Kamulaştırma Davanızı AYM İptalinden Önce Açtıysanız Hangi Faiz Uygulanır?
Kamulaştırma davanızı Anayasa Mahkemesi’nin faiz düzenlemesini iptal etmesinden önce açtıysanız, iptal kararı size otomatik olarak yüksek faiz getirir mi? Yargıtay’ın bir kararı, bunun sanıldığı kadar basit olmadığını gösteriyor.
Anayasa’nın 153. maddesine göre Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları kural olarak geçmişe etkili değildir. Ancak bu kuralın derdest (henüz kesinleşmemiş) davalara nasıl uygulanacağı, güncel içtihatlarda hâlâ tartışmalı bir konudur.
Olayın Özeti
Çanakkale’de bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, davalı taraf, Anayasa Mahkemesi’nin kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesini düzenleyen hükmü iptal ettiğini, bu nedenle dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğini ileri sürdü. Dava, ilk derece mahkemesi, istinaf ve yeniden yargılama aşamalarından geçerek Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Yargıtay Ne Dedi
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Anayasa’nın 153. maddesindeki iptal kararları geriye yürümez hükmünü ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu ile Hukuk Genel Kurulu’nun her dava açıldığı tarihteki fiilî ve hukuki duruma göre karara bağlanır ilkesini esas aldı. Somut olayda dava, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten önce açılmıştı.
Bu nedenle, kamulaştırma bedeline, iptal edilen kanun hükmü gereğince dava tarihinden dört ay sonra başlamak üzere eski (düşük) yasal faizin uygulanmasının doğru olduğuna karar verdi. Kararda ayrıca, hüküm fıkrasındaki toplam kamulaştırma bedeli rakamının hatalı yazıldığı tespit edilerek bu rakam düzeltildi ve karar bu haliyle onandı. Ancak karara düşülen karşı oyda, iptal kararlarının kesinleşmemiş (derdest) davalar için uygulanması gerektiği, bunun usuli kazanılmış hakkın istisnası sayılabileceği görüşü savunuldu.
Bu karardaki karşı oy, benzer faiz uyuşmazlıklarının önümüzdeki dönemde de Yargıtay önüne gelmeye devam edeceğini gösteriyor; derdest davalarda hangi kuralın uygulanacağı sorusu, çoğunluk ve azınlık görüşleri arasında henüz kesin bir çizgiye oturmamış durumda.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Kamulaştırma bedeli davanızı, Anayasa Mahkemesi’nin ilgili faiz düzenlemesini iptal ettiği tarihten önce açtıysanız, bu iptal kararının davanıza otomatik olarak yansıyıp size daha yüksek faiz getireceğini varsaymayın; Yargıtay’ın çoğunluk görüşü, iptal kararının geriye yürümediği, davanızın açıldığı tarihteki (eski, düşük) faiz kuralının uygulanacağı yönünde. Ancak bu konuda güçlü bir karşı oy da bulunduğundan, tartışma tamamen kapanmış değil. Davanızın hangi tarihte açıldığını ve hangi aşamada olduğunu netleştirerek, avukatınızla birlikte hangi faiz kuralının sizin durumunuza uygulanması gerektiğini değerlendirmeniz önemli.
Dava Tarihi Belirleyici
İptal kararından önce açılan davalarda, dava tarihindeki hukuki durum esas alınıyor.
İptal Kararları Geriye Yürümüyor
Anayasa’nın 153. maddesi gereğince, iptal kararları kural olarak geçmişe etkili uygulanmıyor.
Tartışma Kapanmadı
Kararın karşı oyu, derdest davalarda iptal kararının uygulanması gerektiğini savunarak konuyu tartışmalı bırakıyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 5. Hukuk Dairesi | 2025/2234 E. | 2025/4269 K. | 27.03.2025 | AYM iptalinden önce açılan kamulaştırma davasında faiz uygulaması |
Kamulaştırma Davanızda Doğru Faiz Talebini Belirleyin
Davanızın açıldığı tarih, hangi faiz kuralının uygulanacağını doğrudan etkiliyor. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak kamulaştırma bedeli davalarınızda yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Kamulaştırma bedeli hesaplanırken hangi yöntem kullanılır?
Yargıtay kararına göre, arazi niteliğindeki taşınmazlarda 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca net gelir esasına göre değer biçilmesi hukuka uygun bir yöntemdir.
-
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları devam eden kamulaştırma davalarını etkiler mi?
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini ve davaların açıldığı tarihteki hukuki duruma göre sonuçlandırılması gerektiğini belirtmektedir.
-
Kamulaştırma bedeline ne zaman ve ne oranda faiz işletilir?
01.08.2023 tarihinden önce açılan davalarda, davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmaktadır.
-
Bilirkişi raporunda hangi veriler kamulaştırma bedelini belirler?
İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri, kapitalizasyon faiz oranı, objektif değer artışı ve üretim masrafları bedel tespitinde temel kriterlerdir.
