Taşeronda Fazla Mesai Alacağınızı Doğru Hesaplattınız mı?
Belediye ya da özel şirkette taşeron işçi olarak çalıştıysanız ve fazla mesai, hafta tatili ya da kıdem tazminatınızı alamadıysanız, bu alacakların hangi işverenden isteneceği kafa karıştırabilir. Yargıtay’ın verdiği bir karar, alt işveren ilişkisinde kimin neyden sorumlu olduğunu ve hesaplamaların nasıl yapılması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.
Taşeron olarak çalıştığınız dönemlerde işveren değişikliği yaşadıysanız, alacaklarınızı hangi işverenden isteyeceğinizi netleştirmeden dava açmak, davanızın bir kısmının reddine yol açabilir.
Olayın Özeti
Bir işçi, önce farklı alt işverenler bünyesinde, son olarak da doğrudan Belediye’de zabıta görevlisi olarak çalıştığını belirterek dava açmıştır. İş sözleşmesinin haksız feshedildiğini, sigortasız ve ücretsiz çalıştırıldığını, kıdem, ihbar, ücret, yıllık izin, fazla mesai, hafta tatili ve bayram tatili ücretlerinin ödenmediğini ileri sürmüştür. Davalı şirketler ve Belediye ise istifa, zamanaşımı ve sorumsuzluk gibi savunmalar yapmıştır. Yerel mahkeme, alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğuna karar vererek tüm davalıları müştereken sorumlu tutmuştur.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını birçok noktadan bozmuştur. Öncelikle, Belediye’nin ihale yoluyla kurduğu asıl alt işverenlik ilişkisinin yasaya uygun olduğunu, muvazaa tespitinin yerinde olmadığını belirtmiştir. İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklardan sadece son işverenin sorumlu olması gerektiğini, çünkü işçinin son dönemde doğrudan Belediye’de çalıştığını vurgulamıştır. Diğer alacaklar için ise her alt işverenin kendi dönemindeki hizmet süresinden ve kendi dönemindeki son ücretten sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.
Zamanaşımının dava ve ıslah tarihlerine göre nasıl uygulandığının net ortaya konulmadığı, fazla mesai hesaplamasında hangi bilirkişi raporunun esas alındığının belirsiz olduğu, festival gibi özel dönemlerdeki çalışmaların somut verilerle desteklenmediği tespit edilmiştir. Ayrıca 08:30 ile 23:00 arası 14,5 saatlik çalışmadan en az 3 saat ara dinlenmesinin düşülmesi gerektiği, bunun hatalı hesaplandığı belirtilmiştir.
Hafta tatili çalışması için 1,5 yevmiye, ulusal bayram genel tatil çalışması için 1 yevmiye üzerinden ilave ücret hesaplanması gerektiği hatırlatılmıştır. Son olarak İş Kanunu’nun 6. maddesindeki devreden işverenin 2 yıllık sorumluluğunun her alacak kalemi için ayrıca incelenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Taşeron işçiyseniz, hangi alacağı hangi işverenden isteyebileceğinizi bilmeniz önemlidir. Feshe bağlı alacaklar için son işvereniniz sorumluyken, diğer alacaklar için çalıştığınız her dönemin işvereni ayrı ayrı sorumludur.
Fazla mesai, hafta tatili gibi alacaklarınızı talep ederken çalışma saatlerinizi, ara dinlenme sürelerinizi ve varsa özel dönem çalışmalarınızı somut belgelerle (nöbet çizelgesi, etkinlik kayıtları gibi) destekleyebilmeniz büyük fark yaratır. Hesaplamaların denetime elverişli ve şeffaf yapılmadığı durumlarda dava süreci uzayabilir, bu yüzden alacak hesaplarınızı uzman bir hukukçuyla birlikte kontrol ettirmeniz hak kaybını önler.
Son işveren sorumluluğu
İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklardan yalnızca en son çalıştığınız işveren sorumlu tutulur.
Her alt işveren kendi döneminden sorumlu
Fazla mesai, hafta tatili gibi alacaklarda her alt işveren, kendi çalıştırdığı dönem ve kendi dönemindeki son ücret üzerinden sorumludur.
Somut veriye dayalı hesaplama şart
Fazla mesai ve ara dinlenme hesaplamaları, festival veya etkinlik kayıtları gibi somut belgelerle desteklenmeli, hesaplama şeffaf olmalıdır.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 9. Hukuk Dairesi | 2018/4796 | 2018/11035 | 17.05.2018 | Alt işverenlikte muvazaa ve işçilik alacaklarının hesaplanması |
İşçilik Alacaklarınızı Doğru Hesaplatın
Taşeron işçiliği, fazla mesai veya kıdem tazminatı alacaklarınızla ilgili haklarınızı öğrenmek için Sen Türkyılmaz Hukuk Bürosu ile iletişime geçin.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin, belediyelerde ihale yoluyla kurulan asıl-alt işverenlik ilişkileri, muvazaa tespiti, çalışma süreleri ve alacak sorumluluklarına dair verdiği emsal karara dair merak edilenler:
-
Belediyelerin ihale ile yardımcı zabıta personeli çalıştırması muvazaalı (hileli) bir işlem midir?
Hayır, her zaman değildir. Yargıtay emsal kararına göre, belediyenin yardımcı zabıta personeli hizmetine ilişkin mevzuata uygun olarak yaptığı bir ihale sonucunda kurulan asıl-alt işverenlik ilişkisi yasaya uygundur. Somut deliller olmaksızın bu ilişkinin doğrudan muvazaalı olarak nitelendirilmesi yerinde değildir.
-
Alt işveren işçisinin ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden hangi firma sorumludur?
İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklardan hukuken sadece ‘son işveren’ sorumludur. Eğer işçi, çalışma süresinin son kısmında (örneğin son 45 gün) herhangi bir alt işverene bağlı olmaksızın doğrudan belediye bünyesinde görev yapmışsa, eski alt işverenlerin feshe bağlı bu alacaklardan sorumluluğu bulunmamaktadır.
-
Geçmiş dönemlerdeki alt işverenlerin (taşeronların) kıdem ve diğer işçilik alacaklarından sorumluluk sınırı nedir?
Feshe bağlı olmayan diğer işçilik alacakları bakımından her alt işveren, sadece kendi bünyesinde ve önceki asıl işverenlik nezdinde geçen hizmet sürelerinden sorumludur. Hesaplamaya esas alınacak ücret ise genel son ücret değil, her bir alt işverenin kendi dönemindeki son ücret seviyesidir. Ayrıca İş Kanunu m. 6 uyarınca devreden işverenin 2 yıllık sorumluluk süresi her alacak kalemi için ayrı ayrı incelenmelidir.
-
Günde 14,5 saat çalışan bir personelin mesaisinden ne kadar ara dinlenme süresi düşülmelidir?
Yargıtay kuralları uyarınca, günlük çalışma süresi ve işin niteliği göz önüne alındığında, 08:30-23:00 saatleri arasında yapılan 14,5 saatlik bir çalışma temposundan en az 3 saatlik ara dinlenme süresinin düşülmesi zorunludur. Bilirkişi raporlarında bu sürenin eksik veya hatalı düşülmesi bozma nedenidir.
-
Hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günlerinde çalışan işçinin ilave ücreti nasıl hesaplanır?
İşçinin normal aylık ücretini düzenli aldığı durumlarda, tatil günlerindeki çalışmaları karşılığı hak ettiği ilave ücret; hafta tatili günleri için 1,5 yevmiye, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günleri için ise 1 yevmiye üzerinden hesaplanmalıdır.
