Kamulaştırmasız El Atma Tazminatınız Enflasyonda Erirse Ne Yapabilirsiniz?
Belediyenin veya bir kamu kurumunun arsanıza izin almadan yol yapması ya da imar planında farklı bir amaçla ayırması sonucu size bir tazminat ödenmiş olabilir. Ancak dava uzun sürdüyse ve tazminat elinize geçene kadar enflasyon karşısında ciddi şekilde değer kaybettiyse, bunun bir hak ihlali sayılıp sayılmadığını merak edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, bu konuda net bir cevap veriyor.
Mahkeme, tazminatın miktarına ilişkin talebi ise yeniden yargılamanın yeterli giderim sağlayacağı gerekçesiyle ayrıca değerlendirmemiştir.
Olayın Özeti
İzmir’de bir taşınmaz sahibi, belediyenin imar planında arazisini hizmet alanı ve yol olarak ayırıp fiilen el koyması üzerine dava açmış ve tazminata hak kazanmıştır. Ancak başvurucu, hem hükmedilen tazminat miktarının düşük belirlendiğini hem de bu tazminatın yargılama sürerken enflasyon karşısında ciddi şekilde değer kaybettiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunmuştur.
Anayasa Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
Anayasa Mahkemesi, iki iddiayı birbirinden ayrı değerlendirmiştir. Tazminat miktarının düşük belirlendiği iddiasını incelerken, mahkemelerin bilirkişi raporları ve emsal incelemeleriyle titiz bir değerlendirme yaptığını, hatta emsal oranın yargılama sırasında yükseltildiğini tespit etmiş ve bu konudaki takdir yetkisine müdahale etmemiştir. Ancak tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması iddiasını haklı bulmuştur.
Mahkeme, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma tazminatının enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesinin, hak sahibine olağan dışı bir külfet yüklediğini ve bunun mülkiyet hakkının ihlali anlamına geldiğini belirtmiştir. Bu nedenle yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermiştir.
Bu Karar Ne Anlama Geliyor?
Kamulaştırmasız el atma davanızda hükmedilen tazminatın miktarını değil, yargılama sürerken enflasyon nedeniyle değer kaybetmesini sorun ediyorsanız, bu iddianız mülkiyet hakkı kapsamında ciddiye alınır. Tazminatın belirlenme şeklinden değil, ödenene kadar geçen sürede uğradığı erimeden şikayetçiyseniz, Anayasa Mahkemesi’ne başvurmak somut bir sonuç doğurabilir.
İki İddia Ayrı Değerlendirilir
Tazminat miktarının düşüklüğü ile tazminatın zamanla değer kaybetmesi, Anayasa Mahkemesi tarafından birbirinden bağımsız iki farklı iddia olarak incelenir.
Mahkemelerin Takdir Yetkisine Müdahale Sınırlıdır
Bilirkişi ve emsal incelemeleriyle titizlikle belirlenen bir tazminat miktarına, sadece düşük bulunduğu gerekçesiyle müdahale edilmez.
Enflasyon Kaybı Mülkiyet Hakkı İhlalidir
Tazminatın ödenene kadar geçen sürede enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi, başlı başına bir hak ihlali olarak kabul edilir.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 2020/22992 | Bireysel Başvuru | 03.12.2025 | Kamulaştırmasız el atma tazminatının enflasyon karşısında değer kaybetmesinin mülkiyet hakkı ihlali sayılması |
Kamulaştırmasız El Atma Tazminatınız Elinize Geçmeden Değer Mi Kaybetti?
Durumunuzu birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Kamulaştırmasız el atma tazminatında enflasyon kaybı hak ihlali midir?
Evet, Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının korunmasına yönelik verdiği kararda, tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesini Anayasa nın 35. maddesinin ihlali olarak kabul etmiştir.
-
AYM hangi durumlarda tazminat miktarına müdahale etmez?
Uzman mahkemeler tarafından bilirkişi raporları ve emsal incelemeleri titizlikle yapılmışsa ve belirlenen tutar makul seviyedeyse, AYM mahkemelerin takdir yetkisine müdahale etmemektedir.
-
Enflasyon nedeniyle mülkiyet hakkı ihlal edilirse ne olur?
İhlal kararı sonrası, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve mağduriyetin giderilmesi için ilgili mahkemede yeniden yargılama süreci başlatılır.
