Savcılık Soruşturma Açmazsa Yaşam Hakkı İhlali İçin AYM’ye Başvurabilir misiniz?
Bir afet sonrası yakınınız, kamu görevlilerinin (vali, AFAD gibi) ihmali yüzünden hayatını kaybettiyse ve savcılık bu görevliler hakkında soruşturma açmayı reddettiyse, elinizde başka bir yol olmadığını düşünebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi’nin Van depremiyle ilgili verdiği bir karar, bu durumda bireysel başvuru yapabileceğinizi gösteriyor.
Savcılığın soruşturma açmama kararına karşı itiraz yolu olmasa bile, bu kararın ‘somut bir değerlendirme yapılmadan’ verildiğini gösterebilirseniz, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapma hakkınız saklıdır.
Olayın Özeti
2011’de Van’da yaşanan ilk depremin ardından, bir otel binası hasar tespiti yapılmadan ve boşaltılmadan bırakıldı; 16 gün sonraki ikinci depremde bina çöktü ve bir kişi hayatını kaybetti. Yakınları, Van Valisi ve AFAD görevlilerinin ihmali nedeniyle ölümün gerçekleştiğini iddia ederek soruşturma açılmasını istedi, ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı somut bir değerlendirme yapmadan şikayeti işleme koymadı.
AYM’nin Değerlendirmesi
Anayasa Mahkemesi, devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğünün, ihmal sonucu ölümlerde de sorumluların belirlenmesi için etkili bir resmi soruşturma yürütülmesini gerektirdiğini vurguladı. Van Valisi ve AFAD görevlilerinin, ilk depremden sonraki 16 gün içinde hasar tespiti yaptırıp binayı boşaltma kararı alması beklenebilecek bir tedbirdi. Başsavcılığın, bu temel iddiaları hiç değerlendirmeden soruşturma talebini işleme koymaması ve bu karara karşı itiraz yolunun da bulunmaması, AYM tarafından yaşam hakkının usuli boyutunun ihlali olarak değerlendirildi.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Bir afet veya benzer bir olayda kamu görevlilerinin ihmali nedeniyle yakınınız hayatını kaybettiyse ve savcılık makamı somut bir inceleme yapmadan soruşturma açmayı reddederse, bu durumu tazminat davasının sonucunu beklemeden Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yoluyla taşıyabilirsiniz.
Savcılığın Ret Kararı Son Söz Değil
Somut bir değerlendirme yapılmadan verilen soruşturma-açmama kararına karşı AYM’ye bireysel başvuru yapılabilir.
Tazminat Davası Beklenmeden Başvurulabilir
Yaşam hakkının usuli boyutu şikayeti, tazminat davasının sonucu beklenmeden incelenebilir.
Öngörülebilir Risklerde Devletin Önlem Alma Yükümlülüğü Var
Artçı depremler gibi bilinen bir risk varsa, kamu görevlilerinin hasar tespiti/tahliye gibi önlemleri alması beklenir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2012/752 | Bireysel Başvuru | 17.09.2013 | Yaşam hakkının usuli boyutunun ihlali (Van depremi, kamu görevlisi ihmali) |
Yaşam Hakkı İhlali İddianız İçin Hukuki Destek Alın
Kamu görevlisi ihmali sonucu bir kayıp yaşadıysanız, bireysel başvuru süreciniz için bize ulaşın.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSıkça Sorulan Sorular
-
Savcılık soruşturma açmazsa başka bir yolum var mı?
Evet. Savcılığın somut bir değerlendirme yapmadan verdiği ret kararına karşı, yaşam hakkının usuli boyutunun ihlali gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapabilirsiniz.
-
Tazminat davam devam ederken AYM’ye başvurabilir miyim?
Evet, AYM bu kararında, yaşam hakkının usuli boyutuna ilişkin şikayetin tazminat davasının sonucu beklenmeden incelenebileceğini açıkça belirtmiştir.
-
Devletin afet sonrası önlem alma yükümlülüğü ne zaman doğar?
Artçı depremler gibi devam eden ve öngörülebilir bir tehlike varsa, kamu görevlilerinin hasar tespiti yaptırma ve gerekirse binayı boşaltma gibi önlemleri makul bir süre içinde alması beklenir.
