ve tadilat gibi faaliyetlerin saatleri için ayrıca belediyelerin kararları ve çevresel gürültü mevzuatı devreye girer. Komşunuz gece tadilat yapıyorsa zabıtaya bildirmek en hızlı yoldur.

Üst Komşu Gürültüsü Nasıl İspatlanır?

Gürültü davalarında en zor kısım ispattır. Mahkeme “rahatsız oluyorum” demekle yetinmez; gürültünün varlığını, sıklığını ve tahammül sınırını aştığını görmek ister. İşe yarayan deliller şunlardır:

• Polis ya da zabıta tutanakları ve verilen idari para cezaları.
• Tarih ve saat belirterek tuttuğunuz bir gürültü günlüğü.
• Ses ve video kayıtları; gürültünün yüksekliğini ve süresini gösteren.
• Diğer komşuların tanıklığı ya da apartman yönetimine yapılmış yazılı şikâyetler.
• Doktor raporu, uyku bozukluğu gibi sağlık etkileri varsa.

Davada mahkeme keşif yapar ve gerekirse ses ölçümü yapabilecek uzman bilirkişi görevlendirir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2019/4620 E. 2020/222 K. sayılı kararında da, sürekli gürültü çıkardığı ileri sürülen bir kat sakini hakkında doğrudan tahliye kararı verilemeyeceği; önce uzman bilirkişi kuruluyla yerinde inceleme yapılıp alınacak önlemlerin belirlenmesi ve KMK m.33 uyarınca makul bir süre verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Ses kaydı alırken komşunun evinin içini gizlice dinlemeye ya da kaydetmeye çalışmayın. Kendi evinizde duyduğunuz sesi kaydetmek başkadır, başkasının özel alanını kaydetmek başka. İkincisi hem delil olarak sorun yaratır hem de size karşı şikâyet konusu olabilir.

Kalıcı Çözüm: Arabulucu ve Hâkimin Müdahalesi

Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda, 1 Eylül 2023’ten beri dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun m.18/B). Komşunuzla anlaşmayı deneyen bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.

Arabuluculukta anlaşma olmazsa, KMK m.33 uyarınca ana taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine başvurup hâkimin müdahalesini istersiniz. Hâkim ilgilileri dinledikten sonra kararını verir ve bunun kısa bir süre içinde yerine getirilmesini emreder. Bu karar örneğin gece belli saatlerden sonra gürültü yapılmaması, zemine ses yalıtımı yapılması ya da müzik cihazının belirli bir ses seviyesini aşmaması gibi somut önlemler içerebilir.

Gürültü yapan kiracıysa, ev sahibine de yazılı bildirimde bulunun. TBK m.316 kiracıyı komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlü tutar. Kiraya veren, en az 30 gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi halde sözleşmeyi feshedeceğini yazılı olarak ihtar edebilir; davranış komşular için çekilmez hale gelmişse sözleşmeyi hemen feshedebilir.

Dava Süreci Nasıl İşler?

Arabuluculuk başvurusu, apartmanın bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde süreci bitirir, zorunlu hallerde 1 hafta uzatabilir. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava açılır.

Dava dilekçesinde gürültünün türünü, saatlerini, ne zamandan beri sürdüğünü ve hangi önlemleri istediğinizi açıkça yazın. “Gürültünün önlenmesi” gibi genel bir talep yerine, örneğin “gece 23.00’ten sonra yüksek sesle müzik dinlenmemesi” ya da “zemine ses yalıtımı yapılması” gibi somut talepler, uygulanabilir bir karar alınmasını kolaylaştırır.

Mahkeme tanıkları dinler, keşif yapar ve bilirkişi raporu alır. Kararın ne kadar sürede çıkacağı mahkemenin iş yüküne ve bilirkişi incelemesine bağlıdır. İlk derece kararına karşı istinaf yoluna da gidilebilir.

Komşu Mahkeme Kararına Uymazsa

KMK m.33/3’e göre hâkimin belirlediği süre içinde kararı yerine getirmeyenlere aynı mahkemece 250 TL’den 2.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir. Bu tutarlar kanunda yazılı ilk tutarlardır ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.

En ağır yaptırım KMK m.25’tedir. Bir kat maliki, sulh hâkiminin m.33’e göre verdiği emre rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyip diğerlerinin haklarını ihlal etmekte 1 yıl boyunca ısrar ederse, durum kanunen “çekilmez” sayılır. Diğer kat malikleri, sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar vererek o dairenin değeri ödenmek suretiyle kendilerine devredilmesini isteyebilir.

Bu dava, dava açma kararının öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her halde dava hakkının doğumundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi’nin 2015/4105 E. 2015/17346 K. sayılı kararı, rahatsız edici davranışlar nedeniyle tahliyenin kural olmadığını, önce m.33 uyarınca süre verilmesi gerektiğini ortaya koyar. Yani bu yol, ancak hâkimin müdahalesi işe yaramadığında gündeme gelir.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Komşu “ben kendi evimdeyim” diyerek gürültüye devam ediyorsa, bu savunma hukuken geçerli değildir. Mülkiyet hakkı, komşuları rahatsız etmeme yükümlülüğüyle sınırlıdır.

Gürültü ayak sesi gibi binanın yalıtımsızlığından kaynaklanıyorsa, hâkim komşuya halı serme ya da zemin yalıtımı gibi bir önlem yükleyebilir. Sorun binanın genelindeyse, ortak bir yalıtım çalışması kat malikleri kurulunda gündeme getirilebilir.

Gürültü bir işyerinden, örneğin alt kattaki bir kafe ya da fırından geliyorsa, aynı KMK yolları geçerlidir; ayrıca belediyenin ruhsat denetimi devreye girer. Bu konuyu alt kattaki işyerinden gelen koku ve sıcak yazımızda anlattık.

Evcil hayvan sesleri de bu kapsamdadır. Sürekli havlayan bir köpek ya da gece boyunca ses çıkaran bir hayvan, tahammül sınırını aşıyorsa hâkimin müdahalesine konu olabilir. Ancak mahkemeler burada da önce hayvanın sesini azaltacak önlemlere bakar; hayvanın evden çıkarılması ancak başka çare kalmadığında gündeme gelir. Yönetim planında evcil hayvan yasağı varsa durum farklıdır ve plana aykırılık ayrıca ileri sürülebilir.

Gürültü yapan komşu aynı zamanda ortak alanları da kendi kullanımına almışsa, örneğin ortak bahçeyi kapatmışsa, bu ayrı bir KMK aykırılığıdır. Bu konuyu ortak bahçeyi kendi dairesine katan komşu rehberinde anlattık.

Gürültü tartışması tehdit ya da hakarete dönüşürse, bu artık ayrı bir ceza hukuku meselesidir ve savcılığa şikâyet edilebilir.

Sonuç

Üst kat komşu gürültüsünde polis ya da zabıta anlık çözüm ve delil sağlar; kalıcı çözüm ise arabulucu ve sulh hukuk mahkemesinde hâkimin müdahalesidir. Gürültüyü tutanak, günlük, kayıt ve tanıkla belgelemek davanın sonucunu belirler.

Komşu gürültüsü için arabuluculuk ya da dava sürecine hazırlanıyorsanız, iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer apartman sorunları için kat mülkiyeti hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR