Taşınmaz Satış Vaadinde Kalan Bedeli Eski Fiyattan mı Güncel Değerden mi Ödemelisiniz?
Bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yaptınız ama bazı taksitleri geç ödediniz. Yıllar sonra dava açtığınızda kalan bedeli sözleşmedeki eski fiyattan mı yoksa taşınmazın bugünkü değerinden mi ödemeniz gerekiyor? Yargıtay bu soruyu cevapladı.
Olayın Özeti
Bir kişi, 2012 yılında noterde düzenlenen bir satış vaadi sözleşmesiyle bir taşınmazı satın almayı vaat etti, bedelin büyük kısmını ödedi ama bazı taksitlerde temerrüde düştü. Bakiye bedeli ödemeye hazır olduğunu belirterek tapu iptali ve tescil davası açtı. Yerel mahkeme davayı kabul etti, Yargıtay ilk incelemede bu kararı bozdu; bozma sonrası mahkeme yeniden davayı kabul etti.
Yargıtay Ne Dedi
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, sözleşme tarihinden dava tarihine kadar uzun zaman geçtiğinde, kalan bedelin sadece sözleşmedeki eski miktarla sınırlı kalmasının Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesindeki dürüst davranma kuralıyla bağdaşmayacağını, bu durumda mülkiyeti devretmesi gereken satıcının aleyhine haksız bir denge bozulacağını belirtti.
Mahkemenin, taşınmazın dava tarihindeki güncel rayiç değerini tespit etmesi, alıcının peşin ödediği bedelin sözleşmedeki toplam bedele oranını hesaplaması ve bu oranı güncel rayiç değere uygulayarak kalan bedeli belirlemesi gerektiğine karar verdi. Yerel mahkemenin bu yönteme uyarak verdiği kararı usul ve kanuna uygun bularak onadı.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yaptıysanız ve bazı ödemelerinizi geciktirdiyseniz, dava açtığınızda kalan bedeli yıllar önceki sözleşme fiyatından değil, taşınmazın bugünkü rayiç değerine göre orantılı olarak hesaplanan bir miktardan ödemeniz gerekebilir. Bu, özellikle enflasyon ve emlak fiyatlarındaki artışın yüksek olduğu dönemlerde, ödemeniz gereken tutarın beklediğinizden çok daha yüksek çıkabileceği anlamına gelir. Dava açmadan önce, ödediğiniz oranı ve taşınmazın güncel değerini bir uzmanla birlikte hesaplatmanız, sürprizlerle karşılaşmamanız için önemli.
Güncel Rayiç Değer Esas Alınıyor
Uzun süre geçen davalarda, kalan bedel eski sözleşme fiyatı yerine taşınmazın dava tarihindeki değerine göre hesaplanıyor.
Ödenen Oran Korunuyor
Peşin ödenen bedelin sözleşmedeki toplam bedele oranı, güncel değere uygulanarak adil bir denge kuruluyor.
Dürüstlük Kuralı Sözleşmeyi Güncelliyor
TMK m.2, sözleşme tarafları arasındaki yarar dengesinin zamanla bozulmasını engellemek için kullanılıyor.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 7. Hukuk Dairesi | 2023/3494 E. | 2023/4259 K. | 28.09.2023 | Taşınmaz satış vaadinde bakiye bedelin güncel rayiç değere göre hesaplanması |
Taşınmaz Satış Vaadi Davanızda Bedel Hesabınızı Doğru Yapın
Kalan bedelin doğru hesaplanması, tapu iptali ve tescil davanızın sonucunu doğrudan etkiler. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak gayrimenkul hukuku davalarınızda yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu tescili nasıl yapılır?
Sözleşmede belirlenen bedelin tam olarak ödenmiş olması gerekir. Eğer eksik bir ödeme varsa, mahkemece belirlenecek bakiye tutarın mahkeme veznesine depo edilmesi şartıyla tapu iptali ve tesciline karar verilebilir.
-
Sözleşme bedeli ile güncel değer arasındaki fark neden önemlidir?
Sözleşme tarihi ile dava tarihi arasında uzun zaman geçmişse, sadece eski bedelin ödenmesi dürüstlük kuralına aykırı bulunur. Yargıtay, taraflar arasındaki yarar dengesini korumak için taşınmazın güncel rayiç değerinin esas alınmasını şart koşmaktadır.
-
Yargıtay kararına göre rayiç değer nasıl hesaplanır?
Mahkemece keşif yapılarak taşınmazın dava tarihindeki değeri belirlenir. Davacının önceden ödediği miktarın sözleşme bedeline oranı tespit edilir ve bu oran üzerinden güncel değerden mahsup yapılarak kalan borç hesaplanır.
-
Davacının edimini tam yerine getirmemesi vekalet ücretini etkiler mi?
Evet, etkiler. Eğer davacı dava açtığı sırada kendi üzerine düşen ödeme borcunu tam olarak yerine getirmemişse, davanın kabulüne karar verilse dahi davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmemelidir.
