OHAL Döneminde Geciken Emeklilik Başvurunuz İçin Tazminat Alabilir misiniz?

OHAL döneminde verdiğiniz emeklilik dilekçeniz süresinde işleme alınmadıysa, o dönemde kaybettiğiniz aylıklar için tazminat alabilir misiniz? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Bir hâkim/savcı, HSK tarafından görevinden uzaklaştırıldıktan iki gün sonra emeklilik dilekçesi verdi. Ancak bu dilekçe, kanunda öngörülen bir aylık süre içinde karara bağlanmadı. Kişi daha sonra meslekten çıkarıldı ve yeni bir emeklilik başvurusuyla, ilk dilekçesinden yaklaşık altı ay sonra emekli aylığı almaya başladı.

Kişi, ilk dilekçesinin zamanında işleme alınmamasının kendisine ait mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek dava açtı. Yerel mahkeme, OHAL döneminde yürürlüğe giren bir KHK’nın emekliliğe sevk onayı için öngörülen bir aylık sürenin OHAL süresince uygulanmayacağını düzenlediğini belirterek davayı reddetti.

Anayasa Mahkemesi Ne Dedi

AYM, bu KHK’nın, kişinin emeklilik talebinin üzerinden bir aylık süre geçtikten sonra yürürlüğe girdiğine dikkat çekti. Bu bir aylık sürenin geçmesiyle kişinin kurumuyla ilişiğinin zaten kesildiğini ve o andaki mevzuata göre emekli aylığına hak kazanmış olduğunu belirtti. KHK’nın emekliliği hak etme koşullarında herhangi bir değişiklik yapmadığını, ekonomik nedenlerle emekli aylıklarının kesilmesini veya azaltılmasını da düzenlemediğini vurguladı.

Kişinin belirli bir süre emekli aylığından mahrum kalmasına yol açan bu durumun, olağanüstü halin gerektirdiği ölçüyü aşan bir müdahale olduğunu tespit ederek, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla karar verdi ve dosyanın yeniden yargılama için ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetti.

Mülkiyet hakkı Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınır; emekli aylığı hakkı da bu güvence kapsamında değerlendirilir, çünkü kişi kanunda öngörülen şartları yerine getirdiği andan itibaren bu aylığa hak kazanmış sayılır.

Bu kararda kritik nokta, sonradan yürürlüğe giren bir düzenlemenin, kişinin daha önce kazanmış olduğu bir hakkı geriye etkili olarak ortadan kaldıramamasıdır; OHAL koşulları bile, kazanılmış bir mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılmayı haklı çıkarmaz.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

OHAL veya benzer olağanüstü bir dönemde yaptığınız bir emeklilik (veya benzer bir hak elde etme) başvurunuz, kanunda öngörülen sürede işleme alınmadıysa ve bu gecikme sizi mağdur ettiyse, bu durumun mülkiyet hakkınızı ihlal edip etmediğini değerlendirtmeniz önemli. Özellikle, başvurunuzun üzerinden kanuni süre geçtikten sonra yürürlüğe giren bir düzenlemenin, geriye dönük olarak sizin zaten hak kazanmış olduğunuz bir durumu ortadan kaldırmaması gerekiyor. Böyle bir gecikme mağduriyeti yaşadıysanız, kaybettiğiniz süreye ait haklarınızı avukatınızla birlikte değerlendirmeniz önemli.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR