Biri Bana İcra Takibi Başlatmış, Ne Yapmalıyım?

Biri Bana İcra Takibi Başlatmış, Ne Yapmalıyım?

Adınıza bir icra takibi başlatıldığını öğrendiyseniz, panik yapmadan önce yapmanız gereken ilk şey durumu doğru değerlendirmek. Borç gerçekten sizeyse veya değilse izleyeceğiniz yol farklı. Aşağıda ilk yapmanız gerekenleri anlatıyoruz.

İlamlı İcra Takibi ve İcranın Geri Bırakılması Talebi

İlamlı icra takibi, mahkeme kararlarına (ilamlara) veya kanunların mahkeme ilamı hükmünde saydığı belgelere (örneğin icra dairesindeki kefaletler, noter huzurunda yapılan para borcu ikrarları vb.) dayanılarak başlatılır. Bu takip türünde borçluya bir icra emri gönderilir. Mahkeme kararına dayandığı için ilamsız takiplerdeki gibi “borcum yoktur” diyerek basit bir dilekçeyle takibi durdurmak mümkün değildir.

Ancak borçlu, icra emrinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün içinde İcra Mahkemesine başvurarak borcun itfa edildiğini (ödendiğini), imhal edildiğini (ertelendiğini) veya zamanaşımına uğradığını belirterek “icranın geri bırakılmasını” talep edebilir. Bu itiraz nedenlerinin mahkeme hükmünün verilmesinden sonraki bir döneme ait olması ve mutlaka noterlikçe tasdik olunmuş belgelerle veya icra zaptı gibi kesin delillerle ispatlanması zorunludur. Hükümden önceki itirazlar icra mahkemesinde dinlenmez, kesin hüküm ilkesi gereği reddedilir.

Konuyu Video Olarak İzleyin

Zamanında ve usulüne uygun şekilde atılacak doğru hukuki adımlar, haksız bir takibi tamamen durdurabilir ve iptal ettirebilir. Türkyılmaz Hukuk Ana Sayfası adresimizde de sıklıkla vurguladığımız üzere, icra takiplerinde en kritik unsur, tarafınıza gönderilen belgenin türünü doğru analiz etmek ve kanunun emrettiği o kısacık hak düşürücü süreleri kaçırmamaktır. Bu kapsamlı rehberimizde, hakkınızda bir icra takibi başlatıldığında hangi şartlar altında, nereye ve nasıl itiraz etmeniz gerektiğini güncel mevzuat ve Yargıtay içtihatları ışığında derinlemesine inceleyeceğiz.

İcra Takibi Nedir ve Tarafınıza Gönderilen Tebligat Ne Anlama Gelir?

İcra takibi, alacağını tahsil edemeyen bir kişinin (alacaklının), devletin zor kullanma yetkisini elinde bulunduran icra daireleri aracılığıyla bu alacağına kavuşmak için başlattığı hukuki bir süreçtir. Ancak kanun koyucu, haczi koyan icra memuruna, borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmek (dengelemek) mükellefiyetini yüklemiştir.

Tarafınıza bir tebligat ulaştığında, öncelikle zarfın içindeki evraka bakmanız gerekir. Bu evrak “İlamsız Takiplerde Ödeme Emri” (Örnek 7), “Kambiyo Senetlerine Mahsus Ödeme Emri” (Örnek 10) veya bir “İcra Emri” (Örnek 4-5) olabilir. Takibin türü, yapacağınız itirazın süresini, şeklini ve itiraz edilecek makamı tamamen değiştirmektedir.

Hukuki sürecin doğru yönetilmesi adına İcra Hukuku sayfamızda da detaylandırdığımız bu takip türlerini ve itiraz yollarını sırasıyla inceleyelim.lim.

Genel Haciz Yoluyla İlamsız İcra Takibinde İtiraz Şartları

İlamsız icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı veya kambiyo senedi (çek, senet) bulunmasa dahi, sadece para ve teminat alacakları için başvurabildiği bir takip yoludur. Alacaklı, elinde hiçbir belge olmasa bile icra dairesine başvurarak bu takibi başlatabilir. Takip talebini alan icra müdürü, borçluya “Örnek 7” ödeme emrini göndermek zorundadır. Bu ödeme emrini aldığınızda şu kurallara dikkat etmelisiniz:

İtiraz SüresiBorçlu, ödeme emrinin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren tam 7 gün içinde itiraz etmelidir.
İtirazın Yapılacağı Makamİtirazın mutlaka ve sadece takibi başlatan icra dairesine yapılması gerekmektedir. İcra mahkemesine yapılan itirazlar fuzuli (geçersiz) olup, esasa girilmeden reddedilir.
İtirazın Sonucuİcra dairesine yasal süresi içinde yapılan geçerli bir itiraz, icra takibini kendiliğinden durdurur. Takibin devam edebilmesi için alacaklının, itirazın iptali davası açması veya icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep etmesi zorunludur.
İtiraz Sebepleri ve İçeriğiBorcun doğmadığı, sona erdiği, zamanaşımına uğradığı, vadesinin gelmediği veya senet altındaki imzanın size ait olmadığı gibi hukuki sebeplere dayanabilirsiniz. Eğer itirazınızda özel bir sebep bildirmezseniz, takibe konu senetteki (varsa) imzayı kabul etmiş sayılırsınız ve sonradan inkar edemezsiniz.
Kısmi İtirazın ŞartlarıBorcun tamamına değil de bir kısmına itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz kısmı cihet ve miktarı ile açıkça göstermek zorundasınız; aksi takdirde borca hiç itiraz edilmemiş sayılır.

Kambiyo Senetlerine (Çek, Senet, Poliçe) Özgü Takipte İtiraz Usulü

Alacaklının elinde bir çek, poliçe veya emre muharrer senet (bono) varsa, genel haciz yoluna göre daha hızlı sonuç veren kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatabilir. Bu takip türünde itiraz kuralları, ilamsız takipten tamamen farklı ve borçlu için çok daha katıdır:

Şikayet Süresi (Kambiyo Vasfına İtiraz)Takip dayanağı senedin Türk Ticaret Kanunu anlamında kambiyo senedi niteliğinde olmadığına veya alacaklının yetkili hamil olmadığına yönelik şikayetler, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde yapılmalıdır. (Senet suretinin gönderilmemesi gibi diğer bazı şekli şikayetler ise 7 günlük süreye tabidir).
Borca ve İmzaya İtiraz SüresiBorçlu olmadığını, borcun itfa (ödendiğini) veya imhal (ertelendiğini) edildiğini ya da zamanaşımına uğradığını iddia eden borçlu, bu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde yapmalıdır. Senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiası da yine 5 gün içinde açıkça yapılmalıdır.
İtirazın Yapılacağı Makamİlamsız takibin aksine, bu takip türünde borca ve imzaya itirazların tamamı icra dairesinin bağlı olduğu İcra Mahkemesine (İcra Hukuk Mahkemesi) yapılmak zorundadır. İcra dairesine yapılan itiraz hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
İtirazın Takibe EtkisiKambiyo takiplerinde yapılan itiraz, kural olarak satışı durdurmakla birlikte diğer icra takip işlemlerini (haciz gibi) kendiliğinden durdurmaz. Takibin durdurulabilmesi için, icra mahkemesi hakiminin itiraz sebeplerini ciddi görerek takibin muvakkaten (geçici olarak) durdurulmasına karar vermesi gereklidir.
Kendi Dosyanız İçin

Ne yapılabileceğini birlikte konuşalım. Bize yazmanız yeterli.

Tebligat Usulsüzlüğü ve Gecikmiş İtiraz Kurumu

Peki ya size gönderilen ödeme emri elinize hiç geçmediyse, muhtara veya hiç tanımadığınız birine bırakıldıysa? Bu durumda mağdur olmanız engellenmiştir.

Usulsüz Tebligat ŞikayetiÖdeme emri Tebligat Kanunu hükümlerine aykırı yapılmışsa, tebligat geçersiz sayılabilir. Borçlu, bu usulsüz tebligatı öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde İcra Mahkemesine başvurarak şikayet yoluna gitmelidir. Mahkeme usulsüzlüğü tespit ederse, tebliğ tarihini borçlunun öğrendiği tarih olarak düzeltir ve böylece borçlu, itiraz hakkını yeniden kazanır.
Gecikmiş İtirazBorçlu, kendi kusuru olmaksızın, örneğin ağır bir hastalık gibi aşılmaz bir engel sebebiyle ödeme emrine yasal süresinde itiraz edememiş olabilir. Bu durumda engel ortadan kalktıktan sonra 3 gün içinde icra mahkemesine mazeretini gösterir delillerle birlikte başvurarak gecikmiş itirazda bulunabilir. Mahkeme mazereti haklı bulursa, itiraz kabul edilir ve takip durur.

Yargıtay Kararları Işığında İcra Takiplerine Yaklaşım

İcra hukuku şekli kuralların tavizsiz uygulandığı bir alandır. Yargıtay kararları da bu hususu net bir biçimde ortaya koymaktadır.

Görevli Makama Başvuru ZorunluluğuYargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 07.03.2019 tarihli (2018/5873 E. – 2019/3912 K.) emsal kararına göre; ilamsız takipte icra dairesine yapılması gereken itirazın icra mahkemesine yapılması fuzulidir ve hiçbir inceleme yapılmadan doğrudan reddedilmelidir.
Kısmi İtirazın BelirliliğiYargıtay içtihatları ve İcra ve İflas Kanunu madde 62/4 gereği, borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği miktarı rakamsal olarak açıkça belirtmezse, o itiraz hiç yapılmamış sayılır.
İmza İtirazının SonuçlarıKambiyo senetlerinde imza inkarında bulunulması ve icra mahkemesinin bilirkişi incelemesi (örneğin Adli Tıp veya Kriminal daire incelemesi) sonucunda imzanın borçluya ait olduğunun tespit edilmesi halinde; mahkeme itirazın reddi ile birlikte borçluyu, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden (%20) aşağı olmamak üzere inkar tazminatına ve yüzde onu (%10) oranında para cezasına mahkum eder. Genişletilmiş uzmanlar heyeti raporları kesin olup mahkemeyi ve tarafları bağlar (Y. 12. H.D. 24.10.2019, 2019/12233 E. – 2019/15607 K.).
Kambiyo Vasfı Taşımayan Senetlerin DevriYargıtay 12. Hukuk Dairesi (16.12.2020 tarih, 2020/3689 E. – 2020/10835 K.) kararına göre; bazı unsurların eksikliği nedeniyle kambiyo senedi vasfında olmayan belgelere dayalı takiplerde, senedin ciro yoluyla devri mümkün değildir. Ancak alacağın temliki (TBK m. 184) hükümlerine göre devredilebilir. Usulüne uygun bir temlik yoksa, senedi elinde bulunduranın takip hakkı da yoktur.

Avukat Değerlendirmesi: İcra Dosyalarında Profesyonel Yönetimin Önemi

Adınıza bir icra takibi başlatıldığını öğrendiğinizde en tehlikeli şey hiçbir şey yapmamak. Takibin türüne göre 3, 5 veya 7 gün gibi çok kısa süreler içinde itiraz etmezseniz, borcunuz olmasa bile banka hesaplarınıza, evinize, aracınıza ve maaşınıza haciz konulabiliyor.

Doğru makama, doğru gerekçeyle ve süresinde yapılan bir itiraz bu süreci tamamen durdurabiliyor.

İcra takibinde kaybedilen her gün geri gelmez. Elinize ulaşan evrakın üstündeki tebliğ tarihine bakın ve hangi takip türüyle karşı karşıya olduğunuzu belirleyin: genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz süreniz İcra ve İflas Kanunu’nun 62. maddesi uyarınca yedi gün, kambiyo senedine dayalı takipte ise 168. madde uyarınca beş gündür ve bu itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır.

Süre geçtiyse takip kesinleşir ve artık borcun varlığını icra dosyası içinde tartışamazsınız; o aşamada elinizde kalan yol menfi tespit davasıdır. İtiraz sürelerinin takip türüne göre nasıl değiştiğini ayrıca ele aldık. İcra Hukuku alanındaki deneyimimizle, elinizdeki tebligatın hangi takip türüne ait olduğunu ve süreniz içinde hangi itirazı yapmanız gerektiğini birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

  • Biri bana icra takibi başlatmış, ne yapmalıyım?

    E-devletten veya sarı zarfla bir icra tebligatı aldığınızda paniklemeyin ama hemen harekete geçin. Zarfın içindeki belgeye göre (ödeme emri, icra emri gibi) kanunun size tanıdığı çok kısa sürelere dikkat ederek itirazınızı yapmanız gerekir. Doğru adımlarla takibi durdurabilir veya tamamen iptal ettirebilirsiniz.

  • İcra tebligatına itiraz etmek için kaç günüm var?

    Size gelen tebligatın türüne göre itiraz süreniz değişir. Genellikle, elinizde mahkeme kararı veya senet olmayan takiplerde 7 gün, çek veya senet gibi belgelere dayalı takiplerde ise 5 gün süreniz vardır.

  • İcra takibine itirazımı nereye yapmalıyım?

    Eğer size “Ödeme Emri” (ilamsız takip) geldiyse, itirazınızı takibi başlatan icra dairesine yapmalısınız. Ancak “Kambiyo Senetlerine Mahsus Ödeme Emri” veya “İcra Emri” geldiyse, itirazlarınızı ilgili İcra Mahkemesine yapmanız gerekir.

  • Hakkımda başlatılan icra takibini durdurabilir miyim?

    Evet, yasal süreler içinde ve doğru makama usulüne uygun şekilde itiraz ederseniz icra takibi durur. Özellikle ilamsız takiplerde, icra dairesine yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur.

  • Borcun tamamına değil, sadece bir kısmına itiraz edebilir miyim?

    Evet, borcun sadece bir kısmına itiraz etmek istiyorsanız, itiraz ettiğiniz miktarı ve sebebini dilekçenizde açıkça belirtmelisiniz. Aksi halde, borcun tamamına itiraz etmemiş sayılırsınız.

  • Bana gelen icra tebligatı usulsüz yapıldıysa ne yapmalıyım?

    Eğer tebligat size kanuna aykırı bir şekilde ulaştıysa veya hiç ulaşmadıysa, bu durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde İcra Mahkemesine şikayet etmelisiniz. Mahkeme usulsüzlüğü kabul ederse, itiraz hakkınızı yeniden kullanmanız sağlanır.

  • Hastalık gibi bir sebeple itiraz süresini kaçırırsam ne olur?

    Kendi hatanız olmadan, örneğin ağır bir hastalık gibi aşılması güç bir engel yüzünden itiraz süresini kaçırdıysanız, engel ortadan kalktıktan sonra 3 gün içinde İcra Mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkeme mazeretinizi haklı bulursa, itirazınız kabul edilir ve takip durur.

  • Çek veya senetteki imza bana ait değilse ne yapmalıyım ve bunun riskleri neler?

    Eğer elinizdeki çek veya senetteki imzanın size ait olmadığını düşünüyorsanız, tebligatı aldığınız tarihten itibaren 5 gün içinde İcra Mahkemesine bu itirazı yapmalısınız. Ancak bilirkişi incelemesi sonucu imzanın size ait olduğu ortaya çıkarsa, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere inkar tazminatı ve %10 para cezası ödemek zorunda kalabilirsiniz.

  • Mahkeme kararına (ilam) dayalı bir icra takibine nasıl itiraz edebilirim?

    Mahkeme kararına dayalı ilamlı icra takiplerinde, “borcum yoktur” gibi basit bir itirazla takibi durdurmak mümkün değildir. Ancak tebligatı aldıktan sonra 7 gün içinde İcra Mahkemesine başvurarak borcu ödediğinizi, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını kesin belgelerle kanıtlarsanız, “icranın geri bırakılması”nı talep edebilirsiniz.

İLGİLİ YAZILAR