İdare, Kamulaştırmasız El Atma Tazminatını Ödemeyi Teminatsız Erteleyebilir mi?

İdare, kamulaştırmasız el attığı taşınmazınız için ödemesi gereken tazminatı, teminat göstermeden erteleyebilir mi? Anayasa Mahkemesi bu soruyu cevapladı.

Olayın Özeti

Kamulaştırma Kanunu’na sonradan eklenen bir hükme göre, kamulaştırma kapsamındaki icra takiplerinde idare, icranın geri bırakılmasını talep ederken teminat göstermek zorunda değildi. Bir icra hukuk mahkemesi, bu muafiyetin özellikle kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davalarında uygulanmasının, hak sahiplerinin alacaklarına geç kavuşmasına yol açtığını, mülkiyet hakkını zedelediğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

Anayasa Mahkemesi Ne Dedi

AYM, kamulaştırmasız el atmayı, idarenin Anayasa ve kanunlardaki usul ve esaslara uymadan bir taşınmaza el koyması olarak nitelendirdi ve bunun mülkiyet hakkına açıkça aykırı bir müdahale olduğunu vurguladı. İptal edilen kuralın, kamulaştırmasız el atma nedeniyle hükmedilen bedel, tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin tahsilini geciktirdiğini, hak sahiplerinin alacaklarına geç ulaşmasına yol açtığını, Anayasa’nın 46. maddesindeki peşin ödeme güvencesinin ihlalini ağırlaştırdığını tespit etti.

İcranın geri bırakıldığı süre boyunca paranın değer kaybını telafi edecek bir mekanizma bulunmamasının hak sahiplerine aşırı külfet yüklediğini belirterek, kuralın mülkiyet hakkına ve kamulaştırma güvencesine aykırı olduğuna karar vererek iptal etti. Bir üye ise karşı oyunda, bu düzenlemenin sadece icra hukukuna özgü geçici bir usul kuralı olduğunu, devletin ödeme gücü ve kamu hizmetinin aksamaması gibi gerekçelerle teminat muafiyetinin makul olduğunu savundu.

Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor

Taşınmazınıza idare tarafından usulsüz şekilde (kamulaştırma yapılmadan) el konulduysa ve bu nedenle açtığınız tazminat davasını kazanıp icra takibi başlattıysanız, idare artık bu icrayı durdurmak istediğinde sizin alacağınızı güvence altına alacak bir teminat göstermek zorunda. Bu değişiklik, idarenin sizi oyalayarak alacağınıza kavuşmanızı geciktirmesini zorlaştırıyor; icranın durdurulmasını istiyorsa, önce sizin hakkınızı koruyacak bir teminat yatırması gerekiyor.

Karar Künyesi

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR