Devletin Size Tanıdığı Bir Teşvik Süresi Dolmadan Kaldırılabilir Mi?

Devletin size uzun vadeli, örneğin on yıl süreceğini belirttiği bir teşvikten yararlanıyorsanız, bu teşvikin süresi dolmadan idari bir kararla kaldırılıp kaldırılamayacağını merak edebilirsiniz. Danıştay’ın bu kararı, bu tür teşviklerin ne kadar güvenceli olduğunu gösteriyor.

Olayın Özeti

Lisanssız elektrik üreticilerine, belirli bir tarihten önce geçici kabul alan ve yenilenebilir enerji teşvik mekanizmasından yararlananlara, dağıtım sistemi kullanım bedelinde yüzde yetmiş beşlik bir indirim uygulanıyordu. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, bu indirim oranını bir düzenleyici işlemle kaldırmıştır. Bir enerji şirketi, bu teşvike güvenerek yüksek maliyetli yatırımlar yaptığını, bu durumun haklı bir beklenti oluşturduğunu ileri sürerek düzenlemenin iptalini talep etmiştir.

Danıştay’ın Değerlendirmesi

Danıştay Onüçüncü Dairesi, dağıtım bedeli indiriminin ileriye dönük olarak kaldırılmasının kazanılmış hak ihlali sayılamayacağını, hukuki düzenlemelerin kalıcı olmadığının kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Önceki kararlarla oluşan bir haklı beklentinin varlığını kabul etmekle birlikte, indirimin devamının nihai tüketicilerin tarifelerini artıracağını, lisanssız üreticiler lehine oluşan dengesizliğin giderilmesinin baskın bir kamu yararı teşkil ettiğini tespit etmiştir. Piyasa şartlarının sık değiştiği alanlarda basiretli bir tacirin değişiklikleri öngörmesi gerektiğini vurgulayarak, düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.

Bu değerlendirmenin dayandığı temel ölçüt, hukuk devletini düzenleyen Anayasa’nın 2. maddesindeki hukuki güvenlik ilkesidir. Ancak Danıştay, bu ilkenin idari düzenlemelerin süresiz olarak donduğu anlamına gelmediğini, baskın bir kamu yararı bulunduğunda ileriye dönük değişikliklerin mümkün olduğunu kabul etmiştir.

Piyasa koşullarına bağlı teşviklerde yatırımcının, düzenlemenin değişebileceğini öngörmesi beklenir; bu nedenle bu tür bir teşvike dayanarak yatırım yapılırken, teşvikin hukuki niteliğinin (kanunla mı yoksa düzenleyici işlemle mi verildiğinin) baştan değerlendirilmesi önemlidir.

Bu kararın gösterdiği genel ilke, kamu yararına dayalı düzenleyici işlemlerin, önceden verilen bir teşvikin süresi dolmadan da değiştirilebileceğidir; ancak bu değişikliğin, mevcut yatırımları koruyacak makul bir geçiş süreci öngörmesi beklenir.

Bu tür bir teşvike güvenerek yatırım yapan işletmelerin, düzenlemenin hukuki dayanağını (kanun mu, yönetmelik mi, yoksa kurul kararı mı olduğunu) baştan netleştirmesi, ileride yaşanabilecek değişikliklere karşı ne ölçüde korunaklı olduklarını anlamalarını sağlar.

Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

Devletin size tanıdığı uzun vadeli bir teşvik, süresi dolmadan da idari bir kararla değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Bu tür bir teşvike dayanarak yatırım yapıyorsanız, teşvikin baskın bir kamu yararı gerekçesiyle gelecekte revize edilebileceğini göz önünde bulundurmanız, yatırım planlamanızda ihtiyatlı davranmanız gerekir.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR