Kaç Yıl Ceza Alan Açık Cezaevine Gider? 3, 5 ve 7 Yıl Kuralı

Kasıtlı bir suçtan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli bir suçtan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan kişi, cezasını hiç kapalı cezaevine girmeden doğrudan açık cezaevinde çeker. Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile ikinci defa mükerrir olanlar bu kuralın dışındadır.

Cezası bu sınırların üzerinde olan kişi önce kapalı cezaevine girer. Toplam cezası 10 yıldan az ise 1 ayını, 10 yıl ve üzeri ise onda birini kapalıda geçirip iyi halli olursa ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az kalmışsa açık cezaevine ayrılabilir. Bu yazıda bu iki kuralı, istisnalarını ve teslim sürecini anlatıyoruz.

Açık Cezaevi Nedir?

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.14’e göre açık ceza infaz kurumları, hükümlülerin iyileştirilmesine, çalıştırılmasına ve meslek edinmesine öncelik verilen, firara karşı engeli ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan kurumlardır. Güvenlik, kurum görevlilerinin gözetimine bırakılır.

Açık cezaevinde çalışma, kurslara katılma ve şartları varsa izin kullanma imkânı vardır. Kapalı cezaevine göre görüş düzeni daha geniştir, aileyle bağ daha az kopar. Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme takvimi açısından da açık kurumda iyi halli olarak bulunmak önemlidir.

Kaç Yıl Ceza Alan Doğrudan Açık Cezaevine Gider?

Kanunun m.14/2 hükmü ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.5 dört grubu sayar:

• Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alanlar.
• Taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar.
• Adli para cezası infaz sürecinde hapse çevrilenler.
• İcra ve İflas Kanunu uyarınca tazyik hapsine tabi tutulanlar.

Buradaki ölçü toplam cezadır. Birden fazla dosyadan cezası olan kişide tek tek cezalar sınırın altında kalsa bile, toplam sınırı aşıyorsa doğrudan açık cezaevine yerleştirme yapılmaz. Trafik kazası gibi taksirli suçlarda sınırın 5 yıl olması, bu dosyalarda önemli bir avantajdır. Ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrilmesi halinde de infaz açık kurumda yapılır.

Hangi Hükümlüler Doğrudan Açığa Alınmaz?

Kasıtlı suçlarda 3 yıl sınırı şu kişilere uygulanmaz: terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, ikinci defa mükerrir olanlar ve koşullu salıverilme kararı geri alındığı için cezası aynen infaz edilenler.

Yaygın bir yanlış, uyuşturucu ticareti ya da kasten öldürme suçlarının da bu listede olduğudur. Bu suçlar doğrudan açık kurum istisnaları arasında sayılmaz; kanun m.14/4’te bu suçlar için kapalıdan açığa geçiş kararının infaz hâkiminin onayıyla uygulanacağını düzenler. Uygulamada bu suçlarda ceza genellikle 3 yılı aştığından doğrudan açığa yerleştirme zaten nadiren gündeme gelir.

Yakalanırsam Kapalı Cezaevine mi Giderim?

Hayır. Yönetmelik m.9’a göre doğrudan açık kurum kapsamındaki hükümlüye, gideceği açık kurum belirlendikten sonra 10 gün süre verilerek teslim olması, aksi halde yakalanarak açık kuruma alınacağı bildirilir. Çağrıya uymayan hükümlü hakkında yakalama emri çıkarılır ve yakalandığında kolluk tarafından açık kuruma teslim edilir. Yakalandığı ilde açık kurum yoksa, Bakanlığın belirlediği açık kuruma gönderilir.

Kendiliğinden teslim olmanın asıl önemi başkadır. Kanunun m.17’sine göre kasten işlenen suçlarda 3 yıl, taksirle işlenen suçlarda 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemiyle her defasında 1 yılı geçmemek üzere en fazla 2 kez ertelenebilir. Yakalanarak getirilen kişi bu imkânı kaybeder.

Açık Cezaevine Kaç Yıl Kala Geçilir?

Cezası doğrudan açık sınırının üzerinde olan hükümlü için yönetmelik m.6 uygulanır. Toplam cezası 10 yıldan az olan 1 ayını, 10 yıl ve üzeri olan cezasının onda birini kapalı kurumda geçirir, iyi halli olur ve koşullu salıverilme tarihine 7 yıl veya daha az süre kalmışsa açık kuruma ayrılabilir. Müebbet hapis cezasında bu süre koşullu salıverilmeye 5 yıl kalmasıdır.

Bazı suçlarda ek şartlar vardır:

• Hırsızlık (TCK 142), yağma (148, 149) ve uyuşturucu imal ve ticareti (188) gibi suçlarda koşullu salıverilmeye 5 yıldan az kalmış olması gerekir.
• Çocukların cinsel istismarı ve reşit olmayanla cinsel ilişki (102, 103) ile eşe karşı işlenen bazı kasten öldürme ve yaralama suçlarında bu süre 3 yıldan azdır.
• Etkin pişmanlıktan yararlananlarda 2 yıl, terör ve örgüt suçlarında örgütten ayrıldığı tespit edilenlerde 1 yıldan az süre kalmış olması aranır.

Birden fazla ceza toplanıyorsa yönetmelik m.6/3’e göre esas alınan suç, koşullu salıverilme tarihine en az sürenin kalmasını arayan suçtur. Örneğin bir hırsızlık ve bir dolandırıcılık cezası toplanmışsa, hırsızlıktaki 5 yıldan az kalma şartı uygulanır.

Açık Cezaevinde Kaç Yıl Yatılır?

Açık cezaevinde kalınacak süre ayrı bir ceza değildir. Hükümlü, müddetnamede yazan koşullu salıverilme ya da denetimli serbestlik tarihine kadar açık kurumda kalır; bu tarih ise cezanın miktarına, suçun türüne, suç tarihine ve tekerrür durumuna göre hesaplanır.

Bu yüzden aynı 5 yıllık cezayı alan iki kişinin açık cezaevinde geçireceği süre farklı olabilir. Kendi tarihinizi görmek için infaz hesaplama aracımızı kullanabilir, kesin tarihi ise teslimden sonra düzenlenen müddetnameden kontrol edebilirsiniz. 18 ya da 20 yıl ceza alan birinin ne kadar yatacağı da aynı hesapla bulunur.

Kimler Açığa Hiç Ayrılamaz?

Yönetmelik m.8’e göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar, ikinci defa tekerrür hükümleri uygulananlar ve belirli disiplin cezalarını alıp üzerinden 1 yıl geçmemiş olanlar açık kuruma ayrılamaz. Koşullu salıverilme kararı geri alınanların geri alınan cezaları ile firar edenlerin belirli cezaları da kapalı kurumda infaz edilir.

Hangi Açık Cezaevine Gönderilirim?

Yönetmelik m.9’a göre Cumhuriyet başsavcılığı, bağlı olduğu ağır ceza merkezinin yargı çevresinde açık kurum varsa hükümlüyü oraya gönderir. Yargı çevresinde açık kurum yoksa, Bakanlığın belirlediği listedeki açık kurumlardan birine gönderme kararı verilir.

Ailenin yaşadığı yere yakın bir kuruma gitmek isteyen hükümlü nakil talep edebilir. Nakil kararları kurumların doluluğu ve hükümlünün durumu dikkate alınarak verilir; talebin gerekçesini, örneğin bakıma muhtaç bir aile üyesini, belgeyle desteklemek kabul ihtimalini artırır.

Kanunun m.14/1’i, ihtiyaca göre kadın açık ceza infaz kurumları ve gençlik açık ceza infaz kurumları kurulabileceğini de öngörür.

Çocuk Eğitimevinden Açığa Geçiş

Yönetmelik m.7’ye göre çocuk eğitimevinde cezası infaz edilen kişi, eğitime devam etmiyorsa 18 yaşını, eğitime devam ediyorsa 21 yaşını bitirdiğinde suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir. 18 yaşından önce işlediği diğer suçların cezaları da açık kurumda infaz edilir. Bu kural, yukarıdaki süre şartlarından bağımsız işler.

Teslim Olurken Neler Yapılmalı?

Kimlik ve çağrı kâğıdının aslı yanınızda olmalıdır. Başka dosyalarınız varsa karar örneklerini de götürün; cezaların toplanması ancak bütün dosyalar bilindiğinde doğru yapılır.

Sürekli kullanılan ilaçların reçeteleri ve sağlık raporları teslim sırasında sunulmalıdır. Gözaltı ve tutuklulukta geçen günleri gösteren belgeler de hazırlanmalıdır; bu süreler cezadan düşülür ve müddetnamede eksik gösterilmesi sık rastlanan bir hatadır.

Teslimden Sonra Ne Olur?

Cumhuriyet başsavcılığı bir müddetname düzenler; cezanın başlangıcı, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri burada yazar. Müddetnamedeki tarihleri kontrol etmek, ileride hak kaybını önler.

Açık kurumda çalışma ve eğitim faaliyetlerine katılmak iyi hal değerlendirmesinde dikkate alınır. Kanunun m.14/5’ine göre firar eden, kınama dışında kesinleşmiş disiplin cezası alan ya da açık kurum şartlarına uyum sağlayamadığı saptanan hükümlü kapalı kuruma gönderilir. İzin kuralları ve izinden geç dönmenin sonuçları için açık cezaevi izin hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Açık Cezaevinde Günlük Hayat

Hükümlüler belirli saatlerde sayıma katılır, diğer zamanlarda iş yurdunda çalışır ya da kurslara katılır. Kurum dışında çalışma imkânı olan yerlerde hükümlü gündüz işe gidip akşam kuruma döner.

Bu esnekliğin karşılığı kurallara sıkı uyumdur. Sayıma katılmamak, izinsiz kurum dışına çıkmak ya da dönüş saatine uymamak kapalıya iade sonucunu doğurabilir. Bu yüzden kurum kurallarını en baştan öğrenmek ve imzalanan yükümlülükleri bilmek gerekir.

Sık Karşılaşılan Durumlar

Cezam 2 yıl 6 ay ama başka bir dosyadan 1 yılım daha var. Toplam 3 yıl 6 ay olduğundan doğrudan açık sınırı aşılır; önce kapalıya yerleşir, 1 ay sonra şartlar varsa açığa geçebilirsiniz.

Cezam kesinleşti ama henüz çağrı kâğıdı gelmedi. Bu sürede bütün dosyalarınızı ve toplam cezanızı öğrenip teslim için hazırlık yapmanız, sonraki her aşamayı kolaylaştırır.

Trafik kazasından 4 yıl ceza aldım. Taksirli suçlarda sınır 5 yıl olduğundan doğrudan açık cezaevine gidersiniz.

Daha önce bir kez mükerrir sayılmıştım. Kanun doğrudan açık istisnası olarak ikinci defa mükerrir olmayı sayar; ilk tekerrür tek başına bu imkânı kaldırmaz.

Sonuç

Kasıtlı suçta toplam 3 yıl, taksirli suçta toplam 5 yıl veya daha az ceza alan kişi, terör, örgüt ve cinsel suçlar ile ikinci defa mükerrirlik dışında, doğrudan açık cezaevine gider. Yakalanmak bunu değiştirmez ama infazın ertelenmesi imkânını kaybettirir. Daha uzun cezalarda kapalıda 1 ay ya da cezanın onda biri geçirilip koşullu salıverilmeye 7 yıl kalınca açığa geçiş mümkündür.

Teslim öncesi toplam cezanızın ve hangi kuruma gideceğinizin kontrolü için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Diğer infaz konuları için infaz hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İLGİLİ YAZILAR