Aracınızda Gizli Ayıp Çıkarsa Tamir mi İstemeli Değişim mi?

Sıfır kilometre aldığınız aracın motoru sonradan bozulursa, sadece tamir mi istersiniz yoksa aracın komple değişimini de talep edebilir misiniz? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Bir kişi sıfır kilometre bir araç satın aldı, tüm bakımlarını yetkili serviste yaptırdı. Yaklaşık iki yıl sonra aracın yağ lambası yandı ve yapılan incelemede motor bloğunun komple değiştirilmesi gerektiği ortaya çıktı. Alıcı, üretim hatasından kaynaklanan bu durum nedeniyle aracının ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etti.

Yerel mahkeme önce bu talebi kabul etti, Yargıtay bilirkişi raporunun yetersizliğini gerekçe göstererek bozdu; yeniden yargılamada yerel mahkeme bu kez misliyle değişim yerine ücretsiz motor değişimiyle onarımın daha orantılı olacağına karar verdi. Yargıtay yine bozdu, yerel mahkeme direnince dosya Hukuk Genel Kurulu’na geldi.

Yargıtay Ne Dedi

Hukuk Genel Kurulu, o dönem yürürlükte olan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre, ayıplı bir malda tüketicinin bedel iadesiyle sözleşmeden dönme, ayıpsız misliyle değiştirme, bedel indirimi veya ücretsiz onarım seçimlik haklarından dilediğini tercih etme serbestliğine sahip olduğunu vurguladı.

Kurul, davacının aracı sıfır kilometre satın almış olmasını, gizli ayıbın iki yıl sonra ortaya çıkmasını, tüketicinin yargılama sürecindeki gecikmelerden ve aracın artan kilometresinden sorumlu tutulamayacağını, tekrarlayan arıza nedeniyle araçtan faydalanamama durumunun sürekli hale gelmesini ve yağ yakma probleminin motorun ömrünü, gücünü ve değerini olumsuz etkileyeceğini bir arada değerlendirdi.

Bu koşullarda tüketicinin ilk tercih ettiği ayıpsız misliyle değişim talebinin ne orantısız ne de hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğuna karar vererek, yerel mahkemenin sadece motor değişimi yönündeki direnme kararını bozdu.

Tüketicinin ayıplı mal karşısındaki seçimlik hakları, o dönem yürürlükte olan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 11. maddesinde (bedel iadesiyle sözleşmeden dönme, ayıpsız misliyle değiştirme, bedel indirimi, ücretsiz onarım) düzenlenir ve tüketici bu haklardan dilediğini seçmekte serbesttir.

Hukuk Genel Kurulu bu kararda, tüketicinin misliyle değişim tercihinin ne zaman orantısız veya hakkın kötüye kullanılması sayılacağını da netleştirmiştir: aracın sıfır kilometre alınmış olması, arızanın motorun ömrünü ve değerini gerçekten etkilemesi ve tekrarlayan niteliği, bu tercihin makul olduğunu gösteren somut ölçütlerdir.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Sıfır kilometre satın aldığınız bir üründe (özellikle araçlarda) gizli bir ayıp ortaya çıkarsa, satıcının size sadece parçayı değiştirelim, sorun çözülür demesi, sizin seçimlik haklarınızı otomatik olarak sınırlamıyor. Kanun, hangi çözümü tercih edeceğinize (tamir, değişim, bedel iadesi veya indirim) öncelikle sizin karar vermenizi güvence altına alıyor; satıcı veya mahkeme, sizin tercihinizi sadece gerçekten aşırı orantısız veya hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse reddedebilir, bu da yüksek bir eşik.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR