İş Kazasında Maaş Tam Yatar mı? Rapor Parası ve Haklarınız

İş kazası geçirip raporlu olduğunuz günlerde maaşınız tam yatmaz. Bu günler için işveren kural olarak ücret ödemez; onun yerine SGK size geçici iş göremezlik ödeneği, yani rapor parası öder. Rapor parası ayakta tedavide günlük kazancınızın üçte ikisi, hastanede yatarak tedavide yarısıdır ve iş kazasında raporun ilk gününden itibaren ödenir.

Yani iş kazası maaşınızı tamamen kesmez, ama raporlu günlerin ücreti işverenden değil SGK’dan ve daha düşük bir tutarla gelir. Kaza kalıcı bir hasar bıraktıysa SGK ayrıca ömür boyu sürecek bir gelir bağlar; işverenin kusuru varsa aradaki farkı tazminat olarak isteyebilirsiniz.

Rapor Süresince Maaşınız

4857 sayılı İş Kanunu 25. maddesine göre, işçinin hastalık ya da kaza nedeniyle işine gidemediği ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı süreler için ücret işlemez. Bu yüzden raporlu günlerde işverenin ücret ödeme yükümlülüğü yoktur ve bordronuzda bu günler çalışılmamış görünür.

Raporlu olmadığınız, çalıştığınız günlerin ücreti ise tam ödenir. Örneğin ayın 10 günü raporlu, 20 günü çalışarak geçtiyse, işveren 20 günün ücretini öder; 10 gün için SGK rapor parası öder.

Kaza işyerinde olduysa ve aynı gün işi bırakıp hastaneye gittiyseniz, o günün ücretinin ödenip ödenmeyeceği bordro uygulamasına göre değişir; çoğu işyerinde kaza günü çalışılmış sayılır. Bordronuzdaki gün sayısını kontrol edin ve eksik gün varsa işverene yazılı olarak sorun.

Rapor Parası Ne Kadar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 18. maddesine göre geçici iş göremezlik ödeneği, ayakta tedavide günlük kazancınızın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısıdır. Rapor parasına esas günlük kazanç, 2025 başından beri kazadan önceki 12 ayda bildirilen prime esas kazançların toplamının prim gün sayısına bölünmesiyle bulunur.

Bir örnekle: aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir işçinin günlük kazancı yaklaşık 1.000 TL’dir. Ayakta tedavi gördüğü 10 günlük raporda yaklaşık 6.670 TL, hastanede yattığı 10 gün için yaklaşık 5.000 TL rapor parası alır. Bu tutarlar brüt ücrete göre hesaplandığı için net maaşla karşılaştırıldığında fark çoğu zaman beklenenden azdır.

Hastalık raporunda rapor parası için kazadan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün prim ödenmiş olması gerekir ve ödeme 3. günden başlar. İş kazasında bu şartların hiçbiri aranmaz: işe ilk gün başladığınızda kaza geçirmiş olsanız bile rapor parası raporun ilk gününden itibaren ödenir.

İşveren Maaş Öder mi

Kural olarak hayır. Ancak üç durumda işveren ödeme yapabilir ya da yapmak zorunda kalabilir.

Birincisi, toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmeniz raporlu günlerde ücretin ödeneceğini öngörüyorsa işveren bu hükme uymak zorundadır. İkincisi, toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde ve kamu işyerlerinde işveren rapor parasını SGK adına size öder ve sonra SGK ile mahsuplaşır; bu durumda ödemeyi işverenden almanız rapor parasının işverence ödendiği anlamına gelir. Üçüncüsü, kazada işverenin kusuru varsa, rapor parası ile gerçek ücretiniz arasındaki kayıp maddi tazminatın bir kalemi olarak istenebilir.

İşveren gönüllü olarak raporlu günlerde de tam ücret ödüyorsa, bunun rapor parasıyla nasıl birleştirileceği işyerinin uygulamasına ve sözleşmeye bağlıdır. Halk arasında “çift maaş” denilen durumda, işverenin ödediği tutarın ücret mi yoksa rapor parasının avansı mı olduğunu bordrodan ve işverenle yaptığınız yazışmalardan öğrenin.

Yeni İşe Başladıysanız

İşe yeni başladıysanız ve kazadan önceki 12 ayda 180 günden az prim bildirildiyse, rapor parasına esas günlük kazanç, prime esas kazancın alt sınırının iki katıyla sınırlanır. Bu sınır yüksek ücretli ama yeni işe girmiş biri için rapor parasını düşürebilir. Hiç çalışmamış biri işe başladığı ay kaza geçirirse, hesap işe başladığı tarihten kazaya kadar elde ettiği kazanca göre yapılır.

Kaza Bildirilmezse

İşveren iş kazasını kolluğa derhal, SGK’ya en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmazsa rapor parasının ödenmesi gecikir ve işverene idari para cezası uygulanır.

İşvereninizin kazayı bildirip bildirmediğini e-Devlet üzerinden kontrol edin. Bildirim yapılmadıysa SGK il müdürlüğüne kendiniz başvurabilirsiniz. Kazanın işyerinde olduğunu gösteren hastane kaydı, tanık bilgileri ve kaza tutanağı bu başvuruda en önemli belgelerdir.

Tedavi Masrafları

İş kazasında tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır ve sizden katılım payı alınmaz. Anlaşmalı olmayan özel bir hastaneye giderseniz durum değişebilir; hangi masrafların karşılandığını iş kazasında özel hastane masrafları yazısında anlattık. Kazanın yarattığı ve SGK’nın karşılamadığı tedavi masrafları da işverenin kusuru varsa tazminatla istenebilir.

Rapor Parası Nasıl ve Ne Zaman Ödenir

Rapor parası, rapor bittikten ve işvereniniz sizin raporlu günlerde çalışmadığınızı SGK sistemine bildirdikten sonra ödenir. Ödeme SGK’nın anlaştığı bankalar ya da PTT aracılığıyla yapılır; ödenecek tutarı ve ödeme durumunu e-Devlet üzerinden ya da SGK sisteminden takip edebilirsiniz.

Ödeme gecikiyorsa en sık sebep, işverenin çalışmadığınıza dair bildirimi yapmamasıdır. Bu durumda işverenden bildirimi yapmasını yazılı olarak isteyin; yapılmazsa SGK il müdürlüğüne başvurun.

Rapor Uzarsa İşten Çıkarılır mıyım

İş Kanunu 25. maddesine göre kaza nedeniyle işe gelememe süresi, kıdeminize göre belirlenen ihbar süresini 6 hafta aşarsa işveren iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir. İhbar süreleri 2 ila 8 hafta arasında olduğu için bu süre, kıdeme göre 8 ila 14 hafta arasında değişir.

Bu süre dolmadan rapor nedeniyle işten çıkarılırsanız fesih haklı nedene dayanmaz; kıdem ve ihbar tazminatı, şartları varsa işe iade talebiniz gündeme gelir. Süre dolduktan sonra yapılan fesihte de kıdem tazminatınız ödenir, ihbar tazminatı ödenmez.

Kalıcı Maaş: Sürekli İş Göremezlik Geliri

Halk arasında “iş kazası maaşı” denilen şey, sürekli iş göremezlik geliridir. Kaza sonucu SGK Sağlık Kurulu meslekte kazanma gücünüzün en az yüzde 10 azaldığını tespit ederse, ömür boyu sürecek bir gelir bağlanır.

Gelir, kazanma gücü kaybı oranına göre hesaplanır. Tam iş göremezlikte aylık kazancınızın yüzde 70’i, kısmi iş göremezlikte bu tutarın kayıp oranı kadarı ödenir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç hale geldiyseniz oran yüzde 100’dür. Örneğin kazanma gücünüz yüzde 20 azaldıysa, aylık kazancınızın yüzde 70’inin yüzde 20’si, yani yüzde 14’ü kadar gelir bağlanır.

Bu gelir çalışmanıza engel değildir. İşe dönseniz de gelir ödenmeye devam eder. SGK Sağlık Kurulunun belirlediği kayıp oranına katılmıyorsanız, karara itiraz edebilir ve sonuç alamazsanız iş mahkemesinde oranın tespitini isteyebilirsiniz; oran gelirinizin miktarını doğrudan belirlediği için bu itiraz önemlidir. Kayıp oranı yüzde 10’un altında kalırsa sürekli gelir bağlanmaz; ama işverenin kusuru varsa tazminat hakkınız devam eder.

Kalıcı Maaş ve Emeklilik Birlikte Alınır mı

Evet. 5510 sayılı Kanunun 54. maddesine göre iş kazası geliri ile emekli aylığı birleşirse, yüksek olanın tamamı ve düşük olanın yarısı ödenir. Eşitlerse iş kazası gelirinin tamamı ve emekli aylığının yarısı ödenir.

İş kazası sonucu çalışma gücünüzün en az yüzde 60’ını kaybettiyseniz, ayrıca malullük aylığı şartları da gündeme gelebilir. Bunun şartlarını malulen emeklilik yazısında anlattık.

İşverene Karşı Tazminat

SGK’nın ödedikleri gerçek zararınızı her zaman karşılamaz. Kazada işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamak gibi bir kusuru varsa, Türk Borçlar Kanunu uyarınca maddi ve manevi tazminat isteyebilirsiniz.

Maddi tazminatta, kazanma gücü kaybınız nedeniyle çalışma hayatınız boyunca ve sonrasında uğrayacağınız kayıp aktüerya hesabıyla bulunur; işverenin kusur oranı uygulanır ve SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri düşülür. Rapor döneminde ücretinizle rapor parası arasındaki fark da bu hesabın içindedir. Manevi tazminat ise çektiğiniz acı ve ıstırap için hâkimin takdir ettiği bir tutardır.

Kusur oranı davanın sonucunu en çok etkileyen kalemdir. SGK, bildirilen kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağını gerektiğinde müfettiş incelemesiyle araştırır; bu incelemede düzenlenen rapor ve mahkemenin aldığı iş güvenliği bilirkişi raporu kusur oranını belirler. Kazanın nasıl olduğunu, hangi koruyucu ekipmanın verilmediğini ve daha önce yapılan uyarıları ilk ifadenizde eksiksiz anlatın.

İş kazasından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk yoktur; doğrudan iş mahkemesinde dava açılır. Zamanaşımı süresi kural olarak 10 yıldır. Kazanız işe giderken olduysa önce iş kazası sayılıp sayılmadığına bakın; bunu işe giderken kaza yazısında anlattık.

Sigortasız Çalışıyorsanız

Kaza tarihinde sigortanız yapılmamış olsa da iş kazası haklarınız ortadan kalkmaz. SGK size ödemeleri yapar ve yaptığı tüm masrafları sigortasız çalıştıran işverenden geri ister. Bu durumda kazayı ve çalıştığınızı ispat etmeniz gerekir; tanıklar, mesajlar ve banka kayıtları önemlidir. Ayrıntılar sigortasız işçinin iş kazası yazısında.

Sonuç

İş kazasında raporlu olduğunuz günlerde maaşınız tam yatmaz; işveren bu günler için ücret ödemez, SGK ayakta tedavide günlük kazancınızın üçte ikisini, yatarak tedavide yarısını rapor parası olarak öder. Kaza kalıcı hasar bıraktıysa en az yüzde 10 kayıpta ömür boyu gelir bağlanır ve bu gelir emekli aylığıyla birlikte alınabilir. İşverenin kusuru varsa aradaki kayıp tazminatla istenir.

Rapor paranızın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını ya da işverenden ne isteyebileceğinizi öğrenmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için sosyal güvenlik hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR