İcra Takibine İtiraz Süresi Kaç Gündür ve Nasıl İtiraz Edilir?
İcra takibine itiraz etmek istiyorsanız, elinizde çok kısa bir süre var, bu süreyi kaçırırsanız itiraz hakkınızı kaybedebilirsiniz. Aşağıda itiraz süresini ve nasıl itiraz edileceğini anlatıyoruz.
Süreyi Kaçıranlar İçin Hayat Kurtaran Yol: Gecikmiş İtiraz
İcra tebligatı geldiğinde hastanede yatarak tedavi görüyor olabilirsiniz, bölgenizde ağır bir deprem ya da sel felaketi yaşanmış olabilir. Hukuk sistemi, elde olmayan ağır sebeplerle 7 günlük itiraz süresini kaçıran borçluları korumak için “Gecikmiş İtiraz” kurumunu düzenlemiştir.
Konuyu Video Olarak İzleyin
Türkyılmaz Hukuk olarak yıllara sari mesleki tecrübemizle en sık karşılaştığımız tablo; vatandaşların tebligatı aldıktan sonra paniğe kapılarak yanlış makamlara başvurmaları veya “nasılsa borcum yok, bir şey çıkmaz” diyerek yasal süreleri geçirmeleridir. İcra hukuku, şekil şartlarına ve hak düşürücü sürelere tavizsiz bir şekilde bağlıdır.
Süresi içinde ve doğru usulle yapılmayan bir itiraz, haksız bir borcu bile ödemek zorunda kalmanıza, üstelik icra masrafları ve vekalet ücretleriyle birlikte ciddi bir maddi yıkım yaşamanıza neden olabilir. Bu kapsamlı rehberimizde, hakkınızda başlatılan icra takibine kaç gün içinde, hangi şartlarda ve nereye itiraz etmeniz gerektiğini güncel İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri ve Yargıtay içtihatları ışığında derinlemesine inceleyeceğiz.
İcra Takibinin Türüne Göre İtiraz Süresi ve Usulü Neden Değişir?
| Takip türü | İtiraz süresi | Nereye yapılır | Takibi durdurur mu |
|---|---|---|---|
| Genel haciz yoluyla ilamsız takip | 7 gün | İcra dairesi | Evet, kendiliğinden durdurur |
| Kambiyo senedine dayalı takip (çek, senet, poliçe) | 5 gün | İcra mahkemesi | Hayır, satış dışındaki işlemler sürer |
| İlamlı takip (mahkeme kararına dayalı) | İtiraz yolu yok | İcra mahkemesi (icranın geri bırakılması) | Sadece mahkeme karar verirse |
| Kira alacağı ve tahliye takibi | 7 gün | İcra dairesi | Evet, tahliye takibini durdurur |
| Gecikmiş itiraz (engel varsa) | Engelin kalktığı günden 3 gün | İcra mahkemesi | Mazeret kabul edilirse durur |
Süreler ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren işler. Kaynak: İcra ve İflas Kanunu m.62, m.65, m.168, m.274.
Hakkınızda başlatılan icra takibine doğru itiraz edebilmenin ilk ve en kritik kuralı, tarafınıza gelen tebligatın (ödeme emrinin) türünü doğru analiz etmektir. İcra hukukunda tüm takipler aynı usule tabi değildir; alacaklının elindeki belgenin niteliğine göre takibin türü, dolayısıyla sizin itiraz süreniz ve itiraz edeceğiniz merci tamamen değişir.
Hukuki haklarınızı korumak adına İcra Hukuku alanındaki temel uzmanlık gerektiren bu takip türlerini ve yasal itiraz sürelerini alt başlıklar halinde inceleyelim.
1. Genel Haciz Yoluyla İlamsız İcra Takibinde İtiraz Süresi ve Şartları
Alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) veya kambiyo senedi (çek, bono, poliçe) bulunmadığı durumlarda başvurduğu en yaygın takip türü, genel haciz yoluyla ilamsız icra takibidir. Bu takip türünde alacaklı, faturaya, cari hesaba, adi bir sözleşmeye veya hiçbir yazılı belgeye dahi dayanmadan icra dairesine başvurabilir. Tarafınıza gönderilen belge “Örnek 7” numaralı ödeme emridir.
| İtiraz Süresi Kaç Gündür? | Borçlu, ödeme emrinin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren tam 7 gün içinde itiraz etmek zorundadır. |
| İtiraz Nereye Yapılır? | İtirazın doğrudan takibi başlatan İcra Dairesine yapılması şarttır. İtiraz dilekçeyle yapılabileceği gibi tutanağa geçirilmek suretiyle sözlü olarak da yapılabilir. UYAP üzerinden elektronik imzalı olarak gönderilen itiraz dilekçelerinde, dilekçenin sisteme düştüğü tarih itiraz tarihi sayılır. |
| İcra Mahkemesine İtiraz Edilirse Ne Olur? | İlamsız takiplerde ödeme emrine itiraz icra dairesi yerine yanlışlıkla İcra Mahkemesine yapılırsa, bu itiraz geçersiz (fuzuli) sayılır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz. |
| Kısmi İtirazın Şartları | Takipte istenen borcun tamamına değil de bir kısmına itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz kısmı rakamsal olarak (cihet ve miktarıyla) açıkça göstermek zorundasınız. Aksi takdirde İİK madde 62/4 gereği borca hiç itiraz etmemiş sayılırsınız. |
| İtirazın Takibe Etkisi | Süresi içinde ve usulüne uygun olarak icra dairesine yapılan itiraz, icra takibini kendiliğinden (otomatik olarak) durdurur. Takibin devamı için alacaklının itirazın iptali veya itirazın kaldırılması davası açması gerekir. |
2. Kambiyo Senetlerine (Çek, Senet) Özgü İcra Takibinde İtiraz
Alacaklının elinde kanunun aradığı şekil şartlarını taşıyan bir kambiyo senedi (bono/senet, çek veya poliçe) varsa, ilamsız takibe göre alacaklıya çok daha üstün yetkiler tanıyan “Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu” ile takip başlatabilir. Borçluya “Örnek 10” ödeme emri gönderilir. Bu takip türü, borçlu açısından çok ciddi riskler barındırır ve itiraz şartları son derece katıdır.
| İtiraz Süresi Kaç Gündür? | Borçlu, borca veya imzaya yönelik itirazlarını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde yapmak zorundadır. |
| İtiraz Nereye Yapılır? | İlamsız takibin tam aksine, kambiyo takiplerinde itiraz kesinlikle İcra Dairesine yapılamaz. Borca ve imzaya itirazın doğrudan takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu İcra Mahkemesine dilekçe ile yapılması zorunludur. İcra dairesine yapılan itiraz takibi durdurmaz ve hukuki sonuç doğurmaz. |
| Borca İtiraz ile İmzaya İtiraz Ayrımı | Senetteki imzanın size ait olmadığını iddia ediyorsanız, dilekçenizde “imzaya itiraz” ettiğinizi açıkça ve ayrıca belirtmelisiniz. Aksi halde imzanın sizden sadır olduğunu (size ait olduğunu) kabul etmiş sayılırsınız. Borcun ödendiği (itfa), vadesinin gelmediği, hatır senedi olduğu gibi diğer tüm itirazlar ise “borca itiraz” kapsamındadır. |
| Kambiyo Vasfına (Belgeye) Şikayet Süresi | Eğer size gönderilen senedin hukuken bir bono veya çek niteliği taşımadığını iddia ediyorsanız (örneğin çekte ibraz tarihi yoksa, bonoda düzenlenme yeri yazmıyorsa), bu şikayeti de ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine yapmalısınız. |
| İtiraz Takibi Durdurur Mu? | Kambiyo senetlerine özgü takiplerde, İcra Mahkemesine itiraz davası açmanız takibi kendiliğinden durdurmaz (sadece satışı durdurur). İcra Mahkemesi hakiminden takibin geçici olarak durdurulmasını (tedbir) talep etmeniz ve hakimin bunu uygun bulması şarttır. |
Ne yapılabileceğini birlikte konuşalım. Bize yazmanız yeterli.
3. İlamlı İcra Takiplerinde (Mahkeme Kararları) İtiraz Usulü
İlamlı icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) veya kanunların ilam hükmünde saydığı (örneğin icra dairesindeki kefaletler, noter huzurunda kayıtsız şartsız para borcu ikrarları vb.) bir belge bulunduğu durumlarda yapılır. Bu takipte borçluya “İcra Emri” gönderilir. Ortada kesinleşmiş veya icra edilebilir bir mahkeme hükmü olduğu için ilamsız takiplerdeki gibi “Benim böyle bir borcum yok” diyerek takibi durdurmak mümkün değildir.
| İcranın Geri Bırakılması Süresi | Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde İcra Mahkemesine başvurarak “icranın geri bırakılmasını” talep edebilir. |
| İtiraz (Geri Bırakma) Sebepleri | Borçlu ancak mahkeme kararının verilmesinden sonraki bir dönemde borcu ödediğini (itfa), alacaklının borcu ertelediğini (imhal) veya borcun zaman aşımına uğradığını iddia edebilir. |
| İspat Şartı | Mahkeme kararından sonra borcun ödendiği (itfa) veya ertelendiği (imhal) iddiaları, ancak noterlikçe resen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelerle ya da imzası alacaklı tarafından ikrar edilmiş resmi nitelikteki belgelerle ispatlanabilir. |
| Şartları Nelerdir? | Borçlunun hiçbir kusuru olmaksızın, ağır hastalık, sel, yangın, deprem gibi aşılmaz bir engel (mazeret) nedeniyle süresinde itiraz edememiş olması gerekir. |
| Başvuru Süresi ve Makamı | Engel ortadan kalktığı (mazeretin bittiği) günden itibaren 3 gün içinde mazereti gösterir delillerle birlikte doğrudan İcra Mahkemesine başvurulmalıdır. |
| Sonucu | İcra mahkemesi mazereti haklı bulursa, süresi geçmiş itirazı süresinde yapılmış gibi kabul eder ve icra takibi durur. |
(Not: Gecikmiş itiraz ile tebligatın muhtara bırakıldığı hallerdeki “usulsüz tebligat şikayeti” birbirine karıştırılmamalıdır. Usulsüz tebligat şikayeti, tebligat kanununa aykırı yapılmışsa öğrenme tarihinden itibaren 7 gün içinde yapılır.)
Yargıtay Kararları Işığında İtiraz Süreçlerindeki İnce Çizgiler
İcra Hukuku, Yargıtay’ın emsal kararlarıyla şekillenen ve usuli hataların affedilmediği bir alandır. Yargıtay’ın itiraz süreleri ve şartları konusundaki güncel yaklaşımı şöyledir:
| Yanlış Makama İtiraz Geçersizdir | Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 07.03.2019 tarihli (2018/5873 E. – 2019/3912 K.) kararına göre; ilamsız icra takibinde itirazın icra dairesine yapılması zorunludur. Borçlunun icra dairesi yerine İcra Mahkemesine başvurması fuzulidir ve bu başvuru hiçbir inceleme yapılmadan reddedilmelidir. |
| Kısmi İtiraz Rakamla Belirtilmelidir | İİK madde 62/4 gereği ve yerleşik Yargıtay içtihatlarınca, borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği tutarı açık ve net bir rakamla (cihet ve miktarıyla) göstermek zorundadır. Aksi takdirde, icra dairesi veya mahkemesi bu itirazı “hiç yapılmamış” sayacaktır. |
| İmza İtirazının Ciddiyeti (İnkar Tazminatı) | Kambiyo senetlerinde (senet/çek) imzaya itiraz halinde, Adli Tıp veya Kriminal inceleme sonucunda imzanın borçluya ait olduğu tespit edilirse; mahkeme borçluyu, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden (%20) aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve yüzde onu (%10) oranında para cezasına mahkum etmektedir. (Genişletilmiş uzmanlar heyeti raporları kesin olup tarafları bağlar – Y. 12. H.D. 24.10.2019, 2019/12233 E. – 2019/15607 K.). |
| Usulsüz Tebligat Şikayeti | Tebligatın kapıya yapıştırılıp muhtara bırakıldığı ancak yasal usullere (Haber verilen komşu isminin alınmaması vb.) uyulmadığı durumlarda borçlu, tebligatı usulsüz saydırarak “öğrenme tarihini” tebliğ tarihi olarak düzeltebilir (Y. 12. H.D. 03.03.2020, 2019/4674 E. – 2020/2157 K.). |
Avukat Değerlendirmesi: Yasal Süreleri Kaçırmanın Telafisi İmkansız Sonuçları
İcra takibiyle karşılaştığınızda tebligatı görmezden gelmek en büyük hata; takibin türüne göre 5 veya 7 günlük çok kısa bir itiraz süreniz var.
Borcunuzun olmaması ya da kısmen ödenmiş olması tek başına yetmiyor, itirazı doğru kuruma (İcra Dairesi veya İcra Mahkemesi) süresinde yapmanız gerekiyor. Süre kaçırılırsa banka hesaplarına bloke, maaş haczi ve araç veya ev haczi çok hızlı gerçekleşebiliyor.
Özetle üç ayrı süre var ve hangisinin işlediğini ödeme emrinin başlığı belirler. İlamsız takipte yedi gün içinde icra dairesine itiraz edersiniz ve bu itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senedine dayalı takipte süreniz beş gündür, itiraz icra mahkemesine yapılır ve satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; durması için mahkemeden ayrıca karar almanız gerekir.
İlamlı takipte ise itiraz kurumu yoktur, yapılacak iş icranın geri bırakılmasını istemektir. Süreyi kaçırdıysanız kusurunuz olmayan bir engel varsa gecikmiş itiraz yolu açıktır; engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine başvurulur. İcra Hukuku alanındaki deneyimimizle, elinizdeki evrakın hangi takip türüne ait olduğunu ve süreniz içinde hangi merciye başvurmanız gerektiğini netleştirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
SIKÇA SORULAN SORULAR
-
Hakkımda icra takibi başlatıldığını nasıl anlarım?
Genellikle E-devletten bir bildirim, muhtardan evrak veya kapınıza gelen üzerinde “İcra Dairesi” yazan sarı bir zarfla öğrenirsiniz. Bu belgeler, hakkınızda bir alacak talebiyle hukuki süreç başlatıldığını gösterir.
-
İcra tebligatı geldiğinde ne yapmalıyım, hemen haciz gelir mi?
Panik yapmak yerine tebligatı dikkatlice incelemeli ve sürelere dikkat etmelisiniz. Tebligat gelmesiyle hemen haciz konulmaz, yasal itiraz süreniz içinde kendinizi savunma hakkınız vardır.
-
İcra takibine itiraz etmek için kaç gün sürem var?
İtiraz süresi, size gelen icra takibinin türüne göre değişir. Genellikle 7 gün veya 5 gün gibi kısa ve hak düşürücü süreleriniz bulunur, bu yüzden tebligatı alır almaz harekete geçmek çok önemlidir.
-
İcra takibinin türüne göre itiraz süresi neden değişiyor, nasıl anlayacağım?
Alacaklının elindeki belgeye (mahkeme kararı, çek, senet gibi) göre takip türü ve itiraz şartları farklılaşır. Size gelen ödeme emrinin “Örnek 7”, “Örnek 10” veya “İcra Emri” gibi bir numarası olur, bu numaradan takip türünü anlayabilirsiniz.
-
Örnek 7 numaralı ödeme emri nedir, buna nasıl itiraz ederim?
Bu, alacaklının elinde mahkeme kararı veya çek/senet olmayan durumlarda başlattığı genel icra takibidir. Ödeme emrini tebliğ aldıktan sonra 7 gün içinde, takibi başlatan İcra Dairesi’ne dilekçeyle veya sözlü olarak itiraz etmelisiniz.
-
Çek veya senetle gelen icra takibine nasıl ve kaç günde itiraz edilir?
Kambiyo senedi (çek, bono, poliçe) ile gelen “Örnek 10” ödeme emrine itiraz süreniz sadece 5 gündür. Bu itirazı doğrudan İcra Dairesi’ne değil, İcra Mahkemesi’ne dilekçeyle yapmanız şarttır.
-
Bir mahkeme kararıyla (ilamlı) gelen icraya nasıl itiraz edebilirim?
Mahkeme kararına dayalı “İcra Emri” geldiğinde, borcum yok diyerek itiraz edemezsiniz. Yalnızca karardan sonra borcu ödediğinizi, ertelendiğini veya zaman aşımına uğradığını 7 gün içinde İcra Mahkemesi’ne belgelerle ispatlayarak takibi durdurabilirsiniz.
-
İcra itiraz süresini kaçırırsam ne olur, telafisi var mı?
Normal şartlarda itiraz süresini kaçırmak takibin kesinleşmesine yol açar ve haciz işlemleri başlayabilir. Ancak elinizde olmayan ağır bir engel (hastalık, doğal afet vb.) nedeniyle süre kaçtıysa, mazeretiniz bittikten sonra 3 gün içinde “Gecikmiş İtiraz” için İcra Mahkemesi’ne başvurabilirsiniz.
-
Gelen icra tebligatı usulüne uygun yapılmamışsa ne yapmalıyım?
Eğer tebligat size yasalara aykırı bir şekilde yapıldıysa (örneğin muhtara bırakılırken komşuya haber verilmediyse), bunu öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde İcra Mahkemesi’ne şikayet edebilirsiniz. Bu durumda tebligatın yapılış tarihi sizin öğrendiğiniz tarih olarak düzeltilebilir.
-
İcra takibine itiraz ederken nelere dikkat etmeliyim, yanlış yaparsam ne olur?
İtirazınızı doğru kuruma (İcra Dairesi veya İcra Mahkemesi) ve yasal süre içinde yapmanız çok önemlidir. Örneğin, borcun sadece bir kısmına itiraz ediyorsanız miktarı açıkça belirtmeli; çek/senet takiplerinde imzanın size ait olmadığını iddia ediyorsanız bunu mutlaka dilekçenizde ayrı belirtmelisiniz, yoksa ağır sonuçlarla karşılaşabilirsiniz.
-
Avukat tutmak icra takibinde neden önemli?
İcra hukuku çok detaylı ve usul kuralları katı olduğu için, en baştan yanlış işlem yapmamak hayati önem taşır. Hukuki haklarınızı eksiksiz kullanmak, haksız bir takibi durdurmak ve malvarlığınızı güvence altına almak için uzman bir avukatın desteği kaçınılmazdır.
