Kiracınız Tacirse Kira Bedeli Tespitinde Hangi Kural Uygulanır?
Kiracınızın esnaf mı yoksa tacir mi olduğunu biliyor musunuz? Yargıtay’ın bir kararı, bu ayrımın kira bedeli tespit davasının sonucunu doğrudan değiştirdiğini gösteriyor.
Ticaret siciline kayıtlı ve ticari işletme sahibi olan kişi tacir sayılır. Esnaf ve Sanatkarlar Odası kaydı bulunmaması, kişinin tacir olmadığı anlamına gelmez, asıl belirleyici ticaret sicil kaydıdır.
Olayın Özeti
Kiraya veren, kiracının ödediği 1.200 TL kira bedelinin piyasa rayicine göre düşük kaldığını ileri sürerek aylık 4.000 TL’ye yükseltilmesini talep etti. Kiracı ise ödenen bedelin hak ve nesafete uygun olduğunu, beş yıllık sürenin dolmadığını, bu yüzden sadece endekse göre artış yapılabileceğini savundu.
Yerel mahkeme davayı kısmen kabul edip kira bedelini 2.700 TL olarak belirledi, ancak Yargıtay bu kararı kiracının tacir olup olmadığının araştırılmadığı gerekçesiyle bozdu. Bozmadan sonra mahkeme kirayı 3.187,50 TL olarak yeniden belirledi, kiracı bu kararı temyiz etti.
Yargıtay Ne Dedi
Yerel mahkeme, kiracının esnaf kaydı bulunduğu ve bu yüzden tacir sayılmadığı gerekçesiyle Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesindeki beş yıllık endeks kuralının uygulanması gerektiğini yazmıştı. Ancak Yargıtay, dosyadaki gerçek kayıtları inceledi: İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nden gelen cevaba göre kiracının esnaf kaydı yoktu, buna karşılık İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarına göre kiracının aktif bir gerçek kişi tacir ticari işletmesi vardı.
Bu tespit üzerine Yargıtay, kiracının aslında tacir olduğuna, TBK 344. maddesindeki beş yıllık endeks kuralının tacirler için ertelenmiş olması nedeniyle bu dönemde kira bedelinin endeks yerine hak ve nesafet ilkesine göre belirlenmesi gerektiğine karar verdi. Yerel mahkemenin gerekçesindeki hatalı ifadeyi düzelterek, sonucu doğru bularak kararı onadı.
Bu Karar Sizin İçin Ne Anlama Geliyor
Bir işyeri kiraya veriyorsanız, kiracınızın gerçekten esnaf mı yoksa ticaret siciline kayıtlı bir tacir mi olduğunu öğrenmeniz, kira artış davanızın sonucunu doğrudan etkiler. Tacir kiracılarda beş yıllık endeks sınırlaması uygulanmadığından, kira bedelini daha erken ve piyasa koşullarına daha yakın bir şekilde hak ve nesafet ilkesiyle güncelleyebilirsiniz. Kiracıysanız da tam tersi geçerli, ticaret sicil kaydınızın davanızın seyrini değiştirebileceğini bilmelisiniz.
Esnaf Kaydı Yeterli Değil
Mahkeme sadece esnaf odası kaydına değil, ticaret sicil kaydına da bakarak kiracının gerçek statüsünü belirledi.
Tacirlerde Endeks Kuralı Ertelendi
TBK 344’teki beş yıllık endeks sınırlaması tacir kiracılar için farklı bir dönemde uygulanmaya başlanmıştı.
Yargıtay Gerekçeyi Düzeltip Onadı
Sonuç doğru olsa da hatalı gerekçe tespit edilince, Yargıtay kararı bozmadan gerekçeyi düzelterek onadı.
Karar Künyesi
| Daire | Esas No | Karar No | Tarih | Konu |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 3. Hukuk Dairesi | 2021/2967 E. | 2021/5391 K. | 25.05.2021 | Tacir kiracılarda kira bedeli tespitinde TBK 344 uygulaması |
Kira Bedeli Tespit Davanızda Doğru Stratejiyi Belirleyin
Kiracınızın hukuki statüsü, kira artış davasının hem süresini hem de sonucunu etkiler. Türkyılmaz Hukuk Bürosu olarak kira hukuku uyuşmazlıklarınızda yanınızdayız.
WhatsApp’tan yazınHemen İletişime GeçinSIKÇA SORULAN SORULAR
-
Kiracının tacir olması kira tespit davasını nasıl etkiler?
Kiracının tacir olması durumunda, Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesindeki artış sınırlamalarının ertelenmesi nedeniyle kira bedeli endeks yerine hak ve nesafet ilkelerine göre belirlenebilir.
-
Kira bedelinin tespitinde hak ve nesafet ilkesi nedir?
Taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi durumunda getireceği rayiç bedel üzerinden, kiracının eski olması sebebiyle mahkemece uygun bir hakkaniyet indirimi yapılarak yeni kira bedelinin belirlenmesidir.
-
Ticaret sicil kaydı kira davasında neden önemlidir?
Bir kiracının esnaf mı yoksa tacir mi olduğunu resmi olarak kanıtlar. Bu ayrım, kira artış oranlarının hesaplanmasında hangi kanun maddelerinin uygulanacağını doğrudan belirleyen temel unsurdur.
