İnternet Taahhüdünü Bozarsam Cayma Bedeli Öder miyim?

Taahhütlü internet aboneliğinizi süresi dolmadan iptal etmek istediğinizde karşınıza çıkan cayma bedelinin, taahhüt süresince alacağınız tüm indirimlerin toplamı kadar yüksek çıkması sizi haksız yere cezalandırılmış hissettirebilir.

Taahhütlü internet aboneliğinizi süresinden önce iptal etmek istiyorsanız, cayma bedeli ödeyip ödemeyeceğiniz üç şeye bağlı: sözleşmenizin süresi bir yıldan uzun mu, ortada bir taahhütname var mı ve taşınma gibi kanunun özel olarak saydığı bir hâl mevcut mu. Talep edilebilecek bedelin de kanunda net bir sınırı var.

Fesih işleminde uyulması gereken şekil şartlarını, sağlayıcı firmanın yükümlülüklerini ve fahiş cayma bedellerine karşı tüketici hakem heyeti sürecini anlatıyoruz.

Abonelik ve Taahhüt Kavramlarının Hukuki Altyapısı

İnternet abonelikleri, hukuki niteliği itibariyle tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir. Ülkemizde yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve buna bağlı olarak çıkarılan Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği, bu hizmetlerin sunumunda satıcı ve sağlayıcılara kesin sınırlar çizmiştir. İnternet servis sağlayıcıları, müşteriyi elde tutmak amacıyla “taahhütlü abonelik” sistemini kullanırlar.

Taahhütlü abonelik; sağlayıcının, taahhütnamede yazılı süre kadar abone kalmayı taahhüt eden tüketiciye sözleşme konusu hizmetin bedelinden indirim yapmayı veya kullanım hakkı devretmeyi (örneğin ücretsiz modem tahsisi) taahhüt ettiği sistemdir. Ancak bu taahhüt, tüketici için bir esaret belgesi değildir.

Kanun koyucu, tüketicinin belirsiz süreli veya süresi bir yıl ve daha uzun olan belirli süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshetme hakkına sahip olduğunu açıkça hüküm altına almıştır. Aboneliklerin genel yapısına dair daha fazla bilgi edinmek için Abonelik Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Taahhüdü Bozduğunuzda Talep Edilebilecek Ücretin Yasal Sınırları

Tüketiciler sözleşmeyi iptal etmek istediklerinde karşılarına çıkan ve “cayma bedeli” olarak adlandırılan tutarlar, çoğu zaman yasalara aykırı hesaplanmaktadır. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 16. maddesi, tüketicinin süresinden önce taahhütlü aboneliğini sonlandırması halinde servis sağlayıcının talep edebileceği bedeli çok net kurallara bağlamıştır.

Yasaya göre, taahhüdünüzü bozduğunuzda internet servis sağlayıcısı sizden kafasına göre bir “ceza” veya “cayma bedeli” isteyemez. Talep edilebilecek tutar şu sınırlar içinde kalmak zorundadır:

Örneğin; 24 aylık bir taahhüdün 20. ayında iptal işlemi yapıyorsanız, geriye dönük 20 aylık indirimin toplamını istemek devasa bir rakam çıkaracaktır. Yasa diyor ki; böyle bir durumda kalan 4 ayın fatura toplamı daha düşük bir rakam ise, servis sağlayıcısı sadece bu düşük tutarı talep edebilir.

Hangi Durumlarda Hiç Cayma Bedeli Ödenmez? (İstisnai Haller)

Bazı özel durumlarda, tüketici yukarıda bahsedilen yasal sınırların altındaki bedeli dahi ödemekten tamamen muaf tutulmuştur. Bu durumlar şunlardır:

Fesih İşlemlerinde Şekil Şartları ve Sağlayıcının Yükümlülükleri

Tüketicinin aboneliği iptal etmek için saatlerce müşteri hizmetlerine bağlanmaya çalışmasına veya faks çekmek için uğraşmasına gerek yoktur. Kanun, fesih işlemlerini son derece kolaylaştırmıştır.

• Fesih bildiriminin kağıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı (e-posta, resmi uygulama, e-devlet vb.) ile sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
• İnternet sağlayıcısı, abonelik sözleşmesinin feshi için, sözleşmenin kurulmasını sağlayan yöntemden daha ağır koşullar içeren veya tüketicinin feshetmesini zorlaştıran bir yöntem belirleyemez.
• Bildirimin sağlayıcıya ulaşmasının ardından, sağlayıcı en geç 7 gün içerisinde fesih talebini yerine getirmekle yükümlüdür.
• Aboneliğin belirlenen yasal süreler içinde feshedilmediği durumlarda, bu sürelerin bitiminden itibaren tüketici mal veya hizmetten yararlanmış olsa dahi, tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemez.

Yargıtay ve Emsal Kararlar Işığında Abonelik İptali Uyuşmazlıkları

Abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Yargıtay’ın istikrarlı tutumu, bu işlemlerin tartışmasız bir şekilde “tüketici işlemi” olduğu ve zayıf konumda olan tüketicinin üstün korumadan yararlanması gerektiği yönündedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun (HGK) güncel içtihatları bu durumu pekiştirmektedir.

Örneğin, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 19/12/2019 tarihli ve 2017/3-450 E., 2019/1417 K. sayılı kararında; abonelik sözleşmesi iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın veya abonelik bizzat kullanan kişi tarafından imzalanmamış olsa bile (örneğin kızı adına açılmış bir aboneliğin faturasını bankadan otomatik ödemeyle ödeyen baba), hizmeti satın alan ve bedelini ödeyen kişinin “tüketici” sıfatını kazandığı vurgulanmıştır.

Bu emsal kararın internet iptallerine yansıması şudur: İnternet faturanızı ödüyorsanız, sözleşmedeki teknik bir eksiklik veya şekil noksanlığı servis sağlayıcısına sizi tüketici haklarından mahrum bırakma hakkı vermez. Bu tür işlemlerin tamamı tüketici işlemi olarak değerlendirilir ve uyuşmazlıklarda kesin görevli yer Tüketici Mahkemeleri veya Tüketici Hakem Heyetleridir. Yargıtay, sağlayıcının haksız zenginleşmeye yol açacak tek taraflı dayatmalarına karşı tüketici yasalarının emredici hükümlerini uygular.

Fahiş Cayma Bedellerine Karşı Hukuki Yollar: Tüketici Hakem Heyeti Süreci

Tüm yasal düzenlemelere rağmen, internet servis sağlayıcınız fesih talebiniz sonrası faturanıza yüksek bir cayma bedeli yansıtırsa ne yapmalısınız? Öncelikle bu bedeli kabul etmek veya korkuya kapılmak zorunda değilsiniz.

1. Başvuru Zorunluluğu: Değeri 2026 yılı için belirlenen parasal sınırların altında bulunan (bu sınırlar Vergi Usul Kanunu yeniden değerleme oranına göre her yıl artırılmaktadır) uyuşmazlıklarda, doğrudan Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru yapılması zorunludur. Bu meblağların üzerindeki anlaşmazlıklarda ise dava şartı arabuluculuk sürecinden sonra Tüketici Mahkemesi’ne dava açılır.
2. Başvuru Yeri: Başvurularınızı, yerleşim yerinizin bulunduğu veya internet aboneliği işleminin yapıldığı yerdeki il/ilçe Tüketici Hakem Heyeti’ne, e-devlet (TÜBİS) üzerinden kolaylıkla yapabilirsiniz.
3. İnceleme ve Kararın Etkisi: Hakem heyeti, sözleşmenizi, faturanızı ve yönetmeliğin 16. maddesindeki “tüketici lehine hesaplama” kuralını dikkate alarak fahiş bedeli iptal edecektir. Tüketici Hakem Heyeti kararları tarafları kesin olarak bağlar ve İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamlı icra (mahkeme kararı) hükmündedir.
4. Mahkemeye İtiraz: Hakem heyeti kararına karşı taraflar, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde (güncel mevzuata göre) Tüketici Mahkemesi’ne itiraz edebilirler. Tüketici lehine verilen karara sağlayıcının itiraz etmesi ve kaybetmesi durumunda, tebligat ve bilirkişi ücretleri devlet tarafından değil, haksız çıkan sağlayıcıdan tahsil edilir.

Uzman Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

İnternet taahhüdünüzü bozarsanız, mevzuat şirketin sizden tüketici lehine olan tutarı seçmesini şart koşuyor. Yani şirketler her zaman istediği yüksek bedeli talep edemez.

Cayma bedelinin ne kadar olabileceği tahmine bırakılmamıştır; Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 16. maddesi bunu iki ayrı üst sınıra bağlar. Birincisi, sağlayıcının isteyebileceği bedel, taahhüde son verdiğiniz tarihe kadar size sağlanan indirim, cihaz veya diğer faydaların bedellerinin tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile sınırlıdır. İkincisi, taahhüt kapsamında sizden tahsil edileceği belirlenen bedellerin henüz tahakkuk etmemiş kısmının toplamı bu tutardan düşükse, sınır olarak tüketici lehine olan tutarın esas alınması zorunludur.

Yani iki hesaptan hangisi sizin için ucuzsa o uygulanır. Bu hesabın yapılabilmesi için gereken bilgiler de zaten elinizde olmalıdır; Yönetmeliğin 15. maddesi taahhütnamede taahhüt öncesi fiyatın, aylık indirim miktarının ve erken sonlandırma halinde geri ödenecek bedelin hesaplanma yönteminin yer almasını zorunlu tutar. Taşınma nedeniyle cezasız fesih hakkını ayrı bir yazıda ele aldık. Abonelik Hukuku alanındaki deneyimimizle, sizden istenen cayma bedelinin bu sınırları aşıp aşmadığını hesaplamak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR