AYM”den Tarihi ByLock Kararı: Gerekçeli Karar Hakkı İhlal Edildi
Giriş ve Olayın Özeti
Anayasa Mahkemesi (AYM), hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlüklerin korunması adına önemli kararlar almaya devam etmektedir. Bu bağlamda, 3 Mart 2026 tarihli ve 2023/68916 başvuru numaralı “O.D. ve Diğerleri” kararı, özellikle ByLock uygulaması üzerinden terör örgütü üyeliği suçlamalarıyla ilgili yargılamalarda “gerekçeli karar hakkı”nın önemini bir kez daha vurgulamıştır. Karar, yargılama makamlarının, ByLock tespitlerine dair itirazlara karşı yeterli değerlendirme yapmamasının adil yargılanma hakkını ihlal ettiği yönündedir.
Başvurucular, terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet kararlarında, kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddiaların (özellikle ByLock programının örgütsel iletişimi sağlamak amacıyla kullanıldığına dair deliller ve değerlendirmeler karşısında ileri sürülen itirazlar) karşılanmaması nedeniyle adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir. Bu durum, özellikle yargılamaların yalnızca CGNAT kayıtları veya ByLock sorgu sonucu raporlarına dayanması ve ByLock verilerini içeren dijital materyallerin çözümlenmesiyle elde edilen user-ID numarası ve buna bağlı alt verilere ilişkin tutanakların kullanılmaması sorununu gündeme getirmiştir.
Hukuki Değerlendirme ve Karar
Anayasa Mahkemesi, değerlendirmesinde öncelikle yargı makamlarının, ByLock tespitlerini sadece CGNAT kayıtlarına veya ByLock sorgu sonucu raporuna dayandırmasının yeterli olmadığını belirtmiştir. Yargıtay”ın yerleşik içtihadına göre de, sadece CGNAT kayıtları, bir kişinin ByLock kullanıcısı olduğunun tespiti açısından tek başına yeterli delil olarak kabul edilmemektedir. AYM, bu hususta Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesi ve Yargıtay 3. Ceza Dairesi kararları ile kendi önceki “Mehmet Ayko”, “Atakan Yıldırım” ve “Uğur Özçiftçi” kararlarını örnek göstermiştir.
AYM, daha da önemlisi, “Ali Bayram İskender” (GK], B. No: 2020/31370, 25/9/2025) kararında ortaya koyduğu ilkelere atıfta bulunmuştur. Bu karara göre, ByLock kullanımının terör örgütüne üye olma suçunda belirleyici delil olarak kabul edildiği durumlarda, kişilerin örgüt talimatı ile ByLock ağına dâhil olduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullandıklarının belirlenmesi için gerekli araştırmaların yapılmamış olması, gerekçeli karar hakkının ihlali sonucunu doğurur. Mevcut başvuruda da AYM, başvurucuların ByLock kullanımının gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla gerçekleştirildiğinin ortaya konulmadığını tespit etmiş ve “Ali Bayram İskender” kararından ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığını belirtmiştir. Dolayısıyla, Anayasa”nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Diğer yandan, başvurucuların “makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği” iddiaları, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur. Aynı şekilde, diğer bazı anayasal haklara ilişkin şikayetler de kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamadığı için reddedilmiştir. “Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği” iddiaları ise, gerekçeli karar hakkı ihlali nedeniyle yeniden yargılama kararı verilmiş olması sebebiyle ayrıca incelenmesine gerek görülmemiştir.
İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmiş, ancak maddi ve manevi tazminat talepleri reddedilmiştir. AYM, yeniden yargılamanın ihlalin giderilmesi için yeterli bir çözüm olduğunu belirtmiştir.
Yorum
Anayasa Mahkemesi”nin bu kararı, özellikle ByLock deliline dayalı yargılamalarda savunma hakkının ve gerekçeli karar hakkının güvence altına alınması açısından büyük önem taşımaktadır. Karar, yargı mercilerinin, dijital delillerin değerlendirilmesinde titiz bir inceleme yapması, sadece teknik raporlara dayanmak yerine delilin örgütsel niteliğini ve kişinin savunmalarını somut bir şekilde irdelemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yargılamanın adil bir temelde yürütülmesi ve verilen kararların şeffaf, anlaşılır ve ikna edici gerekçelerle desteklenmesi, hukukun üstünlüğü ilkesinin temelini oluşturur. Bu karar, ByLock davalarında hak ihlali yaşayan birçok kişi için bir emsal teşkil edebilecek niteliktedir ve yeniden yargılama süreçleri için önemli bir yol gösterici olacaktır.
Karar Künyesi
- Başvuru Numarası: 2023/68916
- Karar Tarihi: 3/3/2026
- Başkan: Basri BAĞCI
- Raportör: Zehra GAYRETLİ
- Konu: Anayasa”nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlali (ByLock delili kaynaklı)
- Sonuç: Gerekçeli karar hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemelere GÖNDERİLMESİNE.
Hukuki süreçleriniz hakkında profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.