Emekliyken Aile Hekimliği Yapıyorsanız Aylığınız Kesilir mi?
Yaşlılık aylığı alırken aile hekimi olarak çalışmaya başladıysanız ya da bunu düşünüyorsanız, bu durumun emekli aylığınıza etkisini bilmeniz gerekiyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu konuda önemli ve bağlayıcı bir karar verdi. Karar, hem emekli aylığının durumu hem de yersiz ödenen paraların geri istenmesi konusunda size ne bekleyeceğinizi gösteriyor.
Yaşlılık aylığı alırken aile hekimliği yapmak, kanundaki istisnalar arasında sayılmadığı için aylığınızın kesilmesine yol açar. Bu durumu göz ardı etmeden önce hukuki danışmanlık almanız önemlidir.
Olayın Özeti
Davacı, 01.09.2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almaktaydı. 06.12.2008 tarihinde aile hekimi olarak Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi çalışmaya başladı. Bunun üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu, 10.05.2016 tarihli yazısıyla aylığı durdurdu ve yersiz ödeme olarak 111.855,42 TL borç çıkardı. SGK, bu işlemi 5335 sayılı Kanun’un 30. maddesine dayandırdı; bu maddeye göre emeklilik aylığı alanların kamuda 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında çalışması aylık kesintisi gerektiriyordu.
Davacı vekili, Sağlık Bakanlığı tabip ve uzman tabip kadrolarına atananların aylık kesintisi kapsamından çıkarıldığını, aile hekimlerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini savundu. İlk Derece Mahkemesi davayı kabul etti, Bölge Adliye Mahkemesi de aile hekimlerinin bağımsız çalışan statüsünde olduğunu belirterek kararı onadı. Ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, aile hekimlerinin kanundaki istisnalar arasında yer almadığını belirterek kararı bozdu. Bölge Adliye Mahkemesi bozmaya direnince dosya Hukuk Genel Kurulu’na taşındı.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Hukuk Genel Kurulu önce aile hekimliğinin hukuki niteliğini inceledi. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, aile hekimliği hizmetlerinin Devletin genel idare esaslarına göre yürüttüğü asli ve sürekli bir kamu hizmeti olduğu, aile hekimlerinin de Anayasa’nın 128. maddesindeki diğer kamu görevlisi kapsamında sayılması gerektiği belirtildi.
Kurul, 5335 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 4. fıkrasında emeklilik aylığı kesilmeksizin kamuda çalışabilecek kişilerin sınırlı sayıda belirtildiğini vurguladı. Davacının aile hekimi olarak çalışmasının kamu hizmeti niteliğinde olduğu kabul edilse de, aile hekimliğinin bu istisnalar arasında yer almadığı tespit edildi. Bu nedenle davacının yaşlılık aylığı alırken aile hekimliği yapmasının kanuna aykırı olduğuna ve aylığının kesilmesinin doğru olduğuna karar verildi.
Yersiz ödenen aylıkların iadesi konusunda ise davacının kasıtlı veya kusurlu bir davranışı bulunmadığından, 5510 sayılı Kanun’un 96/1-b maddesinin uygulanması gerektiğine hükmedildi. Bu madde, Kurumun hatalı işleminden kaynaklanan yersiz ödemelerde daha lehe bir düzenleme öngörüyor. Sonuç olarak Hukuk Genel Kurulu, Özel Daire’nin bozma kararını benimseyerek Bölge Adliye Mahkemesi’nin direnme kararını oy çokluğuyla bozdu.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Emeklilik aylığı alırken aile hekimliği yapmak isteyen veya yapmakta olan tabip ve uzman tabipler için durum netleşti. Aile hekimliği, 5335 sayılı Kanun’daki istisnalar arasında yer almadığı için, ya emeklilik aylığından feragat ederek bu görevi yapacaksınız ya da aylığınızın kesilmesini kabul edeceksiniz.
Eğer aylığınız yersiz ödeme gerekçesiyle kesildiyse ve bu konuda kastınız veya kusurunuz yoksa, 5510 sayılı Kanun’un 96/1-b maddesi sizin için daha lehe bir geri ödeme imkanı sunuyor. Bu durumda faizsiz ödeme ve daha uzun bir geri ödeme süresi talep edebilirsiniz. Böyle bir durumla karşı karşıyaysanız, hak kaybına uğramamak için bir avukattan destek almanız önemlidir.
Aile Hekimliği Kamu Hizmetidir
Aile hekimleri, Anayasa’nın 128. maddesi kapsamında diğer kamu görevlisi sayılır ve bu görev asli, sürekli bir kamu hizmetidir.
İstisnalar Arasında Değil
5335 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 4. fıkrasındaki istisnalar sınırlı sayıdadır ve aile hekimliği bu istisnalar arasında yer almaz, dolayısıyla emeklilik aylığı çalışma süresince kesilir.
Kusursuz İadede Lehe Uygulama
Yersiz ödenen aylıkların geri istenmesinde kişinin kastı veya kusuru yoksa 5510 sayılı Kanun’un 96/1-b maddesi uygulanır, bu da faizsiz ve daha esnek bir geri ödeme imkanı sağlar.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay Hukuk Genel Kurulu | 2025/23 | 2026/116 | 25.02.2026 | Emeklilik aylığı alırken aile hekimi olarak çalışanların aylık kesintisi ve yersiz ödemenin iadesi |
Emekli Aylığınızla İlgili Bir Sorun mu Var?
Sosyal güvenlik hukuku alanındaki uzman ekibimiz, aylık kesintisi ve yersiz ödeme iadesi süreçlerinde size yol gösterebilir.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Emekli bir doktor aile hekimi olarak çalışırsa emekli maaşı kesilir mi?
Evet, kesilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına göre, aile hekimliği hizmeti asli ve sürekli bir kamu hizmetidir. Bu nedenle emekli aylığı alan hekimlerin, kamu sektöründe çalışmayı yasaklayan mevzuat gereğince emekli maaşlarının kesilmesi gerekir.
-
Aile hekimleri emekli aylığı kesilmeksizin çalışabilecek istisnalar kapsamında mıdır?
Hayır, değildir. Kanunda emekli aylığı kesilmeden kamuda görev yapabilecek bazı istisnai kadrolar sınırlı olarak sayılmıştır; ancak aile hekimleri bu istisnai meslek grupları arasında yer almamaktadır.
-
SGK emekli aylığını geriye dönük kesip borç çıkarırsa bu yersiz ödeme nasıl iade edilir?
Hem emekli maaşı alıp hem aile hekimliği yapanlara ödenen paralar SGK tarafından yersiz ödeme olarak geri istenir. Eğer hekimin bu süreçte kasıtlı veya kusurlu bir davranışı yoksa, borç tahakkukunda sigortalı lehine olan TCK/5510 sayılı Kanun’un 96/1-b maddesi hükümleri uygulanır.
-
Aile hekimlerinin hukuki statüsü nedir, serbest meslek sayılırlar mı?
Hayır, serbest meslek sayılmazlar. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına göre aile hekimliği, Devletin yürütmekle yükümlü olduğu bir kamu hizmetidir ve aile hekimleri de hukuki statü olarak ‘diğer kamu görevlisi’ kapsamında kabul edilir.
-
Maaş kesintisi ve yersiz ödeme borçlarıyla karşılaşmamak için ne yapılmalıdır?
Yaşlılık veya emeklilik aylığı alan tabip ve uzman tabiplerin, aile hekimliği sözleşmesi imzalamadan önce sosyal güvenlik mevzuatını dikkate alması gerekir. Hak kaybı yaşamamak adına ya emekli aylığından feragat edilmeli ya da süreç hakkında profesyonel hukuki danışmanlık alınmalıdır.
