Denetimli Serbestlik Süresi Kaç Yıl? 1 Yıl mı, 3 Yıl mı?

Hakkınızda yürütülen, psikolojik olarak son derece yıpratıcı ve belirsizliklerle dolu ceza davası sürecinin sona ermesi, mahkemenin verdiği kararın kesinleşmesiyle birlikte hayatınızda yepyeni bir hukuki aşamanın başladığını gösterir. Mahkeme salonunda yankılanan hapis cezası süresini duyduğunuz an, zihninizde “Bütün bu süreyi kapalı cezaevi duvarları ardında mı geçireceğim?”, “Ailemden, işimden, sosyal hayatımdan tamamen kopacak mıyım?” gibi derin ve haklı kaygılar oluşması kaçınılmazdır. Ancak derin bir nefes almalısınız; Türk Ceza İnfaz sistemimiz, verilen her hapis cezasında kişiyi son güne kadar demir parmaklıklar ardında tutmayı amaçlayan, salt cezalandırıcı ve intikamcı bir mekanizma üzerine kurulu değildir. Kişinin ailesiyle bağlarını sürdürmesi, topluma yeniden uyum sağlaması ve iş hayatına adapte olabilmesi için cezaevinden erken çıkışın altın anahtarı olan “Denetimli Serbestlik” kurumu öngörülmüştür.

Bununla birlikte, infaz hukuku kulaktan dolma bilgilerle yönetilebilecek basit bir süreç değildir. Toplumda ve basında sıklıkla dile getirilen “Denetimli serbestlik 1 yıl mı, 3 yıl mı?”, “Girdi-çıktı yapıp hemen çıkacak mıyım?” gibi soruların yanıtları; işlediğiniz suçun türüne, suçun işlendiği tarihe, 2025/2026 yıllarında infaz sistemimize entegre edilen “1/10 yatar kuralı”na ve cezaevi içi iyi hâl puanınıza göre devasa farklılıklar gösterir. Türkyılmaz Hukuk bürosu olarak, en ufak bir prosedür hatasının veya yanlış bir infaz hesaplamasının (müddetname hatasının) aylarca haksız yere cezaevinde kalmanıza neden olabileceği bu hassas süreci, İnfaz Hukuku alanındaki tüm profesyonel uzmanlığımızla yönetiyoruz. Saatlerimizi harcayarak ve 2026 yılı güncel mevzuatını satır satır analiz ederek hazırladığımız bu kapsamlı rehberde; denetimli serbestlik süresinin kaç yıl olduğunu, 30 Mart 2020 öncesi ve sonrası ayrımlarını, yeni 1/10 yatar şartını ve özgürlüğünüze giden yolda dikkat etmeniz gereken tüm hukuki detayları derinlemesine inceleyeceğiz.

Denetimli Serbestlik Nedir ve İnfaz Sistemindeki Yeri

Denetimli serbestlik, şüpheli, sanık veya hükümlünün toplum içinde denetim ve takibinin yapıldığı, iyileştirilmesi ve topluma yeniden kazandırılması için ihtiyaç duyulan her türlü hizmet, program ve kaynakların sağlandığı çağdaş bir infaz sistemidir. Hapis cezasının belirli bir bölümünü ceza infaz kurumunda çeken iyi niyetli hükümlülerin, koşullu salıverilmelerine (şartlı tahliyelerine) yasanın belirlediği belirli bir süre kala, cezalarının kalan kısmını dışarıda, imza atarak, kamu yararına çalışarak veya elektronik kelepçe gibi yöntemlerle ailelerinin yanında çekmelerini sağlar.

Ancak denetimli serbestlik, kayıtsız şartsız bir “af” veya herkesin otomatik olarak yararlanabileceği bir “lütuf” değildir. Sıkı kurallara, katı sürelere ve hükümlünün cezaevindeki davranışlarını ölçen “gelişim puanı” (iyi hâl) sistemine dayalı, kazanılması gereken bir haktır. Hangi mahkûmun bu haktan ne kadar süreyle faydalanacağı ise suçun işlendiği tarihe göre şekillenen keskin bir infaz matematiğine bağlıdır.

2026 Güncel İnfaz Yasasına Göre Denetimli Serbestlik Süreleri

Ceza adalet sistemimizde bir mahkûmun denetimli serbestlikten 1 yıl mı yoksa 3 yıl mı faydalanacağı sorusunun yanıtı, mahkemenin karar verdiği tarihe değil, doğrudan “suçun işlendiği tarihe” ve “suçun niteliğine” bağlıdır. İnfaz hukukumuzda bu ayrımlar kesin çizgilerle belirlenmiştir.

30 Mart 2020 Tarihinden Sonra İşlenen Suçlarda Denetimli Serbestlik (1 Yıl Kuralı)

Eğer işlediğiniz veya yargılandığınız suçun işlenme tarihi 30.03.2020 tarihinden sonra ise, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un kalıcı hükmü olan 105/A maddesi devreye girer.

• Genel Kural: 30 Mart 2020 tarihinden sonra işlenen tüm suçlarda (aşağıda sayacağımız kadın ve yaşlılara yönelik pozitif ayrımcılık halleri hariç), hükümlünün yararlanabileceği maktu (sabit) denetimli serbestlik süresi 1 Yıldır.
• Yani bu tarihten sonra suç işleyen bir kişi, cezaevindeki koşullu salıverilme (şartlı tahliye) tarihine tam 1 yıl kaldığında, idare ve gözlem kurulunun iyi hâl kararı ve İnfaz Hâkimliğinin onayı ile tahliye edilerek cezasının son 1 yılını dışarıda geçirir.

30 Mart 2020 Tarihinden Önce İşlenen Suçlarda Denetimli Serbestlik (3 Yıl Kuralı)

Kanun koyucu, 15 Nisan 2020’de yürürlüğe soktuğu 7242 sayılı Kanun ile cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmak amacıyla 5275 sayılı Kanun’a “Geçici 6. Maddeyi” eklemiş ve geçmişe yönelik devasa bir “örtülü af” mekanizması yaratmıştır.

• İstisnai Kural: Eğer işlediğiniz suç 30.03.2020 tarihinden (bu tarih dâhil) önce ise ve kanunun saydığı “istisna (katalog) suçlar” kapsamında değilse, denetimli serbestlik süresi 1 yıldan 3 Yıla çıkarılmıştır.
• Yani kasten yaralama (ağırlaşmış haller hariç), hırsızlık, dolandırıcılık, belgede sahtecilik gibi adi suçları 30 Mart 2020’den önce işleyen hükümlüler, şartlı tahliyelerine tam 3 yıl kala tahliye edilerek ailelerine kavuşma hakkı elde etmişlerdir.

İstisnai ve Ağır Suçlarda Denetim Süresi (Her Zaman 1 Yıl)

Hukuk sistemimiz, devletin temellerini sarsan, toplum vicdanını derinden yaralayan ve insan onurunu hedef alan bazı ağır suçlarda, suç tarihi ne olursa olsun (30 Mart 2020 öncesi olsa bile) “3 yıllık” denetimli serbestlik indirimini kesinlikle yasaklamıştır. Aşağıdaki suçlardan mahkûm olanlar, suç tarihlerine bakılmaksızın denetimli serbestlikten sadece 1 Yıl süreyle faydalanabilirler:

• Terör Suçları: 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren tüm suçlar ile Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar.
• Cinsel Suçlar: Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz suçları (TCK m. 102, 103, 104, 105).
• Uyuşturucu Ticareti: Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (TCK m. 188).
• Kasten Öldürme: Kasten adam öldürme suçları (TCK m. 81, 82, 83).
• İşkence ve Eziyet: İşkence (TCK m. 94-95) ve eziyet (TCK m. 96) suçları.
• Özel Hayata Karşı Suçlar: Haberleşmenin gizliliğini ihlal, verileri hukuka aykırı verme vb. (TCK m. 132-138 arası suçlar).
• İkinci Defa Mükerrirler: Mahkeme kararında ikinci kez mükerrir olduğu tespit edilenler (Bu kişiler kural olarak denetimli serbestlikten ve koşullu salıverilmeden hiç yararlanamaz, cezalarını kapalıda bihakkın çekerler).

Not: “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya yönetme” suçları (terör örgütü olmamak kaydıyla) istisna suçlar arasında sayılmadığından, bu suçlardan yatanlar suç tarihi 30.03.2020 öncesi ise 3 yıllık denetimli serbestlik hakkından yararlanabilirler.

Özel Durumlara Sahip Hükümlüler İçin Pozitif Ayrımcılık Süreleri

Kanun koyucu, toplumun daha kırılgan ve korunmaya muhtaç kesimleri olan annelere, ağır hastalara ve yaşlılara yönelik denetimli serbestlik sürelerinde muazzam bir pozitif ayrımcılık öngörmüştür.

Kadın Hükümlüler İçin (0-6 Yaş Çocuğu Olanlar):

• Genel Kural (Suç Tarihi Fark Etmeksizin): Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerin denetimli serbestlik süresi kural olarak 2 Yıldır (105/A-3-a).
• 30.03.2020 Öncesi Suçlar İçin Özel Kural: Eğer suç 30 Mart 2020’den önce işlenmişse ve istisna suçlardan (cinayet, uyuşturucu, cinsel suç, terör vb.) değilse, bu kadın hükümlülerin denetimli serbestlik süresi tam 4 Yıla çıkarılmaktadır.

Ağır Hasta, Engelli ve 65/70 Yaş Üstü Hükümlüler:

• Genel Kural: Maruz kaldıkları ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle cezaevi koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyenlerin (Adli Tıp veya tam teşekküllü devlet hastanesi sağlık kurulu raporuyla belgelenmek şartıyla) denetimli serbestlik süresi kural olarak 3 Yıldır.
• 30.03.2020 Öncesi Suçlar İçin Özel Kural: Eğer suç 30 Mart 2020’den önce işlenmişse ve istisna suçlardan değilse; 70 yaşını bitirmiş hükümlüler 4 Yıl denetim süresinden yararlanır. Ayrıca ağır hasta, engelli veya kocama hali bulunan 65 yaşını bitirmiş hükümlüler, azami süre sınırına bakılmaksızın (yani cezaları ne kadar uzun olursa olsun) infaz hâkimliği kararıyla doğrudan denetimli serbestliğe ayrılabilirler.

Denetimli Serbestlikten Yararlanma Şartları Nelerdir?

Hakkınızda hesaplanan 1 yıllık, 3 yıllık veya 4 yıllık denetimli serbestlik süresinin işlemesi ve tahliye olabilmeniz için, aşağıdaki emredici şartların tamamının eksiksiz olarak sağlanması zorunludur:

1. Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma Hakkı

Bir hükümlünün denetimli serbestlikle ailesine kavuşabilmesi için kural olarak “Açık Ceza İnfaz Kurumunda” bulunması veya açığa ayrılma şartlarını taşıması gerekir. Ancak, kapasite yetersizliği, hastalık veya pandemi izni gibi iradesi dışındaki nedenlerle kapalı cezaevinden açık cezaevine fiilen geçememiş olan iyi hâlli hükümlüler de bu haktan (açık cezaevine geçmiş sayılarak) yasal olarak faydalanabilirler.

2. 2025/2026 İnfaz Devrimi: 1/10 Yatar Kuralı

Kamuoyunda en çok kafa karışıklığı yaratan konu “girdi-çıktı” uygulamasıdır. 04.06.2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun ile infaz matematiğimiz tamamen değiştirilmiştir. Artık, 1 ay veya 2 yıl hapis cezası alan birinin cezaevine girip aynı gün denetimli serbestlikle çıkması mümkün değildir.

• 5275 sayılı İnfaz Kanunu 105/A-1 maddesine eklenen kural uyarınca: Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken net sürenin (yatarının) en az onda birini (1/10’unu) ceza infaz kurumunda fiilen geçirmesi zorunludur.
• Kanun, bu 1/10’luk yatış süresinin asgari “5 Günden” az olamayacağını emretmiştir.
• Örnek Hesaplama: Hırsızlık suçundan 2 yıl hapis cezası alan birinin 1/2 indirimle koşullu salıverilme süresi 1 yıldır. Eskiden bu 1 yıl, 1 yıllık denetimli serbestlik süresiyle sıfırlanır ve kişi yatmazdı. Yeni yasayla, bu 1 yıllık yatarın (365 günün) 1/10’u olan yaklaşık 36 günü kapalı/açık cezaevinde fiilen geçirmek zorundadır.

3. İyi Hâl Kararı ve Disiplin Cezasının Bulunmaması

Geçmişteki “hiçbir şeye karışmadan süre doldurma” devri bitmiştir. Hükümlü, ceza infaz kurumunda kaldığı süre boyunca uygulanan Gelişim Değerlendirme Sistemi kapsamında puanlanır. Meslek edindirme kurslarına katılımı, kitap okuması ve kural uyumu ölçülerek “İdare ve Gözlem Kurulu” tarafından “İyi Hâlli” olduğuna karar verilmelidir. Aktif ve kaldırılmamış bir disiplin cezası bulunanların denetimli serbestlik başvuruları kesin olarak reddedilir.

4. Tahliye Sonrası 5 Günlük Kritik Başvuru Şartı

İnfaz hâkimliği tarafından denetimli serbestlik kararı verilip cezaevinden çıktığınızda cezanız bitmiş sayılmaz. Kanun; cezaevinden ayrılışı takip eden günden itibaren 5 gün içinde talebinizde belirttiğiniz yerdeki “Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne” bizzat müracaat etmenizi emreder. Bu 5 günlük süreyi makul bir mazeret olmaksızın geçirirseniz veya dışarıdaki imza, kamu yararına çalışma gibi yükümlülüklerinizi ihlal ederseniz, İnfaz Hâkiminin kararıyla tahliyeniz iptal edilir ve kalan yatar sürenizi çekmek üzere derhal cezaevine geri gönderilirsiniz (açık cezaevine iade edilir, orada da firar ederseniz kapalı cezaevine atılırsınız).

Yargıtay İçtihatları ve İnfaz Hâkimliği İncelemesi

İnfaz hukuku, saniyelerin ve kuruşu kuruşuna yapılan hesapların kişinin özgürlüğünü belirlediği katı bir alandır. Uygulamada, İnfaz Savcılıklarının veya cezaevi kurullarının suç tarihini yanlış değerlendirdiği, istisna olmayan bir suçu istisna gibi görüp 3 yıl yerine 1 yıl denetim süresi hesapladığı veya 1/10’luk yatar kuralında hukuka aykırı mahsuplar yaptığı sıklıkla görülmektedir.

Yargıtay Emsal Kararları ışığında; “İnfaz rejimine ilişkin kurallar kamu düzenindendir ve lehe olan yasa (TCK m. 7/3) derhal tespit edilip uygulanmalıdır.” Eğer size tebliğ edilen müddetnamede veya İdare ve Gözlem Kurulunun “iyi hâl” ret kararında bir haksızlık olduğunu düşünüyorsanız; bu işlemin tebliğ edildiği veya öğrenildiği tarihten itibaren hak düşürücü süre olan 15 gün içinde İnfaz Hâkimliğine Şikâyet davası açmanız zorunludur. Bu süre kaçırılırsa, haksız yere aylarca kapalı duvarlar ardında fazladan yatmak zorunda kalırsınız.

Profesyonel Avukat Değerlendirmesi ve Sonuç

Sonuç olarak; “Denetimli serbestlik süresi 1 yıl mı, 3 yıl mı?” sorusunun yanıtı, mahkeme salonunda duyulan karardan ziyade, perde arkasındaki karmaşık infaz matematiğinde gizlidir. 30 Mart 2020 öncesine ait bir suç mu işlendiği, cezanızın 1/10’unun (minimum 5 gününün) cezaevinde yatılıp yatılmadığı, çocuğunuzun yaş durumu ve suçunuzun “katalog” kapsamına girip girmediği, özgürlüğünüze ne zaman kavuşacağınızı saniyesi saniyesine belirler.

Bürokratik bir hesap makinesinin, kalem personelinin yorgunluğunun veya süresi içinde yapılmayan bir hukuki itirazın bedelini, ailenizden koparılarak, en verimli yıllarınızı cezaevi tecridinde geçirerek ödeyemezsiniz. Denetimli serbestlik, şansa veya kulaktan dolma cezaevi efsanelerine bırakılamayacak kadar değerli bir hukuki haktır.

Kesinleşmiş cezanızın yatarını kusursuz bir infaz matematiğiyle hesaplatmak, müddetnamenizdeki olası lehe kanun hatalarını 15 günlük yasal sürede iptal ettirmek ve denetimli serbestlik hakkınızla en erken tarihte özgürlüğünüze kavuşabilmek için vakit kaybetmeden uzman avukat ekibimizle iletişime geçin.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR