AYM’ye Başvurdunuz, Süreç Uzadı: Tazminat Hakkınız Zamanaşımına Uğrar mı?

İşten haksız çıkarıldınız, Anayasa Mahkemesi’ne başvurdunuz ve haklı bulundunuz ama yeniden yargılama sürerken zamanaşımı süresi doldu diye endişeleniyorsanız bu karar tam size göre. Yargıtay, bireysel başvuru sürecinde geçen sürenin zamanaşımına sayılamayacağını açıkça ortaya koydu. Yani AYM’nin verdiği hak ihlali kararı, usuli bir engelle boşa çıkmayacak.

Olayın Özeti

1998 yılında işe başlayan bir işçi, 2017 yılında şirket içi sorunları dile getiren bir e-posta göndermesi nedeniyle işten çıkarılmıştı. İlk derece mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi bu e-postayı hakaret sayarak feshi haklı bulmuş, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerini reddetmişti. İşçi bunun üzerine ifade özgürlüğünün ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. AYM 17.07.2024 tarihinde ihlal kararı verdi ve yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

Yeniden yapılan yargılamada ilk derece mahkemesi feshin haksız olduğunu kabul etti. Ancak işçinin ıslah dilekçesiyle artırdığı tazminat miktarlarını zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle reddetti, sadece dava dilekçesindeki ilk miktarlar üzerinden karar verdi. Bölge Adliye Mahkemesi de bu kararı onadı. Böylece işçi, AYM’den haklı çıkmasına rağmen alacaklarının bir kısmına ulaşamama riskiyle karşı karşıya kaldı.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kıdem ve ihbar tazminatlarının beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu hatırlattı. Ancak hukukumuzda önemli bir ilke var: zamanaşımı, harekete geçme imkanı olmayan kişinin aleyhine işlemez. Yargıtay, işçinin AYM’ye başvurduğu tarihten ihlal kararı sonrası yeniden yargılamaya başlandığı tarihe kadar geçen sürenin zamanaşımı hesabına dahil edilemeyeceğine karar verdi. Çünkü bu süre boyunca işçinin alacaklarını talep etme imkanı fiilen engellenmişti.

Fesih tarihi, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi, arabuluculuk süreci, COVID-19 döneminde duran süreler ve ıslah dilekçesinin verildiği tarih birlikte değerlendirildiğinde, tazminat taleplerinin zamanaşımına uğramadığı sonucuna varıldı. Bu nedenle ilk derece ve Bölge Adliye Mahkemesi’nin ıslah ile artırılan miktarları zamanaşımı gerekçesiyle reddetmesi hatalı bulundu. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını kaldırdı ve ilk derece mahkemesi kararını bozarak tazminatların ıslah dilekçesindeki artırılan miktarlar üzerinden hükme bağlanması gerektiğini belirtti.

Zamanaşımının durması halleri, Türk Borçlar Kanunu m.153 hükmünde düzenlenir; alacaklının hakkını takip etmesini engelleyen bir sebep varsa, bu engel ortadan kalkana kadar zamanaşımı işlemez.

Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süresi beş yıl olarak uygulanır. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru süreci genellikle bir yıl ila iki yıl sürer; COVID-19 döneminde duran süreler ise yaklaşık iki ay ila üç ay arasında değişmiştir.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Bu karar, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvurunun sadece kağıt üzerinde kalan bir hak olmadığını, somut sonuçlar doğurması gerektiğini gösteriyor. Eğer AYM’ye başvurdunuz ve ihlal kararı çıktıysa, bu süreçte geçen zaman aleyhinize zamanaşımı süresine sayılamaz. Yeniden yargılama sürecinde karşınıza zamanaşımı def’i çıkarsa, bu Yargıtay kararına dayanarak itiraz edebilirsiniz. İş hukukunda zamanaşımı hesaplamaları ve AYM kararlarının etkileşimi karmaşık olabildiğinden, böyle bir süreçteyseniz mutlaka uzman bir avukattan destek almanızı öneririz.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin, Anayasa Mahkemesi (AYM) ihlal kararlarının ardından yapılan yeniden yargılamalarda işçilik alacakları zamanaşımı sürelerinin hesaplanmasına ve ıslah dilekçelerine yönelik verdiği emsal karara dair merak edilenler:

İLGİLİ YAZILAR