İnfaz Koruma Memuru Sakal Bırakabilir Mi?
Ceza infaz kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapıyorsanız ve sakal bırakmak istediğiniz için engelle karşılaştıysanız, bu yasağın hukuka uygun olup olmadığını merak edebilirsiniz. Danıştay’ın bu kararı, bu yasağın artık geçerli olmadığını ortaya koyuyor.
Kararın Dayandığı Yönetmelik Değişikliği
Danıştay Onikinci Dairesi'nin verdiği bu iptal kararından sonra, infaz ve koruma memurlarının sakal ve bıyık bırakmasını yasaklayan yönetmelik hükmü hukuken dayanaksız kalmıştır. Karar, Ceza İnfaz Kurumları Personeli Kıyafet Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının g bendinde yer alan yasağı iptal etmiştir.
Davacının dayandığı temel gerekçe, üst yönetmelik olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik değiştiğinde infaz ve koruma memurlarının artık üniforma giymek zorunda olanlar kategorisinden çıkarılmış olmasıydı. Bu değişiklik, alt yönetmelikteki sakal yasağının hukuki dayanağını ortadan kaldırmıştı.
İnfaz Koruma Memurları Sakal Bırakabilir mi? Kısa Cevap
Danıştay'ın verdiği bu emsal kararla infaz koruma memurlarının sakal ve bıyık bırakmasını tamamen yasaklayan düzenleme iptal edildi; idarenin öne sürdüğü güvenlik ve disiplin gerekçesi, memurların kişisel görünüm hakkını sınırlamak için yeterli görülmedi.
Bu karar sonrasında infaz koruma memurları, kurumun makul kılık kıyafet kurallarına uymak kaydıyla sakal bırakabilir; ancak bazı özel görev veya birimlerde hala istisnai sınırlamalar uygulanabileceğinden, kendi kurumunuzun güncel iç yönetmeliğini kontrol etmeniz önerilir.
Bir ceza infaz kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapıyorsanız, sakal veya bıyık bırakmanızı engelleyen yönetmelik hükmü artık iptal edilmiştir. Bu konuda bir disiplin işlemiyle karşılaştıysanız veya başvurunuz reddedildiyse, bu kararı gerekçe göstererek hukuki yollara başvurabilirsiniz.
Danıştay, bu kararından önce de emniyet ve TSK dışındaki farklı kamu görevlisi gruplarına yönelik benzer saç ve sakal yasaklarını iptal eden kararlar vermişti, bu karar aynı çizginin bir devamı niteliğindedir.
Olayın Özeti
Bir ceza infaz kurumunda görev yapan infaz ve koruma memuru, kendisine sakal ve bıyık yasağı getiren yönetmelik hükmünün iptali için dava açmıştır. Davacı, infaz ve koruma memurlarının artık üniforma giymek zorunda olanlar kategorisinden çıkarıldığını, bu nedenle sakal yasağını düzenleyen alt yönetmeliğin hukuki dayanağının kalmadığını ileri sürmüştür. Davalı idare ise, kurumun özel niteliği, disiplin gerekliliği ve diğer güvenlik personeliyle, polis ve asker gibi, yeknesaklık sağlanması gerekçeleriyle yasağın gerekli olduğunu savunmuştur.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay Onikinci Dairesi, infaz ve koruma memurlarının, üst düzenlemede yapılan değişiklikle üniforma giymek zorunda olanlar tanımından çıkarıldığını, bu nedenle sakal yasağını düzenleyen alt yönetmeliğin dayanağının kalmadığını tespit etmiştir. Daire ayrıca, kişilerin dış görünüşünün ifade özgürlüğünün bir parçası olduğunu, idarenin ileri sürdüğü disiplin ve güvenlik gerekçelerinin bu temel hakkı sınırlamak için yeterli ve ikna edici bulunmadığını belirtmiştir.
Bir sınırlamanın hukuka uygun sayılabilmesi için zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve başvurulabilecek son çare niteliğinde olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu gerekçelerle, sakal ve bıyık yasağını düzenleyen yönetmelik hükmü, infaz koruma başmemurları ve memurları yönünden iptal edilmiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Yasağın Hukuki Dayanağı Ortadan Kalktı
İnfaz koruma memurlarının üniforma giymek zorunda olanlar kategorisinden çıkarılması, alt yönetmelikteki sakal yasağının dayanağını da ortadan kaldırmıştır.
Dış Görünüş İfade Özgürlüğünün Parçasıdır
Danıştay, kişilerin sakal bırakma tercihinin, Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu belirtmiştir.
Genel Gerekçeler Yeterli Sayılmadı
İdarenin disiplin ve güvenlik gibi genel kavramlara dayanması, somut ve ikna edici bir gerekçe sunmadığı sürece temel hakları sınırlamak için yeterli görülmemiştir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Danıştay Onikinci Daire | 2022/4589 | 2025/4695 | 23.10.2025 | İnfaz ve koruma memurları için sakal ve bıyık yasağının iptali |
Kılık Kıyafet Yasağıyla İlgili Bir Sorununuz mu Var?
Haklarınızı birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Danıştay Onikinci Dairesi’nin, ceza infaz kurumlarında görev yapan infaz ve koruma memurlarının sakal ve bıyık bırakma yasağını iptal eden, kamu personelinin dış görünüş özgürlüğü ile ifade hürriyetinin sınırlarını çizen emsal kararına dair merak edilenler:
-
İnfaz ve koruma memurlarının sakal ve bıyık bırakma yasağı neden iptal edilmiştir?
Danıştay’ın emsal kararına göre, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik’in 6. maddesinde yapılan değişikliklerle infaz ve koruma memurları ‘üniforma giymek zorunda olanlar’ kategorisinden çıkarılmıştır. Bu durum alt yönetmelikteki yasağın yasal dayanağını ortadan kaldırmış, ayrıca idarenin öne sürdüğü disiplin gerekçeleri temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanması için yeterli bulunmamıştır.
-
Danıştay kararında kamu görevlilerinin dış görünüşü hangi anayasal hak kapsamında değerlendirilmiştir?
Danıştay Onikinci Dairesi, kişilerin dış görünüş ve imaj tercihlerini, Anayasa’nın 26. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesinde güvence altına alınan ‘ifade özgürlüğü’ kapsamında değerlendirmiştir. Kamu görevlilerinin kişisel görünüm özgürlüğüne getirilecek sınırlamaların demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun olması gerektiği vurgulanmıştır.
-
İdarenin cezaevlerindeki ‘güvenlik ve disiplin’ gerekçesi sakal yasağını sürdürmek için neden geçerli sayılmamıştır?
Yüksek mahkeme, ceza infaz kurumlarının özel yapısını kabul etmekle birlikte, sakal ve bıyık yasağının kamu düzenini ve kurum güvenliğini korumakta zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacı karşılamadığına hükmetmiştir. Sınırlamanın başvurulabilecek ‘son çare’ niteliğinde olmadığını saptayan Danıştay, idarenin takdir yetkisinin mutlak ve keyfi olamayacağını belirterek bu gerekçeleri haksız bulmuştur.
-
Emsal karara göre kılık kıyafet yönetmeliklerinde halen sakal yasağı uygulanabilecek istisnai memurlar kimlerdir?
Danıştay’ın yerleşik içtihatları ve mevzuat değerlendirmesine göre; Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesindeki askeri personel ile Emniyet Teşkilatı (Polis) mensupları gibi mutlak askeri disiplin ve özel kıyafet rejimine tabi tutulan güvenlik sınıfları haricindeki kamu görevlilerine yönelik genel kılık kıyafet yasakları hukuka aykırı bulunmaktadır.
-
Cezaevi personelinin sakal yasağını kaldıran tarihi Danıştay kararının resmi künye bilgileri nelerdir?
İnfaz ve koruma memurunun açtığı davada idarenin ret işlemini ve yönetmelik hükmünü iptal eden T.C. Danıştay Onikinci Dairesi, kararını 23/10/2025 tarihinde vermiştir. İdare hukuku pratiğinde dönüm noktası olan bu dava, yargı kayıtlarına 2022/4589 Esas ve 2025/4695 Karar numaraları ile geçmiştir.
