Arabuluculukla Yeni Kira Sözleşmesi Yapma Sözü Verdiyseniz İcra Yoluyla Zorlanabilir misiniz?
Arabuluculukta karşı tarafla yeni bir kira sözleşmesi yaparım diye anlaştınız ama sonra vazgeçtiniz. Karşı taraf bu anlaşmayı icraya koyup sizi sözleşme imzalamaya zorlayabilir mi? Yargıtay’ın bir kararı bu soruyu cevaplıyor.
Yeni bir hukuki durum yaratan, değiştiren veya ortadan kaldıran mahkeme kararıdır. Bir sözleşmenin kurulmasını sağlamak gibi yetkiler, sadece mahkemeler tarafından inşaî hüküm yoluyla kullanılabilir.
Olayın Özeti
Taraflar arasında icra edilebilirlik şerhi içeren bir arabuluculuk anlaşması yapıldı; bu anlaşmada, belirli tarihlerden itibaren geçerli olacak kira bedelleriyle yeni bir kira sözleşmesi düzenleneceği kabul edildi. Alacaklı, bu anlaşmaya dayanarak borçlu aleyhine, yeni kira sözleşmesi düzenlenmesi için ilamlı icra takibi başlattı. Borçlu ise icra mahkemesine başvurarak, mülkiyet hakkını kısıtlayacak şekilde kira sözleşmesi yapmaya zorlanamayacağını ileri sürerek takibin iptalini istedi. Yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi şikâyeti reddetti.
Yargıtay Ne Dedi
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, arabuluculuk anlaşma tutanaklarının icra edilebilirlik şerhi ile ilam niteliği kazanmasının, bu belgenin her türlü edimin icrasına imkân tanıdığı anlamına gelmediğini vurguladı. Kira sözleşmesi yapma borcunun, borçlunun bizzat rıza gösterip imzalaması gereken, kişiye bağlı bir edim olduğunu belirtti.
İcra ve İflas Kanunu’nun 30. maddesindeki tazyik hapsinin, borçluyu fiziksel bir eylemi yapmaya zorlamak için bir araç olduğunu, ancak borçlunun hukuki iradesini zorla beyan ettirmek için kullanılamayacağını ifade etti. Sözleşme yapma vaadinin cebri icrasının ancak alacaklının mahkemede aynen ifa davası açıp bir mahkeme kararı (inşaî hüküm) elde etmesiyle mümkün olduğunu, icra dairesinin böyle bir yetkiye sahip olmadığını belirterek, arabuluculuk tutanağına dayalı bu takibin iptaline karar verdi.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Arabuluculukta karşı tarafla gelecekte bir sözleşme yapma konusunda anlaştıysanız (yeni bir kira sözleşmesi imzalamak gibi), bu anlaşma icra edilebilirlik şerhi taşısa bile, karşı taraf sizi doğrudan icra yoluyla sözleşme imzalamaya zorlayamaz. Sözleşme yapma vaadinden caydıysanız, alacaklı tarafın sizi zorlaması için önce mahkemede aynen ifa davası açıp bir mahkeme kararı alması gerekiyor. Arabuluculuk anlaşmalarında gelecekte bir sözleşme yapma taahhüdünde bulunurken, bu taahhüdün icra edilebilirliğinin sınırlı olduğunu bilmeniz, hem alacaklı hem borçlu tarafı için önemli.
Sözleşme Yapma Kişiye Bağlı Bir Edim
Bir sözleşmeyi imzalama borcu, borçlunun bizzat irade beyanını gerektirdiği için doğrudan icra yoluyla zorlanamıyor.
İcra Dairesi İnşaî Yetkiye Sahip Değil
Yeni bir hukuki durum yaratan (sözleşme kurma) yetkisi sadece mahkemelere ait, icra dairesine değil.
Aynen İfa Davası Gerekiyor
Sözleşme yapma vaadinin zorla yerine getirilmesi için alacaklının ayrıca mahkemede dava açması şart.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 12. Hukuk Dairesi | 2025/6239 E. | 2025/7199 K. | 06.11.2025 | Arabuluculuk anlaşmasına dayalı sözleşme yapma borcunun ilamlı icraya konu edilememesi |
Arabuluculuk Anlaşmalarınızın Kapsamını Doğru Belirleyin
Arabuluculukta varılan anlaşmaların hangi edimler için doğrudan icraya konu olabileceğini bilmek, haklarınızı korumanız için önemlidir. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak arabuluculuk ve icra hukuku süreçlerinizde yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Arabuluculuk belgesiyle zorla kira sözleşmesi imzalatılabilir mi?
Hayır, Yargıtay kararına göre kira sözleşmesi yapmak şahsa bağlı bir irade beyanıdır ve arabuluculuk tutanağına dayanarak borçlu icra yoluyla sözleşme imzalamaya zorlanamaz.
-
İcra edilebilirlik şerhi olan her arabuluculuk tutanağı ilamlı takibe konu olur mu?
Her tutanak doğrudan takibe konu edilemez. Belgenin eda hükmü içermesi ve icra dairesinin yetkisini aşan irade ikamesi gibi yargısal kararlar gerektirmemesi gerekir.
-
Borçlu arabuluculukta söz verdiği sözleşmeyi imzalamazsa ne yapılmalıdır?
Bu durumda alacaklı, mahkemede ‘aynen ifa davası’ açarak borçlunun iradesinin yerine geçecek bir mahkeme kararı (inşai hüküm) almalıdır.
