İmplant Tutmazsa Para İadesi Alınır mı? Diş Tedavisinde Haklar

İmplantınız tutmadıysa, düştüyse ya da yapılan protez kullanılamıyorsa ödediğiniz parayı geri isteyebilirsiniz. Yargıtay, implant ve protez yapımını hekimin belirli bir sonucu taahhüt ettiği bir eser sözleşmesi sayar. Bu yüzden sonuç alınamadıysa, hekim özenli davrandığını söylese bile ücret iadesi, bedel indirimi ya da ücretsiz düzeltme ile birlikte maddi ve manevi tazminat gündeme gelir.

Bu hakları korumak için hatayı gecikmeden hekime bildirmeniz ve dava süresini kaçırmamanız gerekir. Aşağıda hangi durumda paranızı geri alabileceğinizi, Yargıtay’ın güncel kararlarını ve nereye başvuracağınızı anlatıyoruz.

İmplant ve Protez Neden Eser Sözleşmesidir?

Diş çekimi, dolgu ya da kanal tedavisi gibi hastalığı iyileştirmeye yönelik işlemlerde hekim kural olarak özen borcu altındadır; iyileşmeyi garanti edemez. Bu ilişki vekâlet sözleşmesi niteliğindedir.

İmplant, protez ve kron yapımında ise belirli bir ürünün yapılıp ağza uygulanması söz konusudur. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2023/174 E. 2024/2319 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi implant yapımına ilişkin sözleşme, tıbbi zorunlulukla yapılan tedaviye ilişkin vekâlet sözleşmesinden farklıdır ve Türk Borçlar Kanunu m.470 ve devamındaki eser sözleşmesi hükümlerine tabidir.

Daire’nin ifadesiyle eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti eder; hangi yöntemi kullanırsa kullansın eserin ayıpsız ortaya çıkması gerekir. Hekim malzemeyi kendisi sağlıyorsa, m.472’ye göre malzemenin ayıplı olmasından da satıcı gibi sorumludur.

Yargıtay’ın Güncel Kararları

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2024/1729 E. 2025/1327 K. sayılı kararında hastaya 12 implant yapılmış ve tedavi sırasında implantlar 3 kez düşmüştü. Adli Tıp Kurumu ve bir diş hekimliği fakültesi raporları hekimin tıp kurallarına uygun davrandığını söylese de, Daire implantların düştüğünü ve protez tasarımının hatalı olduğunu esas alarak sonuç taahhüdünün gerçekleşmediğine, hekimin sorumlu olduğuna karar verdi.

Aynı Daire’nin 2023/498 E. 2024/2786 K. sayılı kararında 7 implanttan 2’si çıkarılmış, porselen kaplama yerine akrilik kaplama hibrit protez yapılmıştı. Ek implant ve kemik tozu işlemi için onam formu da yoktu. Daire, eserin ayıplı olduğunu kabul edip hem maddi hem manevi tazminat taleplerinin reddini bozdu.

2023/174 E. sayılı kararda ise titanyum implant çıkarılmak zorunda kalınmış, hekim onam formu sunamamış ve olası olumsuz sonuçlar hakkında aydınlatma yaptığını ispat edememişti. Daire, ödenen 450 Euro implant bedeline ve uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtti. Üç dosya da tüketici mahkemesinde görülmüştü.

Hangi Hakları Kullanabilirsiniz?

TBK m.475’e göre eser ayıplıysa üç seçimlik hakkınız vardır. Tedavi kullanılamayacak ya da kabule zorlanamayacak ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönüp ödediğiniz bedelin tamamını geri isteyebilirsiniz. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteyebilirsiniz. Aşırı masraf gerektirmiyorsa, bütün masrafları hekime ait olmak üzere ücretsiz düzeltme isteyebilirsiniz.

Yargıtay’a göre tazminat hakkı bu üç haktan biriyle birlikte istenebilir. Başka bir hekime yaptıracağınız düzeltme tedavisinin bedeli, ilaç ve yol giderleri maddi tazminat; çekilen acı ve sıkıntı ise TBK m.56 uyarınca manevi tazminat konusudur.

Hekim Hastayı Suçlarsa

Hatalı implant davalarında hekimin en sık savunması, sonucun hastadan kaynaklandığıdır: sigara içilmesi, ağız hijyenine uyulmaması, kontrollere gelinmemesi ya da önerilen sürede protezin kullanılmaması gibi. TBK m.476’ya göre eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen işsahibinin verdiği talimattan doğmuşsa ya da herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebiliyorsa, işsahibi ayıptan doğan haklarını kullanamaz.

Bu savunmanın kabul edilmesi için hekimin size bu konuda açık bir uyarı yaptığını ve ayıbın gerçekten bu nedenden kaynaklandığını ortaya koyması gerekir. Kontrol randevularına gittiğinizi gösteren kayıtlar, hekimin verdiği bakım talimatları ve bunlara uyduğunuzu gösteren deliller bu yüzden önemlidir. Bilirkişiden, implant kaybının hasta kaynaklı mı yoksa planlama ve uygulama kaynaklı mı olduğunu açıkça değerlendirmesini isteyin.

Tedavi Yarım Kaldıysa

Hekim implantları yerleştirip protezi yapmadan klinikten ayrıldıysa, tedaviyi uzun süre ertelediyse ya da klinik kapandıysa, TBK m.473 devreye girer. Yüklenicinin işi geciktirmesi yüzünden işin kararlaştırılan zamanda bitirilemeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim gününü beklemeden sözleşmeden dönebilir.

İşin yapılması sırasında hekimin kusuru yüzünden eserin ayıplı olacağı açıkça görülüyorsa da, hekime uygun bir süre vererek hatayı gidermesini, aksi halde masrafı ona ait olmak üzere tedavinin başka bir hekime yaptırılacağını ihtar edebilirsiniz. Bu ihtarın noter aracılığıyla yapılması ispatı kolaylaştırır.

Hekim Ücret İçin Size Dava Açarsa

Tedavi bedelinin bir kısmını ödemediyseniz hekim ücret alacağı için dava açabilir ya da icra takibi başlatabilir. 1219 sayılı Kanun m.71 uyarınca bu ücret uyuşmazlıkları sulh mahkemesinde görülür. Böyle bir davada tedavinin ayıplı olduğunu ve bedelden indirim ya da dönme hakkınızı savunma olarak ileri sürebilirsiniz; bunun için de ayıbı süresinde bildirmiş olmanız gerekir.

Onam Formu Neden Bu Kadar Önemli?

Yukarıdaki kararların ikisinde hekimin kusuru, onam formu sunamamasıyla da bağlantılı görüldü. Hekim, tedavinin olası olumsuz sonuçlarını önceden anlatmak ve hastanın aydınlatılmış rızasını almak zorundadır; bunu ispat yükü hekimdedir.

Tedaviye başlamadan önce size imzalatılan belgeleri isteyin ve bir örneğini saklayın. Onam formu hiç yoksa ya da yapılan işlemi kapsamıyorsa, örneğin sonradan eklenen bir implant ya da kemik tozu işlemi için alınmamışsa, bu durum davada lehinize önemli bir delildir.

Hatayı Ne Zaman Bildirmelisiniz?

TBK m.474’e göre işsahibi eseri teslim aldıktan sonra imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıpları uygun bir süre içinde bildirmek zorundadır. Ayıp sonradan ortaya çıkarsa m.477’ye göre gecikmeksizin bildirilmelidir; bildirilmezse eser kabul edilmiş sayılır. Hekimin kasten gizlediği ayıplar için ise sorumluluk devam eder.

İmplantın tutup tutmadığı çoğu zaman kemikle kaynaşma süresi sonunda anlaşılır. Ağrı, sallanma, şişlik ya da implantın düşmesi gibi bir durum fark ettiğiniz anda hekime yazılı olarak bildirin. Mesaj, e-posta ya da noter ihtarnamesi, bildirimi ispat etmenin en güvenli yollarıdır.

Dava Süresi

TBK m.478’e göre ayıplı eser nedeniyle açılacak davalar, taşınmaz dışındaki eserlerde teslimden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrar; hekimin ağır kusuru varsa bu süre 20 yıldır. Tedavinin bittiği ve protezin teslim edildiği tarih bu yüzden önemlidir; randevu kayıtlarını ve ödeme belgelerini saklayın.

Ayrıca 1219 sayılı Kanun’un 71. maddesi, hekim ile hasta arasında yalnızca tedavi ücretinden doğan uyuşmazlıkların sulh mahkemesinde görüleceğini ve bu hakkın 2 yılda düşeceğini söyler. Bu hüküm hekimin ücret alacağıyla ilgilidir; implantın hatalı yapılmasından doğan iade ve tazminat taleplerini düzenlemez.

Davayı Kime Karşı Açmalısınız?

Tedaviyi bir diş hekiminin kendi muayenehanesinde yaptırdıysanız sözleşmenin tarafı odur. Bir klinik, poliklinik ya da özel hastanede yaptırdıysanız sözleşmeyi çoğunlukla işletme kurmuştur; ödeme belgelerinde kimin adına fatura kesildiğine bakın.

TBK m.116’ya göre borçlu, borcun ifasında kullandığı yardımcı kişilerin fiillerinden de sorumludur. Bu nedenle klinik, orada çalışan hekimin hatalı uygulamasından sizin karşınızda sorumludur. Hatalı uygulamayı yapan hekim de kusuru nedeniyle ayrıca sorumlu tutulabilir; davada her ikisinin birlikte gösterilmesi çoğu zaman en güvenli yoldur.

Nereye Başvurulur?

Hasta, diş hekiminden ya da klinikten aldığı implant ve protez hizmetinde tüketicidir. Yukarıdaki üç Yargıtay kararına konu davaların hepsi tüketici mahkemesinde görülmüştür.

Uyuşmazlığın değeri 2026 için 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur. Bu sınırın üzerindeki taleplerde tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Manevi tazminat da istenecekse, dava yolunun nasıl kurulacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Hangi Belgeleri Toplamalısınız?

Ödeme makbuzları ve faturalar, tedavi planı ve fiyat teklifi, onam formları, tedavi öncesi ve sonrası röntgen ve panoramik filmler, implant marka ve seri bilgileri, hekimle yazışmalar ve başka bir diş hekiminden alınacak rapor, davanın temelini oluşturur. Klinik kayıtlarınızın bir örneğini yazılı olarak isteyin; hekim bu kayıtları tutmakla yükümlüdür.

Davada mahkeme bilirkişi ya da Adli Tıp raporu alır. Yargıtay kararlarında görüldüğü gibi rapor hekimin özenli davrandığını söylese bile, sonucun alınamaması eser sözleşmesinde sorumluluk için yeterli olabilir; bu yüzden rapora yapılacak itirazlar sonuca odaklanmalıdır.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Tedaviyi yurt dışındaki bir klinikte yaptırdım. Bu durumda hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı ve davanın nerede açılacağı ayrıca değerlendirilir; Türkiye’de yerleşik bir klinikle Türkiye’de yapılan tedavide ise yukarıdaki kurallar uygulanır.

İmplant tuttu ama protez sürekli kırılıyor. Protez de eserin parçasıdır; ayıp oranında indirim, ücretsiz yenileme ya da ağır durumda dönme istenebilir.

Hekim kemik yetersiz dedi, ek ücret istiyor. Kemik durumu tedaviye başlamadan değerlendirilmeli ve size anlatılmalıdır. M.472’ye göre eserin gereği gibi yapılmasını tehlikeye düşüren bir durum ortaya çıkarsa hekim bunu hemen bildirmek zorundadır.

Yanlış dişim çekildi. Bu durum eser sözleşmesinden çok tıbbi hata ve tazminat konusudur; ayrı değerlendirme gerektirir. Estetik müdahalelerdeki benzer ayrım için hatalı estetik ameliyat sonrası tazminat yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

İmplant tutmazsa, düşerse ya da protez kullanılamazsa, eser sözleşmesi hükümleri uyarınca ücret iadesi, bedel indirimi ya da ücretsiz düzeltme ile birlikte maddi ve manevi tazminat istenebilir. Yargıtay, hekimin özenli davrandığını söyleyen raporlara rağmen sonucun alınamamasını sorumluluk için yeterli görmektedir. Hatayı gecikmeden ve yazılı olarak bildirin, 2 yıllık süreyi kaçırmayın ve bütün belgelerinizi toplayın.

Tedavinizle ilgili iade ve tazminat talebinizi değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için eser sözleşmesi davaları sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR